Մաննոն Ույգուր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մաննոն Ույգուր
Ծնվել էհոկտեմբերի 11, 1897(1897-10-11)
ԾննդավայրՏաշքենդ, Սիրդարիայի շրջան, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էհոկտեմբերի 16, 1955(1955-10-16) (58 տարեկան)
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն և Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունդերասան
Պարգևներ և մրցանակներ
Լենինի շքանշան Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան «Պատվո նշան» շքանշան «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ
Ուզբեկստանի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ և Ստալինյան մրցանակ

Մաննոն Ույգուր (իսկական ազգանունը՝ Մաջիև, հոկտեմբերի 11, 1897(1897-10-11), Տաշքենդ, Սիրդարիայի շրջան, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 16, 1955(1955-10-16)), խորհրդային ուզբեկ ռեժիսոր, դերասան, թատերագիր։ Ուզբեկական խորհրդային թատրոնի հիմնադիրներից։ Ուզբեկստանի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1932 թ.):

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մաննոն Ույգուրը ծնվել է 1897 թվականին Տաշքենդում։ Թատերական գործունեությունը սկսել է 1916 թվականից որպես «Տուրոն» (Տաշքենդ) խմբի սիրողական դերասան։ 1919 թվականին նա կազմակերպել և գլխավորել է Տաշքենդի Կարլ Մարքսի անվան ուզբեկական մասնագիտական ​​թատերախումբը, ներկայացումներին մասնակցել որպես դերասան[1]։ 1924-1927 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Ուզբեկստանի լուսավորության տանը կից դրամատիկական ստուդիայում։ Ավարտելուց հետո միացել է Խամզիի անվան թատրոնի խմբին, եղել թատրոնի ռեժիսոր և գեղարվեստական ​​ղեկավար։ Նպաստել է ուզբեկական դերասանական դպրոցի ստեղծմանը։ Ույգուրի բեմադրած ներկայացումները տարբերվել են ճշգրիտ սոցիալական առանձնահատկություններով, վառ ազգային կոլորիտով, արտահայտչական միզանսցենով։ Ույգունն առանձնակի ուշադրություն է դարձրել բեմական խոսքին։ Գրել է կատակերգություններ («Թուրքմեն բժիշկը», 1918 թ. և այլն), ադրբեջաներենից ու թաթարերենից թարգմանել է պիեսներ։ Դասավանդել է Տաշքենդի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում[2]։

Մահացել է 1955 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։ Թաղված է Տաշքենդի Չիգատայսկի գերեզմանատանը։

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դերասանկան աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Թուրքմեն բժիշկը», Մ. Ոյգուր, Էշիմկուլ
  • «Բեգ և բատրակ», Խամզա Խակիմզադե Նիյազի, Գավուր
  • «Խալիմա», Գուլյամ Զաֆարի, Ռախիմ

Ռեժիսորական աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1919 թ. - «Բեգ և բատրակ», Խամզա Խակիմզադե Նիյազի
  • 1920 թ. - «Խալիմա», Գուլյամ Զաֆարի
  • 1929 թ. - «Երկու կոմունիստ», Կամիլ Յաշեն
  • 1932 թ. - «Դիմակը պատռված է», Զիննատ Ֆատխուլին
  • 1935 թ. - «Համլետ», Շեքսպիր
  • 1938 թ. - «Դավաճանները», Զիննատ Ֆատխուլին
  • 1944 թ. - «Ջալալեդդին», Շեյզադե
  • 1947 թ. - «Կյանքի երգ», Ույգուն
  • 1954 թ. - «Առաքելություններ», Սաբիր Աբդուլլա

Պարգևներ, մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ուզբեկստանի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1932 թ.)
  • Ստալինյան 2-րդ աստիճանի մրցանակ (1949 թ.)
  • Ուզբեկստանի ԽՍՀ Խամզիի անվան մրցանակ (1967 թ.՝ հետմահու)
  • Լենինի շքանշան
  • Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան
  • «Պատվո նշան» շքանշան
  • «Անձնվեր աշխատանքի համար Մեծ հայրենական պատերազմի ժամանակ» մեդալ
  • «Անձնվեր աշխատանքի համար» շքանշան (Ուզբեկստան) (2001 թ.՝ հետմահու)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. OrexCA.com։ «San'at :: Маннон Уйгур. Фрагменты театральной судьбы»։ sanat2013.orexca.com։ Վերցված է 2017-07-03 (չաշխատող հղում)
  2. «УЙГУР Маннон»