Մամիկոն Մանուկյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մամիկոն Մանուկյան
Մամիկոն Մանուկյան.tif
Ծնվել է1927 փետրվարի 14
ԾննդավայրՎրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն Ախալցխա, Վրացական ԽՍՀ
Մահացել էապրիլի 22, 1995(1995-04-22) (տարիքը 68)
Մահվան վայրՀայաստան Գորիս, Հայաստան
ՔաղաքացիությունՀայկական ԽՍՀ
Flag of Armenia.svg Հայաստան
Ազգությունհայ
ՄասնագիտությունԴերասան
Ամուսին(ներ)Հռիփսիմե Սրապյան
Պարգևներ և մրցանակներՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ և ԽՍՀՄ պետական մրցանակ

Մամիկոն Հակոբի Մանուկյան (փետրվարի 14, 1927, Ախալցխա - ապրիլի 22, 1995, Գորիս (թաղված է Երևանի քաղաքային պանթեոնում)), հայ դերասան։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1972 թ.), ԽՍՀՄ Պետական մրցանակակիր (1981 թ.)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մամիկոն Մանուկյանը ծնվել է Ախալցխայում:

Ծնողների ընտանիքները 1828 թվականին գաղթել են Էրզրում քաղաքից։ Հոր՝ Հակոբ Մանուկյանի ընտանիքը բնակվել է Աբաստուման քաղաքում, մոր ընտանիքը բնակվել է Ախալցխա քաղաքում։ Մամիկոնը եղել է ընտանիքի ավագ որդին, այնուհետև ծնվել է քույրը՝ Հռիփսիմեն և եղբայրը՝ Սեյրանը։

Միջնակարգ կրթությունը ստացել է տեղի Կիրովի անվան միջնակարգ դպրոցում (այժմ՝ Հովհաննես Թումանյանի անվան 3-րդ միջնակարգ դպրոց)։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է տեղի գյուղատնտեսական տեխնիկումի գինեգործական բաժինը և ավարտել գերազանց։ Սովորելու ընթացքում աշխատել է Ախալցխայի հայկական դրամատիկական թատրոնում որպես դերասան։ Այդ շրջանում դերակատարումներից հիշարժան է Շահ Իսմայիլի դերը։ Այդ տարիներին ստեղծել է նաև առանձին մի թատերախումբ, որ հյուրախաղերով շրջել է Վրաստանի հայաբնակ գյուղերում, միաժամանակ ղեկավարել է տեղի պիոներ տան թատերական խմբակը։ 18 տարեկանում եկել է Երևան, 1945 թվականին ընդունվել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական բաժինը։ 1949 թվականի փետրվար ամսից դեռևս ուսանողական տարիքում կրկին վերսկսել է աշխատանքը Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։ 1950 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական բաժինը և մարտ ամսին գործուղվել Երևանի պատանի հանդիսատեսի թատրոն, այնուհետև 1956 թվականի ապրիլ ամսին արվեստի գործերի վարչության հրամանով տեղափոխվել է Սունդուկյանի անվան թատրոն, որտեղ էլ աշխատել է մինչ մահը՝ 1995 թվականի ապրիլի 22-ը։

1980-1984 թթ. տնօրենի պաշտոնում ղեկավարել է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան թատրոնը։ 1981 թվականին արժանացել է ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի, (Շեքսպիրի «Կորիոլան» ներկայացման մեջ «Ագրիպայի» դերակատարման համար)։ 1984 թվականից մինչ մահը՝ 1995 թվականի ապրիլի 22-ը այդ թատրոնում վճարվել է որպես բարձր որակավորում ունեցող դերասան[1][2]։

Դերացանկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ախալցխայի հայկական դրամատիկ խումբ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Շահ Իսմաիլ»- Շահ Իսմայիլ, 1945 թ.
  • «Սայաթ- Նովա» Իշխան Չիկովանի, 1947 թ. 30/08

Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտական ներկայացումներ

  • Ա. Օստրովսկի «Եկամտավոր պաշտոն», Վիշնևսկի, 1950 թ.
  • Ա. Խաֆրոնով «Մի քաղաքում», Ռատնիկով, 1950 թ.
  • Ալեքսանդր Պուշկին «Քարե հյուրը», Կոմանդոր, 1950 թ.

Դերեր պատանի հանդիսատեսի թատրոնում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ալ. Բրուշտեյն «Քեռի Թոմասի տնակը», Հիլ Ուիլսոն 1950 թ./14/10
  • Սսլոդար «Խաղաղության աստղը», Բրունել, 1951 թ./08/04
  • Վ. Կավերին «Երկու կապիտան», Պեգով, 1951 թ./03/06
  • Ա. Շայբոն, «Սուվորովականներ», Լեբեդև, 1951 թ./27/12
  • Տ. Շամիրխանյան «Սևանի ափին», Բագրատ, 1952 թ. 30/04
  • Նիկոլայ Օստրովսկի «Ինչպես էր կոփվում պողպատը», Արտյոմ 1953 թ. 17/01
  • Վ. Կրիպս, Կ. Մինց, «Հռչակավոր կապիտանների ակումբը», նավապետ Նեմո 1953 թ. 11/04
  • Վ. Գուբարյով, «Պավլիկ Մորոզով», Իվանով 1953 թ. 09/06
  • Ձ. Սոլոդար, «Անտառային լճակի ափին», Բորիս Բորիսովիչ 1953 թ. 27/07
  • Վ. Ռոզով, «Կյանքի մի էջը», Նիկոլայ 1953 թ. 04/12
  • Գր. Յաղջյան, «Ոսկի քաղաքը», Ոսկու թագավոր 1954 թ. 28/03
  • Վ. Լյուբիմովա, «Ճանապարհից դուրս», Կորնեյ Ֆյոդորովիչ 1954 թ. 16/07
  • Բ. Գորբատով, «Հայրերի պատանեկությունը», Կովալյով 1954 թ. 27/10
  • Ս. Ջելցեր, «Դինի մաշիկը», Չաո 1954 թ. 28/11
  • Ալեքսանդր Շիրվանզադե, «Արտիստը», Չելինի 1955 թ. 17/02
  • Վ. Լյուբիմովա, «Քարե սիրտը», Պանդոկապան 1955 թ. 23/09
  • Ֆ. Միլլեր, «Խարդավանք և սեր», Հոֆմարշալ 1956 թ.11/02
Հակոբ Պարոնյան, «Պաղտասար աղբար», Կիպար, 1985 թ․
Վ. Սարդու, Է. Մորո, «Մադամ Սան-Ժեն», Ժոզեֆ Լեֆեվր, 1972 թ.
Վիլյամ Շեքսպիր «Կորիոլան», Մենենիոս Ագրիպա, 1978 թ.
Գ. Հարությունյան «Հարսնացուն Հյուսիսից», Մուրադ, 1973 թ.

Դերեր Սունդուկյանի անվան թատրոնում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Բ. Նուշիչ, «Փիլիսոփայության դոկտոր», Ռայսեր, 1957 թ. 06/04
  • Գ. Բորյան, «Նույն հարկի տակ», Միստր Ստոքս, 1957 թ. 02/09
  • Ժորա Հարությունյան, «Սրտի արատ», Ժիրայր, 1958 թ. 26/03
  • Գ. Ֆիգեյրեդո, «Աղվեսը ու խաղողը», Եթովպացի, 1958 թ. 26/06
  • Կ. Գուցկով, «Ուրիել Ակոստա», Դը Սանթոս, 1958 թ. 30/07
  • Ա. Կուզնեցով «Չմարող Աստղեր», Շտերնբերգ, 1958 թ. 29/10
  • Ալեքսանդր Արաքսմանյան, «Քոսրտի կրակը», Գնել Ասլանովիչ, 1959 թ. 15/03
  • Ալեքսանդր Օստրովսկի «Անմեղ մեղավորներ» Մուրով 1959 թ. 12/12
  • Ալեքսանդր Շիրվանզադե, «Քաոս», Կարապետ 1959 թ. 14/06
  • Ն. Պոգոդին, «Երրորդը պաթետիկականը» Թեք կարտուզով բանվոր 1960 թ. 24/04
  • Վ. Զակ, Ա. Կուզնեցով «Երկու գույն», Գալստյան 1960 թ. 23/10
  • Եղիշե Չարենց, «Դեպի ապագան», Ղաչաղ, թուրք տղա 1960 թ. 30/11
  • Ալ. Պարնիս «Աֆրոդիտեյի կղզին», Էդուարդո Ոuիլսոն 1961 թ. 15/04
  • Վիլյամ Սարոյան, «Իմ սիրտը լեռներում է», Ռուֆ Էպլի, 1961 թ. 19/04
  • Դերենիկ Դեմիրճյան, «Վարդանանք», Խոռխոռունի 1962 թ. 17/03
  • Գ. Տեր-Գրիգորյան, «Մեռնող Ֆլորան», Գաղձ բալիկ 1962 թ. 04/07
  • Պ. Մերիմե, «Աֆրիկյան սեր», Հաջի Նոման, 1963 թ. 12/06
  • Սամուել Մարշակ, «Վշտից փախչողը բախտ չի գտնի» , Գեներալ, 1965 թ. 02/01
  • Նաիրի Զարյան, «Արա Գեղեցիկ», Ասուր, 1965 թ. 01/07
  • Ս. Ալյոշին, «Անունն անհայտ է», Էսերման, 1966 թ. 09/11
  • Բ. Լավրենյով «Բեկում», Երեմեև, 1967 թ. 07/05
  • Ֆյոդոր Դոստոևսկի, «Ապուշը», Գեներալ Եպանչին, 1968 թ. 24/02
  • Նաիրի Զարյան, «Արտավազդ և Կլեոպատրա», Թորգոմ, 1968 թ. 18/12
  • Ն. Պագոդին, «Իմ բարեկամը», Միստր Հենրի , 1969 թ. 08/02
  • Ս. Հարությունյան, «Միայն մարդն է ուղիղ քայլում», Ռեկտոր, 1970 թ. 02/03
  • Զարզանդ Դարյան «Հանրապետության նախագահը», Երզնկյան, 1970 թ. 30/05
  • Վահագն Դավթյան, «Մհերի դուռը», Զինվոր, 1970 թ. 30/12
  • Վ. Սարդու, Է. Մորո, «Մադամ Սան-Ժեն», Ժոզեֆ Լեֆեվր, 1972 թ. 15/04
  • Գ. Հարությունյան «Հարսնացուն Հյուսիսից», Մուրադ, 1973 թ. 13/12
  • Հ. Պարոնյան «Պաղտասար աղբար», Օգսեն, 1974 թ. 14/02
  • Պերճ Զեյթունցյան, «Ավերված քաղաքի առասպելը», Դրաստամատ, 1975 թ. 15/03
  • Էդ. Լոստան «Սիրանո Դ’ Բերժերակ», Կոմս Դ’ Գիշ, 1976 թ. 09/05
  • Դերենիկ Դեմիրճյան «Քաջ Նազար», Իրավաբանական գործերի լիազոր 1977 թ. 19/05
  • Վիլյամ Շեքսպիր «Կորիոլան», Մենենիոս Ագրիպա 1978 թ. 25/09
  • Ա. Աբդուլին «13-րդ նախագահը», Բաիմով , 1979 թ. 04/11
  • Եզ. Շահինյան «Արգելված երազներ», Քաղաքագլուխ, 1980 թ. 02/03
  • Պերճ Զեյթունցյան «Անավարտ մենախոսություն», Մարկոսյան, 1983 թ. 17/03
  • Վ. Շեքսպիր «Ամեn ինչ լավ է` թե լավ վերջանա», Ֆրանսիո թագավոր 1984 թ. 10/11
  • Բոմարշե, «Ֆիգարոյի ամուսնությունը», Բարթոլո, 1985 թ. 26/01
  • Ժորա Հարությունյան «Հունիս էր, արև», Նահապետ, 1985 թ. 14/04
  • Հակոբ Պարոնյան, «Պաղտասար աղբար», Կիպար, 1985 թ. 14/01
  • Ժիրայր Անանյան «Իրարանցում», Մեհրաբյան, 1987 թ. 23/05
  • Պերճ Զեյթունցյան «Ոտքի դատարանն է գալիս» Լիման Ֆոն Սանդերս 1988 թ. 23/05
  • Ա. Ռիբակով «Արբատի Բուդյագին զավակները», 1988 թ. 16/02
  • Ժ. Անանյան, «Կարուսել», Սուփրիկյան, 1989 թ. 24/03
  • Բ. Մոլիեր, «Քաղքենին ազնվական», Փիլիսոփայության ուսուցիչ, 1992 թ. 05/03
  • Ժիրայր Անանյան, «Իմ տունը քո տունը չէ», Հայրումյան, 1993 թ.

Դերեր հեռուստաթատրոնում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ռաֆայել Երիցյան, «Բոռերը», Պաշտոնավոր, 1957 թ. 19/08
  • Եղիշե Չարենց, «Լենինն ու Ալին» ԽՍՀՄ դեսպան, 1957 թ. 19/18
  • Ն. Կագրամանով, «Տարեմուտի սյուրպրիզներ, Բյուրոկրատ, 1957 թ. 31/12
  • Ի. Լ. Քարաջալե, «Երկու շահում», Ոստիկան, 1958 թ. 24/03
  • Մ. Ֆայզուլին, «Բարեկամները», Դասղեկ, 1959 թ. 02/02
  • Ստ. Վարդանյան , «Խակ Ձմերուկը», Բրիգադիր , 1959 թ. 23/03
  • Վ. Պովոլյաև, «Ախ, սիրտ», Բաժնի վարիչ, 1959 թ. 10/06
  • Ալեքսանդր Պուշկին, «Քարե Հյուրը», Կոանդոր, 1959 թ. 08/06
  • Հասկիլ, «Միստր Նոբադիի կարիերան», Պատկառելի միստր 1959 թ. 22/?
  • Հր. Մուրադյան «Սայաթ Նովա» Իշխան Չիկովանի 1959 թ. 22/12
  • Խուան Սյաո, «Գյուլնազ տատի հեքիաթը», Չաո, 1960 թ. 21/01
  • Մ. Օվչիննիկով, «Օտարի հետքը», Կապիտան Մեդվեդև 1961 թ. 29/02
  • Ի. Էվալդ,«Գլեբ Ռագոզինի գործը», Միլիցիայի տեսուչ, 1961 թ. 20/03
  • Վ. Բատտերշտրադտ, «Մայրիկ, դու այդ չես հասկանում», Հայր, 1962 թ. 08/03
  • Գ. Առաքելյան «Թունելախորշի մարդիկ, Բրիգադիր 1962 թ. 19/02
  • Ա. Նեսին, «Տունը սահմանի վրա», Ոստիկան 1965 թ. 08/02
  • Ն. Հաուստոն, «Համաձայն օրենքի», Քննիչ, 1967 թ. 15/03
  • Վ. Վաղարշյան, «Օղակում», Դասակապետ, 1967 թ. 09/10
  • Դյուրենմաթ, «Ֆիզիկոսները», Սիվերս, 1967 թ. 18/01
  • Լ. Լեոնով, «Արշավանք», Եգորով 1970 թ. 11/05
  • Բ. Մոլիեռ, «Երևակայական հիվանդը, Օրգոն, 1971 թ. 02/02
  • Ալեքսանդր Շիրվանզադե ,«Շառլատանը», Շարբաբչյան, 1971 թ. 16/07
  • Ռոզեն Պրոկոֆևիչ, Գաբրիելովիչ, «Կատակասերը», Պավել, 1973 թ. 20/11
  • Ռեջ. Լոուզ, «Տասերկու զայրացած տղամարդիկ», 10-րդ երդվյալ ատենակալ, 1973 թ. 24/04
  • Մուրացան, «Գևորգ Մարզպետունի» Վահրամ Սեպուհ, 1973 թ. 13/01
  • Ջ. Բրունո, «Մոմակալը», Մաքիավելի, 1973 թ. 25/06
  • Ժորժ Սիմենոն, «Մաժեստիկ հյուրանոցի նկուղներում Դիրեկտոր 1975 թ. 10/06
  • Ա. Լիյվես, «Ինֆարկտ», տնօրենի տեղակա, 1975 թ. 30/06
  • Սիլվա Կապուտիկյան, «Եվ դո՞ւ,Բրուտոս», Մախմուրյան 1976 թ. 26/01
  • Ջ. Պրիստլի, «Սկանդալ, որ պատահեց», միստր Հայդեյքր, 1977 թ. 10/11
  • Հովհաննես Մելքոնյան, «Հրաժարական», Վռամշապուհ Ցիցերյան, 1978 թ. 30/07
  • Անտոն Չեխով, «Հիվանդասենյակ № 6», Ծեր զինվորական, 1978 թ. 31/10
  • Գաբրիել Սունդուկյան, «Վոդևիլներ», «Բաղնիսի բոխչա», Աղալո, 1983 թ. 05/06
  • Տարաբուզի Սկառնաչի, «Հասարակության ծաղիկ սինյոր Պապագատոն», Ռայմոնդո, 1983 թ. 05/12
  • Լ. Դեմետրիոս «Տոհմածառը», Ալեյկո, 1986 թ. 27/01
  • Ֆրանց Վերֆել «Մուսա Լեռան 40 օրը» Թևոսյան 1986 թ. 24/05
  • Վ. Գրիգորյան «Սպիտակ Ագռավը», Երվանդ 1986 թ. 09/07
  • Սերո Խանզադյան, «Մատյան եղելությանց», Ընկեր Մկրտիչ 1986 թ. 24/11
  • Դոմանովիչ, «Ստրադիա», Ռազմական մինիստր 1989 թ. 03/08
  • Ա. Արփիարյան, Գր. Չալիկյան, «Պարտք մեր հանապազորյա», Հասան Փաշա 1990 թ. 23/04

Դերեր ռադիոթատրոնում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Սուխովո-Կոբիլին «Դատական գործ» , Կարևոր անձ
  • Եժի Կրասնեցկի «Տարելիցը», Միլպետ
  • Սաղաթել Հարությունյան «Միայն մարդն է ուղիղ քայլում», Ռեկտոր
  • Ստեփան Զորյան, «Հեղկոմի նախագահը», Անրանիկ
  • Ռ. Խաբատին, «Նավապետ Բլադի ոդիսականը», Նահանգապետ
  • Ֆրանց Վերֆել, «Մուսա լեռան 40 օրը», Թևոսյան
  • Ս. Ալյոշին, «Ամեն ինչ մնում է մարդկանց», Մարգունով
  • Ալեքսանդր Պուշկին, «Կապիտանի աղջիկը», Գեներալ
  • Դուբրովսկի, «Դուբրովսկի», Իշխան Վերեյսկի
  • Հրաչյա Քոչար, «Կարոտ» , Ենոք
  • Վահագն Դավթյան, «Մհերի դուռը», Տասնապետ
  • Հ. Բյոլ , «Ծաղրածուի աչքերով», Կոստերդ
  • Ալեքսանդր Պուշկին, «Քարե Հյուրը», Կոմանդոր
  • Հ. Հաուպման, «Մայրամուտից առաջ», Շտեյնից
  • Դոմանովիչ, «Ստրադիա», Պաշտոնյա
  • Անահիտ Սեկոյան, «Եթե որոտանը խոսեր», Գուրգեն
  • Լ. Անդրեև, «Ձին Սենատում», Մարկով
  • Արտ. Մալանթարյան «Այդ խելահեղ օրը», Գուրգեն
  • Կ. Տոնոյան, «Զինվորը», Ավակով
  • Ռ. Սանոյան, «Հանդիպում», Խոպանչի
  • Ստ. Վարդանյան «Կիսակայարան», Առաքել
  • «Սասնա Ծռեր», «Սասունցի Դավիթ և Փոքր Մհեր», Ձենով Օհան
  • Արտ. Մալանթարյան, «Կնախամտածված սպանություն», Դատավոր
  • Ա. Արփիարյան, «Կարմիր Ժամուց» , Հասան Փաշա
  • «Սասնա Ծռեռ», «Մեծ Մհեր», Ձենով Օհան
  • Լ. Դեմետրիոս, «Տոհմածառ», Ալեյկո
  • Սերո Խանզադյան, «Մատյան, եղելության» Հրայր
  • Ռ. Համբարյան, «Ես տեսել եմ Արարատը»
  • Հր. Լալայան, «Արիության բարձունքը», Կապիտան
  • Դյուրենմաթ, «Ֆիզիկոսները», Սիվերս
  • Ռ. Ռոուզ, «12 Զայրացած տղամարդիկ», 10-րդ երդվյալ ատենակալ
  • Ռ. Գևորգյան «Իմ հայրիկը Մարկ Տվենն է»
  • Հ. Մելքոնյան «Հայր Տոնապետի Զորահավաքը», Անդրանիկ
  • Միլորդ Լեմպել «Հերոսը», Ջոն
  • Վ. Սարդու, «Մադամ Սան-Ժեն», Ժոզեֆ լեֆեվր
  • Վ. Արաքսմանյան, «Կարմիր Գլխարկ»
  • Վ. Դվորեցկի «Հրաժեշտ»
  • Խ. Դաշտենց «Խոդետան»
  • Թ. Մոստովիչ «Նիկոդիմ Դիլմարի կարիերան», Գնդապետ
  • Մառ Բայջիև «Մենք տղամարդ ենք»
  • Դերենիկ Դեմիրճյան «Նապոլեոն Կորկոտյան»
  • Ջեկ Լոնդոն «Մարտին Իդեն»
  • Վիշնևսկի, «Լավատեսական ողբերգություն», Հրամանատար
  • Գր. Չալիկյան «Խաղաղվի’ր, ի սեր աստծո», Բարունակ
  • Շ. Զաքարյան, «Պարգևատրում», Սեդրակ Ալ. Գելման «Հետադարձ կապ»
  • Ա. Քրիստի, «Արևելյան ճեպնթաց»
  • Կ. Տոնոյան, «Աշնանային Գնացքում», Աղաբեկյան
  • Կոստան Զարյան, «Նավը լեռան վրա» , Ասկարյան
  • Շ. Զաքարյան «Գլխավոր փորձը», Գեներալ
  • Գուրզադյան «Իրական դրամա 4 օր տևողությամբ»
  • Ռ. Համբարյան, «Արարում»
  • Մորգենթաու, «Կ. Պոլիս 14-15 թվականներ»
  • Արտաշես Քալանթարյան, «Սրճարան Կարո»
  • Երվանդ Օտյան, «Վաճառականի մը նամակները», Մարկոս
  • Ստ. Զաքարյան «Թուղթ առ փրկիչ», Աբգար թագավոր
  • Ժիրայր Անանյան, «Ուղղաթիռներ եկեղեցու վրայով», Ռեժիսոր
  • Ստ. Զաքարյան, «Եռագրություն- Խոր Վիրապ», Աբգար Մ. Շատրով, «Շարունակել, շարունակել»
  • Գ. Սարգսյան, «Գլադիատորը», Դարբինյան

Ֆիլմեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հասարակական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1978 թվականից ՀՀ շրջանային կոմիտեի անդամ
  • 1982 թվականին ընտրվել է շրջանային խորհրդի դեպուտատ
  • 1982 թվականին ընտրվել է ՀՀ քաղաքային կոմիտեի անդամ
  • 1949 թվականին ընտրվել է Հայաստանի թատերական գործիչների միության անդամ

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ, 1972 թ.
  • ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ, 1981 թ. (Շեքսպիրի «Կորիոլան» ներկայացման մեջ «Ագրիպայի» դերակատարման համար)

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007 
  2. Մամիկոն Մանուկյանի մասին imdb.com կայքում