Մասնակից:Գոհար Ղուլյան/Ավազարկղ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Վանգ Յանի ({{|王亞妮|王亚妮}}, գերմ.՝ Wang Yani; մայիսի 2, 1975 թվական, Գունչեն)՝ չինացի նկարչուհի, ապրում է Գերմանիայում: Յանին սկսել է նկարել երկուսուկես տարեկանից՝ իր հոր օգնությամբ, ով ինքնուս նկարիչ էր[1]: 1977-1991 թվականներին նրա աշխատանքները զանգվածային լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում էին, նկարչուհու մասին գրեցին՝ «Վաշինգտոն Փոստ»-ը, «Նյու Յորք Թայմս»-ը, «Լոս Անջելես Թայմս»-ը, «Թուլսա Վորլդ»-ը, «Քրիստիան Սայնս Մոնիթոր»-ը և այլ ամերիկյան, ևրոպական և ասիական խոշոր թերթեր[2]: Որոշ հրատարակություններ նկարչուհուն անվանեցին կերպարվեստի աշխարհի ամենահայտնի հրաշամանուկ[3]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նկարչուհին ծնվել է Չինաստանի հարավում՝ Գունչեն գյուղում՝ նկարիչ և նկարչության ուսուցիչ Վանգ Շիժյանի և Տանգ Ֆունցզյոյի ընտանիքում: Վերջինս խաղալիքների խանութում վաճառողուհի էր աշխատում: Հետագայում ամերիկյան մամուլը հայտարարեց, որ վաստակած գումարի զգալի մասն ուղվել են դստեր համար նկարչական պարագաների ձեռք բերմանը, իսկ Լիցին Թանը նրան նկարագրում է որպես տիպիկ չինացի կին, ով զբաղվում է տան գոոծերով,աջակցում է ամուսնուն և դստերը:

Վանգ Յանին ունի եղբայր՝ Վան Ցյանյուն (չորս տարի փոքր է), ԶԼՄ-ները հաղորդել են, որ ինքը նույնպես շնորհալի նկարիչ է, բայց ընտանիքը փորձում էր տղային շեղել պատկերավոր արվեստից՝ վախենալով, որ նրա նկարներն ինքնաբերաբար կարող են խանգարել դստեր արվեստի ունակությունների զարգացմանը:

Լիցին Թանը երիտասարդ նկարչուհու մասին իր գրքում նաև հիշատակում է 1987 թվականի և 1989 թվականի ծնված եղբայրների մասին:

Վանգ Շիժյանը հիշեցում է, որ երբ աշխատում էր ստուդիայում, երկու տարեկան Յանին վերցրեց ածխի կտոր և սկսեց նկարել պատին: Նկարազարդումն ավարտելով ածուխը դրեց հոր նկարներից մեկի վրա, որից հետո հայրը նրան ապտակեց: Երբ աղջիկը բղավեց. «Ես էլ եմ ուզում նկարել քեզ նման»՝ Վանգ Շիժյանը հիշեց իր մանկությունը, թե ինչպես ծնողները չխրախուսեցին արվեստի հանդեպ իր ունեցած հետաքրքրությունը:

Յանիի հայրը, ով աշխատել է ևրոպական ոճով սկզբից էլ խրախուսում էր նրա նկարչական պարապմունքները, սակայն 1983 թվականին թողեց սեփական կարիերան: Երբ Յանին շրջագայում էր ցուցահանդեսներով, հայրը միշտ ուղեկցում էր նրան՝ այդ ճանապարհորդությունների մասին պահելով օրագիր: Նրա անցկացրած նկարչական պարապմունքների ընթացքում դստերը ծանոթացնում էր Չինաստանի ճարտարապետական գլուխգործոցներին (այդ թվում, Չինական մեծ պարիսպ, Կայսերական պալատի թանգարան և Շանդուն նահանգի Ցյույֆուի կոնֆուցիական սրբավայրեր), ինչպես նաև զբոսանքներ և երկարատև ճանապարհորդություններ՝ ուսումնասիրելու չինական բնության բազմազանությունը: Մի անգամ նկատեց, որ աղջկա նկարած բոլոր պտղատու ծառերը տերևներով ծածկված չեն: Այդ նպատակով Յանիին տարավ հայտնի այգին՝ ներկայացնելու պտղատու ծառերի պսակի իրական գեղեցկությունը:

Աղջկա գրեթե բոլոր նկարները պատկանում էին ընտանիքին, որոնց թիվը 1989 թվականին հասավ 10 հազարի: Չնայած շահութաբեր առաջարկներին՝ ընտանիքը ոչ մի նկար չվաճառեց:

Հոր հետ այցելեց լով կենդանաբանական այգի՝ առաջին անգամ տեսավ կենդանի կապիկ: Հայրը Յանիի համար կապիկ գնեց, երբ նա երեք տարեկան էր: Յանին նրան համարեց իր լավագույն ընկերն ու անընդհատ նկարեց:

Ճանաչումը Չինաստանում և աշխարհում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նկարչուհու առաջին պաշտոնական ցուցահանդեսները տեղի են ունեցել Գույիլինում և Շանհայում, երբ աղջիկը չորս տարեկան էր: Իսկ վեց տարեկանում Պեկինում անցկացրեց անհատական ցուցահանդես: Այդ պահից Վանգ Յանին ստեղծել է շուրջ չորս հազար նկար: Չինաստանում նկարահանվեց աղջկան նվիրված վավերագրական ֆիլմ: Տեսախցիկի դիմաց ստեղծեց իր նկարները և ցուցադրեց գեղագրական հնարքներ[4]: Այնուհետև Յանին հայտնի դարձավ որպես «կապիկների փոքրիկ նկարչուհի»: Նրա նկարները հայտնվեցին Չինաստանի փոստային նամականիշների վրա, երբ նա ութ տարեկան էր:

Աղջկա անհատական ցուցահանդեսները անցկացվեցին Հոնկոնգում և Ճապոնիայում, իսկ Գերմանիայում՝ Շտուտգարտի արտասահմանյան մշակութային կապերի ինստիտուտի շնորհիվ նաև հեռուստատեսային ներկայացում:Լոնդոնում առաջին անհատական ցուցահանդեսը տեղի ունեցավ, երբ Վան Յանին տասնչորս տարեկան էր: Որոշ ժամանակ անց նրա աշխատանքները ներկայացվեցին Վաշինգտոնում գտնվող Սմիթսոնյան ինստիտուտի Արթուր Մ. Սակլերի պատկերասրահում, Միսսուրի նահանգի Կանզաս-Սիթիում Նելսոն Ատկինսի արվեստի թանգարանի կողմից կազմակերպված շարժական ցուցահանդեսում, Սան Ֆրանցիսկոյի ասիական արվեստի թանգարանում: Երբ Վանգ Յանին դարձավ տասնհինգ տարեկան, Գերմանիայի Արտաքին գործերի նախարարության օգնությամբնրա հինգ ցուցահանդեսներն անցկացվեցին երկրի տարբեր քաղաքներում:

1991 թվականին Թայվանում անցկացվեց ցուցահանդես: Ամերիկյան մամուլն առաջարկեց, որ նկարչուհու արվեստի և շարժման անսահմանափակ ազատությանը պետք է ուշադրություն դարձվեր Չինաստանի պրոֆեսիոնալ արվեստագետների կողմից:

Աղջկա արևմտյան ճանապարհորդությունն ուներ մեծ նշանակություն, «Վաշինգտոն Փոստ» թերթը գրել է. «Նա շփումներ է ստեղծում ամերիկացիների և Չինաստանի ժողովրդի միջև այն ժամանակ, երբ մենք փորձում էինք հասկանալու այդ երկրին»:

Եվրոպական կյանքի շրջան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երբ Վանգ Յանին տասնվեց տարեկան էր, նրա մասին արդեն գրվել էր վեց գիրք, իսկ մամուլը նրան անվանեց «չինական Պիկասո»: Գյոթեի ինստիտուտում նկարչուհին երեք կիսամյակ սովորել է գերմաներեն և Գերմանիայում սովորելու համար տացել կրթաթոշակ: 1993 թվականին Լիցին Թանը Մոնրեալում երիտասարդ վարպետի ատենախոսության հիման վրա գիրք է հրատարակել՝ առանձնացնելով իր աշխատանքի երեք ժամանակահատված՝ «հաջողություն» (3-ից 6 տարեկան), «հետազոտություն» (7-ից 11 տարեկան) և «լռություն» (11-15 տարեկան): 1996 թվականին Վանգ Յանին սկսել է նկարել Մյունխենի արվեստի ակադեմիայում: Նրա ուսուցիչներն այստեղ դարձան Գերմանիայում հայտնի նկարիչներ Ջերի Զենյուկը և Յուրգեն Ռեյպկան, սակայն աղջիկը դժվարությամբ էր տիրապետում նկարչական նոր սկզբունքներին: 2005 թվականին ավարտել է Ակադեմիան: Այդ ժամանակից Գերմանիայում տեղի է ունեցել Վանգ Յանիի մի քանի ցուցահանդես, ով արդեն պրոֆեսիոնալ նկարչուհի էր: 2013 թվականին արվեստի քննադատները նշել են, որ քիչ գիտեն երիտասարդ աղջկա մասին, ով լինելով ժամանակակից Գերմանիայի հաջողակ արվեստագետներից՝ ստեղծել է արվեստի բարդ ու բացառիկ աշխատանքներ:

«Kunstgetriebe» պատկերասրահում նկարչուհու ցուցահանդեսի ժամանակ գերմանացի արվեստագետը նշել է.

Aquote1.png «Թեև վայելչագրության չինական ավանդույթը մենատիպային է ներկայացված, սակայն Վանգի նկարները ցույց են տալիս նկարահանման գործընթացը դինամիկան, որը հակասում է չինական ավանդական վայելչագրությանը: Միևնույն ժամանակ, գեղանկարչության արևմտյան հասկացությունը ներկայացված է որպես դինամիկ գործընթաց... Յանին դուրս է գալիս սովորական տեխնիկական հնարավորությունների շրջանակներից: Վանգ Յանիի նկարները խրատական են, քանի որ սա ժամանակակից ուղղության զարգացում է, որն ունի 2000 տարուց ավելի պատմություն: Բնօրինակ չինական ոճը արվեստագետի անհատի նոր, ավելի ժամանակակից, ավելի բազմաբնույթ արտահայտությունն է: Ավանդույթն ու արդիականությունը համոզչորեն համախմբված են իր գրաֆիկայի և նկարների մեջ»: Aquote2.png


Ստեղծագործական առանձնահատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Վաշինգտոն Փոստ» թերթը գրել է. «Նա այնպիսի արագությամբ և ինտենսիվությամբ է նկարում, որ գործընթացը նման է ավտոմատ գրվող նամակի, տաղանդն օգտագործում է աղջկան և ոչ թե հակառակը»: 1989 թվականին Միացյալ Նահանգներում ցուցահանդեսի ընթացքում այցելուներին հնարավորություն տրվեց ներկա գտնվել, երբ աղջիկը ստեղծում էր իր նկարները: Լրագրողը այս գործընթացը նկարագրեց.

Aquote1.png «Նա լուռ նստեց ավելի քան հինգ րոպե՝ մտածելով, թե ինչպես պետք է դատարկ թղթի վրա սկսել աշխատանքը: Մոտ 100 մարդ` լրագրողներ, լուսանկարիչներ, օպերատորներ, բոլորը հետևում էին աներևակայելի լռությամբ: Նա անսպասելիորեն թղթի վրա անկյունագծով վրձնախազեր արեց և կայծակնային շարժումներով մաքուր թերթիկի վրա սև թանաքով նկարեց խիտ հաստ գծերով նկար: Այնուհետեւ նա հետ գնաց՝ նայելով գծերի խմբին, որոնք դարձան իր նոր նկարի սկիզբը: Aquote2.png


Մանկական հայտնի ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վան Յանի: Այդ ամենն իմն է

Նկարչուհու մանկական ստեղծագործությունները հաճախ ներկայացվում էին «սեի» ոճով՝ որը հիմնած չէ որևէ նախնական ծրագրերի կամ իրական մոդելների վրա, բնութագրվում է այն նկարներով, որոնք ծագում են արվեստագետի երևակայության մեջ այն պահին, երբ նա վրձնով դիպչում է թղթին։

Աղջիկը թղթի վրա վրձին քիչ է օգտագործում։ «Քիթի» նկաը (1978, չափը` 16:22 սանտիմետր, սարքավորում` թանաք, բրնձի թուղթ) նկարել է 3 տարեկանում:

Յանին նկարել է կատվի՝ առանց փորձելու ստեղծել երրորդ չափման պատրանք։ Հոգեբանները դա բացատրում են այն փաստով, որ նույնիսկ երկու տարեկան երեխաները ազդում են պաշտոնական և հանրային մշակույթի վրա. երեխաները նկարները տեսնում են ամսագրերում, պատից կախված, գրքերում, որոնք կարդում են նրանց ծնողները։

Արևմտյան երեխաներն ունեն ավելի մեծ հնարավորույթուն տեսնելու իրատեսական նկարներ և մուլտֆիլմեր, իսկ չինական երեխաներն ունեն հնարավորություն տեսնելու չինական դասական արվեստի վրձնի և թանաքի նկարներ:

Երեխան չի պատճենել նկարները, բայց կարողացել է սովորել նկարների ոճը, որոնք շրջապատում են նրան: Հոգեբանները եզրակացնում են, որ գեղարվեստական ավանդույթն ուժեղ ազդեցություն ունի ինչպես հրաշամանուկների, այնպես էլ մեծահասակ նկարիչների վրա:

Այս թանաքով նկարչությունը ներկայացվել է ևրոպական և ամերիկյան շրջագայության ժամանակ (Սմիթսոնյան թանգարանի Արթուր Մ. Սակլերի պատկերասրահում, Կանզաս Սիթիում և Սան Ֆրանցիսկոյում, այդ թվում Վանգի 69 աշխատանք), 1989 թվականին մեծ հետաքրքրություն առաջացրեց արվեստագետների և հանրության մոտ։

Նկարչուհու անհատականությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մամուլն աղջկան ներկայացնում էր որպես կարմիր ժապավենով կապված սև մազերով, վարդագույն վերնաշապիկով և ջինսով փոքրիկ երեխայի: Սովորաբար նա ոտաբոբիկ էր նկարում։ Նկարներ ստեղծելու շարժառիթ կարող էին դառնալ նրա անձնական կյանքի աննշան իրադարձությունները: «Մի օր հայրը նրա համար գնել էր գեղեցիկ կարմիր հովանոց: Անհամբեր սպասելով անձրևին՝ փոքրիկ կարմիր հովանոցով կապիկ էր նկարել և ուրախությամբ խաղացել անձրևի տակ», - հաղորդում է The New York Times-ը: Նա մտահովեց, որ մամուլի և հասարակության ուշադրությունը աղջկա վրա ճնշում է գործադրում:

Յանին իր ամենօրյա ռեժիմը նկարագրում է. «Ամեն օր դպրոց եմ գնում 6:45-ին: 11:30-ին տուն եմ գալիս ու նկարում: Ժամը 2-ին նորից դպրոց եմ գնում, ժամը 5-ին վերադառնում եմ, նկաում ու ճաշում: Ապա ժամը 7-ին դպրոց եմ գնում ու վերադառնում 9:30-ին»: Երբ նա լսեց, որ ամերիկացիները օրվա ընթացքում դպրոցում սովորում են վեց ժամ և օրվա մեծ մասը տրամադրում են իրենց՝ քթի տակ ծիծաղեց:

Նրա հետաքրքրությունների շրջանակը նկարչությամբ չի սահմանափակվում, նաև սիրում է չինական ժողովրդական երաժշտություն, Ֆրանց Շուբերտի, Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի երաժշտությունը և Լյուդվիգ վան Բեթհովենի հինգերորդ սիմֆոնիան: Ազատ ժամանակ նկարչուհին կարդում է չինական գրականություն, նվագում է երաժշտական գործիքներ, գրում է բանաստեղծություններ և սիրում է պարել:

Նկարչուհին ամուսնացած է նկարիչ, լուսանկարիչ և ուսուցիչ Ուու Մինանեմի հետ: Նրանք ունեն երեք երեխա՝ երկու աղջիկ և տղա։

Վանգ Յանի ստեղծագործության մասին գրքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1991 թվականին Վանգի մասին հրապարակվել են հետևյալ գրքերը․

  • 1985 թվական։ Ճապոնիայում Վանգ Յանիի ցուցադրության գրացուցակ
  • 1986 թվական։ «Երեխաների աշխարհը․ Վանգ Յանիի նկարները» գիրք, որը Չինաստանում հրատարակվել է հինգ լեզուներով, (գերմ. «Die Welt eines Kindes — Bilder Wang Yanis»)[5]։
  • 1986 թվական։ Գերմանիայի Մյունխեն քաղաքում հրատարակված գիրք, «Վանգ Յանի․ չինացի երեխաների կտավները» (գերմ. «Wang Yani. Bilder eines chinesischen Kindes»)[6]
  • 1989 թվականին ԱՄՆ-ում լույս է տեսել նկարչուհու «Անմեղության վրձին» նկարների ալբոմը, անգ. «The Brush of Innocence»)[7]:
  • 1991 թվականին Նյու-Յորքում տպագրվել է «Երիտասարդ նկարչուհի․ Վանգ Յանիի կյանքը և նկարչությունը» ալբոմը, որը վերահրատարակվել է 1995 թվականին (անգ. «A Young Painter: The Life and Paintings of Wang Yani — China's Extraordinary Young Artist»).
  • 1991 թվական։ Թայվանում Վանգ Յանիի ցուցադրության գրացուցակ[8][9]

Նկարչուհու մասին գրքերը ավելի ուշ հրապարակվեցին: 1993 թվականինն Կանադայում ապրող չինացի թվային նկարիչ, մուլտիպլիկատոր և ուսուցիչ Լիցին Թանգը պաշտպանել է երիտասարդ նկարչուհու ստեղծագործության մասին՝ «Շնորհալի չինացի աղջկա գործը․ Վանգ Յանի» (անգ. «A Case Study of An Artistically Gifted Chinese Girl: Wang Yani») ատենախոսությունը: Այն նույն թվականին հրապարակվեց Մոնրեալում: 2006 թվականին հրատարակվել է «Վանգ Յանի․ նկարելու ցանկանություն» («Wang Yani: longing to paint») փոքրիկ գիրքը[10]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. D'Arcy, 1991, էջ 1
  2. Sweeney, 1989
  3. Handbook, 2000, էջ 99
  4. YouTube full-color icon (2017).svg 漓江画童 — 王亞妮: Yani — The Brush of Innocence.
  5. Die Welt eines Kindes — Bilder Wang Yanis. Illustrationen von Wang Yani. Vorworte von Feng Jiang und Huang Qingyum. Übersetzung von Christiane Gräfin Finckenstein.. — Bejing: Verlag für fremdsprachige Literatur, 1986.
  6. Wang Yani. Bilder eines chinesischen Kindes. — München: Prestel, 1986. — ISBN 3-7913-0775-4)
  7. Ho, Wai-Ching Yani: The Brush of Innocence.. — Hudson Hills Pr, 1989. — 144 с. — ISBN 978-1555-95015-6
  8. Zhensun, Zheng, Low, Alice A Young Painter: The Life and Paintings of Wang Yani — China's Extraordinary Young Artist.. — Scholastic, 1991. — 80 с. — ISBN 978-0590-4490-69
  9. Zhensun, Zheng A Young Painter: The Life and Paintings of Wang Yani — China's Extraordinary Young Artist.. — Unknown, 1995. — 94 с. — ISBN 978-0395-7326-87
  10. O'Brien, Anne Sibley Wang Yani: longing to paint. — Scott Foresman, 2006. — 16 с. — ISBN 978-0673-6254-72)

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B0%D0%BD_%D0%AF%D0%BD%D0%B8