Մանուել Տոլսա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մանուել Տոլսա
Rafael Ximeno y Planes - Portrait of Manuel Tolsá - Google Art Project.jpg
Մանուել Տոլսայի դիմանկարը, հեղինակ՝ Ռաֆայել Խիմենո Պլանես
Ի ծնեՄանուել Տոլսա
Ծնվել է1757 մայիսի 4
ԾննդավայրԻսպանիա Էնգուերա, Վալենսիա շրջան
Մահացել էդեկտեմբերի 24, 1816(1816-12-24) (տարիքը 59)
Վախճանի վայրըՄեքսիկա Մեխիկո
ՔաղաքացիությունԻսպանիա
Flag of Mexico.svg Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ
Մասնագիտությունճարտարապետ, քանդակագործ, նկարիչ և համալսարանի պրոֆեսոր
Գործունեությունըքանդակագործ
ճարտարապետ
Ստորագրություն
Firma de Tolsá.jpg
Manuel Tolsá Վիքիպահեստում

Մանուել Տոլսա (իսպ.՝ Manuel Tolsá, մայիսի 4, 1757(1757-05-04), Էնգուերա, Վալենսիա, Վալենսիա, Իսպանիա - դեկտեմբերի 25, 1816(1816-12-25), Մեխիկո, Իսպանական կայսրություն, Իսպանիա), մեքսիկացի նեոդասական ճարտարապետ և քանդակագործ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մանուել Տոլսան սովորել է Վալենսիայի Սան Կառլոս Թագավորական ակադեմիայում և Մադրիդի Սան Ֆեռնանդոյի Թագավորական ակադեմիայում։ Քանդակագործություն է ուսուցանել Խոսե Պուչոլի մոտ, ճարտարապետություն՝ Ռիբելեսի, Գասկոյի և Ջիլաբերտի մոտ։ Իսպանիայում եղել է թագավորական պալատի քանդակագործ և Սան Ֆեռնանդոյի ակադեմիկոս։ 1790 թվականին նշանակվել է Մեխիկոյի Սան Կառլոս ակադեմիայի տնօրեն։ 1791 թվականին Կադիսից ճամփորդելով իր հետ Նոր Իսպանիա է բերել գրքեր, դասախոսական ցուցումներ, Վատիկանի թանգարանից դասական քանդակագործության գիպսե պատճեններ։ Ամուսանցած է եղել Մարիա Լուիզա դե Սանս Տելսեզ Գիրոն ի Էսպինոզայի հետ։

Մեխիկո ժամանելով՝ Տալսան քաղաքի կառավարման խորհրդի կողմից նշանակվում է ջրային համակարգերի մատակարարման և ոռոգման վերահսկիչ, և նրան է հանձնարարվում Ալամեդա սենտրալ զբոսայգու կանաչապատումը։ Այս պաշտոնի համար նա փոխհատուցում չէր ստանում։ Այնուհետև նա իրեն նվիրում է արվեստին։

Ստեղծել է նաև կահույք, զարդեր խորանների համար, բացել բաղնիքներ։ Սան Կառլոս ակադեմիային է նվիրել շուրջ 300 մետաղադրամ և մեդալ[1]։

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տոլսան մահացել է 1816 թվականին՝ ստամոքսի խոցից։ Աճյունն ամփոփված է եղել Սանտա Վերակրուս եկեղեցում, հետագայում տեղափոխել են Սան Ֆեռնանդո։

El Caballito ձիարձանը Մանուել Տոլսա հրապարակում
Hospicio Cabañas համաշխարհային ժառանգություն 1997 թվականից

Ստեղծագործություններ Մեքսիկայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մեխիկոյի տաճարի աշխատանքներ (գմբեթ և ճակատային հատված)։ Աշխատանքներն ավարտել է 1811 թվականին։
  • Մեխիկոյի հանքային թանգարան (1797-1813)
  • Կառլ IV-ի ձիարձան (1796-1803)
  • Վուենավիստային հին պալատը (այժմ՝ Սան Կառլոս թանգարան)
  • Պուեբլայի տաճարի գլխավոր խորանը
  • Սան Դոմինգո եկեղեցու գլխավոր խորանը
  • Լա Պրոֆեսա եկեղեցու գլխավոր խորանը
  • La Purísima Concepción եկեղեցու գլխավոր խորանը
  • San Felipe de Jesús-ին նվիրված Carmelite մենաստանի գլխավոր խորանը (չի պահպանվել)
  • Դեպի Տոլուկա տանող ճանապարհի սկզբնամասի ցայտաղբյուր, կոթող և բուրգ (չի պահպանվել)
  • Կիսանդրի Էռնան Կորտեսի գերեզմանին
  • Մորելիա տաճարում Հիսուսի բրոնզե արձաններ
  • Լորետո եկեղեցու նեոդասական դիզայն

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. "Tolsá, Manuel," Enciclopedia de México, v. 13. Mexico City: 1987.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]