Մայա Բերեզովսկա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մայա Բերեզովսկա
լեհ.՝ Maja Berezowska
Maja Berezowska.jpg
Ծնվել էապրիլի 13, 1898(1898-04-13)[1]
ԾննդավայրԲարանովիչի, Բրեստի մարզ, Բելառուսի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն[1]
Վախճանվել էմայիսի 31, 1978(1978-05-31)[1] (80 տարեկանում)
Մահվան վայրՎարշավա, Լեհաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն[1]
ՔաղաքացիությունFlag of Poland.svg Լեհաստան
Մասնագիտություննկարչուհի
Թեմաներգեղանկարչություն

Մայա Բերեզովսկայա (լեհ.՝ Maja Berezowska, ապրիլի 13, 1898(1898-04-13)[1], Բարանովիչի, Բրեստի մարզ, Բելառուսի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն[1] - մայիսի 31, 1978(1978-05-31)[1], Վարշավա, Լեհաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն[1]), հայտնի է նաև Դիտտո կեղծանունով (լեհ.՝ Ditto), լեհ նկարչուհի, գծանկարիչ, ծաղրանկարիչ և բեմանկարիչ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մայա Բերեզովսկայան ծնվել է Բարանովիչի քաղաքում 1893 կամ 1898 թվականին[2], Մայայի հայրը՝ Էդմունդ Բերեզովսկին, եղել է Ռուսական կայսերական բանակի փոխգնդապետ, Տրանսսիբիրյան երկաթուղային մայրուղու շինարարը, իսկ հետագայում՝ Լեհական բանակի բրիգադի գեներալ[3]:

Մայան սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի մասնավոր դպրոցում, բարձրագույն գեղարվեստական կրթություն է ստացել Կրակովում, Փարիզում և Մյունխենում: Դեռ մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը նա հայտնի էր իր էրոտիկ նկարներով[4]: Մարդկային բարձր զգացմունքները, մարմնի գեղեցկությունը մշտապես եղել են նրա ստեղծագործությունների հիմնական թեման: Նույնիսկ իր կյանքի մայրամուտին նա գրել է.

Aquote1.png Առանց սիրո կյանք չի կարող լինել: Ինձ համար չկա ավելի գեղեցիկ բան քան մարդկային մարմինը, քանի ես կենդանի եմ, ես կնկարեմ այն, ինչքան հնարավոր է ավելի գեղեցիկ: Szpilki, № 34 (21 օգոստոս), 1977 Aquote2.png


1933-1936 թվականներին բնակվել է Փարիզում, որտեղ համագործակցել է տեղական «Le Figaro», «Le Rire» և «Ici Paris» թերթերի հետ: 1935 թվականին վերջինիս համարներից մեկում հրապարակվել է ծաղրանկարների շարք Հիտլերի մասին՝ «Քաղցր Ադոլֆի սիրախաղը», որին անմիջապես արձագանքել է գերմանական դեսպանատունը՝ ստիպելով ֆրանսիական քրեական ոստիկանությանը նրան դատական պատասխանատվության ենթարկելու «պետության ղեկավարին վիրավորելու» համար: Փաստաբանին հաջողվել է պաշտպանել նրան, և գործն ավարտվել է խորհրդանշական տուգանքով: Պատերազմից առաջ վերադառնալով Լեհաստան՝ Մայան աշխատել է ծայրագավառում, բայց, վերադառնալով Վարշավա, 1942 թվականի մայիսին ձերբակալվել է գեստապոյի կողմից: Հիտլերին վիրավորելու համար նա դատապարտվել է մահվան և ուղարկվել Ռավենսբրյուկի համակենտրոնացման ճամբար[5]:

Մահվան դատավճիռը չի կատարվել: Համակենտրոնացման ճամբարում, որքանով դա հնարավոր էր, Մայան շարունակել է նկարել հիմնականում իր բախտակից ընկերուհիների դիմանկարները, որպեսզի նրանք կարողանային ապօրինի կերպով այդ նկարներն ուղարկեն իրենց ընտանիքներին[6]: 1945 թվականի մայիսին մահվան ճամբարը ազատագրվել է Կարմիր բանակի կողմից, և Բերեզովսկայան իր մի խումբ հայրենակիցների հետ միասին Շվեդական կարմիր խաչի հրավերով մեկնել է Ստոկհոլմ՝ բուժման[3]:

1946 թվականի հունիսին Բերեզովսկայան վերադարձել է Լեհաստան, որտեղ նա հիմնականում զբաղվել է թատրոնների բեմի և բեմական հագուստների ձևավորմամբ, հրատարակել է իր ծաղրանկարները թերթերում և ամսագրերում, ինչպես նաև նկարազարդել գրքեր[3]:

Մայա Բերեզովսկայի գերեզմանը

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1977 թվականին Մայա Բերեզովսկայան ամբողջությամբ հեռացել է պրոֆեսիոնալ կյանքից և մեկ տարի անց մահացել: Թաղված է Վարշավայի Վոինսկիե Պովոնզկի գերեզմանոցում[3]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #122529901 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. Год рождения 1898 указан на надгробии у могилы художницы, однако по данным Биографического Словаря Польского Театра на самом деле родилась она пятью годами ранее.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Gersz, Aleksandra (2018-12-22)։ «Stworzyła polskie porno, obraziła Hitlera, wywoływała skandale. Maja Berezowska to kolorowy ptak polskiej sztuki»։ naTemat.pl (լեհերեն)։ Վերցված է 2019-05-27 
  4. Czyńska, Małgorzata (2018-10-19)։ [Berezowska. Sex-realistka «https://magazynszum.pl/berezowska-sex-realistka/»] (լեհերեն)։ SZUM։ Վերցված է 2019-05-27 
  5. Kośka, Martyna (2019-02-15)։ «Maja Berezowska – Zawsze zbyt śmiała»։ IgiMag (լեհերեն)։ Վերցված է 2019-05-27 
  6. «Kim była Maja Berezowska?»։ HarpersBazaar.pl (լեհերեն)։ 2018-12-28։ Վերցված է 2019-05-27