Մահավիրա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մահավիրա
Mahavir.jpg
Ծնվել է մ. թ. ա. 599[1]
Ծննդավայր Վայշալի, Tirhut division, Բիհար, Բրիտանական Հնդկաստան[2][3]
Մահացել է մ. թ. ա. 527
Մահվան վայր Pawapuri, Nalanda district, Patna division, Բիհար, Բրիտանական Հնդկաստան[4][5]
Կրոն Ջայնիզմ[6]
Մասնագիտություն փիլիսոփա և ուսուցիչ
Ծնողներ հայր՝ Siddhartha[7], մայր՝ Trishala[7]
Զբաղեցրած պաշտոններ Tirthankara
Mahavira Վիքիպահեստում

Ջինա Մահավիրա (մ. թ. ա. 599[1], Վայշալի, Tirhut division, Բիհար, Բրիտանական Հնդկաստան[2][3] - մ. թ. ա. 527, Pawapuri, Nalanda district, Patna division, Բիհար, Բրիտանական Հնդկաստան[4][5]), կրոնական քարոզիչ։ Հնդկական աղբյուրներում հայտնի է նաև Նիգհատա Նատապուտա անունով, ապրել է մ.թ.ա. VI դարում։

Կրոնական ուղղություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջայնիզմի և ջայնիստական փիլիսոփայության հիմնադիրն է։ Նա Բուդդա Գաութամայի ժամանակակիցն է։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սերել է հայտնի տոհմից. հայրը Սիդհարտհն էր՝ լիչհավ և տրիշալ ցեղերի առաջնորդը, քույրը Չատակին էր՝ առաջնորդը Վայշալի քաղաքի։ Նրա ավագ եղբայրը Նանդիվարդհանան էր։ Ծնվելուց հետո նրան անվանակոչել են Վարդհամանա։ Մահավիրա անունը, որը սանսկրիտից նշանակում է հռչակավոր ռազմիկ, ստացել է երիտասարդ հասակում՝ կոբրաներին և կատաղած փղին հնազանդեցնելու համար։ Ջինա նշանակում է հաղթող։ Դա այն մարդն է, ով հաղթել է իր կարմային և դուրս է եկել կյանքի և մահվան շրջապտույտից։ Մահավիրան ծնվել է մ.թ.ա. 599 թվականին Քունդապուրում՝ Վայշալի քաղաքի արվարձանում, մահացել է մ.թ.ա. 527 թվականին Պավապուրում։ Ծագումով ազնվական ընտանիքից է, Կշատրի կաստայի ներկայացուցիչն է։ Համաձայն կրոնական լեգենդի, Մահավիրան ստանում է փայլուն կրթություն, ցուցաբերում է բացառիկ ունակություններ և խիզախութուն։

Ծագում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնողների մահվանից երկու տարի անց, համաձայն ավագ եղբոր որոշման, հեռանում է աշխարհիկ կյանքից և երեսում տարեկանում դառնում է թափառղ ասկետ։ Նա ուսումնասիրում է տարբեր կրոնական ուղղություններ և, ինչպես խոսվում է ջայնիստական լեգենդներում, հասնում է պայծառատեսության։ Դրանից հետո նա ստեղծում է սեփական ուսմունքը, որը, չնայած իր ներքին բարդությունների, ամրապնդվեց Հնդկաստանում և դրա տարածքից դուրս։ Մինչև այսօր էլ կրոնական այս ուղղությունը աշխարհում ունի մի֊քանի միլիոն հետևորդ։ Նրա ուսմունքի հիմնական սկզբունքը հանդիսանում էր ահիմսկան։ Մահավիրան մահացավ (հայտնվում է նիրվանայի թմբիրի մեջ, ինչպես արտահայտվում են իր հետևորդները) լուսաբացից կես ժամ առաջ Պավա քաղաքում (ժամանակակից Պատնա քաղաքի մոտակայքում) յոթանասունվեց տարեկան հասակում[8]։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]