Մասնակից:Mjstttth/Ավազարկղ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Ամբողջական առաջարկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամբողջական առաջարկը վերաբերում է ապրանքների և ծառայությունների այն լրիվ քանակին, որ երկրի ձեռնարկությունները ցանկանում են արտադրել ու վաճառել տվյալ ժամանակահատվածում: Փողի առաջարկը որոշակի ժամանակահատվածում շրջանառության մեջ գտնվող փողի ամբողջ քանակությունն է: Այն ներառում է կանխիկ դրամը, մետաղադրամները, խնայողական հաշիվներում պահվող դրամները և այլ դրամական փոխարինիչները: Տնտեսագետները վերլուծում են փողի առաջարկը ՝ որպես հիմնական փոփոխական ՝ մակրոտնտեսությունը հասկանալու և մակրոտնտեսական քաղաքականությունը առաջնորդելու համար[1]: Ամբողջական առաջարկը կախված է տնտեսության արտադրական կարողությունից, գների ու ծախսերի մակարդակից: Ժամանակակից տնտեսագիտության մեջ ամբողջական առաջարկի արժեքային ծավալը ներկայացվում է ազգային եկամտի ցուցանիշի միջոցով, քանի որ վերջինս արտահայտում է նոր ստեղծված արժեքի տարեկան ծավալը, որը կարող է օգտագործվել վերջնական սպառման և կուտակման նպատակով: Փողի առաջարկի գլխավոր քանակական չափանիշները փողի միագումարներն են[2]: Դրանք հիմնականում դասակարգվում են որպես M-եր, ինչպիսիք են M0, M1, M2 և M3: Օրինակ, M0- ն և M1- ը կոչվում են նաև նեղ փող և ներառում են շրջանառության մեջ գտնվող մետաղադրամներ և թղթադրամներ, ինչպես նաև այլ համարժեք դրամներ, որոնք կարելի է հեշտությամբ վերածել կանխիկի: M2- ը ներառում է M1-ը ,բացի այդ,  նաև կարճաժամկետ ավանդներ բանկերում և որոշակի փողերի շուկայի ֆոնդերում: M3- ը երկարաժամկետ ավանդներից բացի ներառում է M2[3]: Ամբողջական առաջարկի կորագիծը գործառութային (ֆունկցիոնալ) կապ է արտահայտում գների մակարդակի և իրական ՀՆԱ-ի միջև: Այն ավելի պարզ երևում է ստորև ներկայացված ամբողջական առաջարկի կորի գրաֆիկում:

Ամբողջական առաջարկի կոր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամբողջական առաջարկի կորը իրենից ներկայացնում է մի գրաֆիկ, որտեղ ներկայացված է, թե որքան իրական համախառն նորքին արդյունք է արտադրվում գների յուրաքանչյուր մակարդակի պայմաններում: Որտեղ գների մակարդակը հավասար է ՀՆԱ-ի դեֆլյատորին, իսկ գների մակարդակը` ՀՆԱ-ին: Դեֆլյատորը իրենից ներկայացնում է անվանական ՀՆԱ-ի և իրական ՀՆԱ-ի հարաբերությանը` բազմապատկած 100%-ով:

Դեֆլյատոր =  (Անվանական ՀՆԱ /Իրական ՀՆԱ)*100%

Տնտեսագետները վերլուծում են փողի առաջարկը և մշակում դրա շուրջ իրականացվող քաղաքականությունները `տոկոսադրույքները վերահսկելու և տնտեսության մեջ շրջանառվող փողի քանակը մեծացնելու կամ նվազեցնելու միջոցով: Փողի առաջարկը հայտնի է նաև փողի ֆոնդ անվանումով:

Փողի առաջարկի կոր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Փողի առաջարկի կորը իրենից ներկայացնում է մի գրաֆիկ, որը ցույց է տալիս փողի քանակությունը, համապատասխան տոկոսադրույքի դեպքում: Փողի առաջարկի գրաֆիկը ունի հետևյալ տեսքը`

Այն իրենից ներկայացնում է ուղիղ գիծ:

Փողի առաջարկի աճի ժամանակ, որպես կանոն, տոկոսադրույքները իջնում են, ինչն էլ իր հետ բերում է շատ ներդրումներ, սպառողների ձեռքում լինում է ավելի շատ փող, ինչն էլ խթանում է ծախսերը: Բիզնեսները դրան ի պատասխան պատվիրում են ավելի շատ հումք և ավելացնում արտադրությունը: ԲԻզնեսի ակտիվության աչն էլ իր հերթին նպաստում է աշխատանքի նկատմամբ պահանջարկի ավելացմանը[4]:

Ամբողջական առաջարկի, ինչպես և ամբողջական պահանջարկի վրա ազդում են ոչ գնային գործոններ, որոնք ամբողջական առաջարկի կորը տեղաշարժում են դեպի աջ ու ձախ համապատասխանաբար մեծացնելով ու փոքրացնելով ամբողջական առաջարկը:

Ամբողջական առաջարկի կորի տեղաշարժը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամբողջական առաջարկի վրա ազդող ոչ գնային գործոններն են`

1. Արտադրական ռեսուրսների գների փոփոխությունները

ա) ներքին ռեսուրսների առկայությունը,

բ) ներմուծվող ռեսուրսների գները,

գ) տիրապետությունը շուկայում:

2. Արտադրողականության փոփոխությունները:

3.Իրավական նորմերի կամ պետության քաղաքականության փոփոխությունները`

ա) հարկերը ֆիրմաներից և սուբսիդիաները,

բ) տնտեսության պետական կարգավորումը[5]:



Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Money Supply»։ Investopedia 
  2. Փոլ Սամյուելսոն։ Մակրոտնտեսագիտություն 
  3. «Money Supply»։ Investopedia 
  4. «Money Supply»։ Ivestopedia 
  5. Մենքյու Ն․Գ․։ Մակրոէկոնոմիկա