Մալալայ Ջոյա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մալալայ Ջոյա
փուշթու՝ ملالۍ جویا
Malalai Joya, Afghan MP.jpg
Ծնվել էապրիլի 25, 1978(1978-04-25)[1] (41 տարեկան)
ԾննդավայրFarah, Աֆղանստան
ՔաղաքացիությունFlag of Afghanistan.svg Աֆղանստան
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ, ֆեմինիստ և գրող
Զբաղեցրած պաշտոններMember of the House of the People?
Պարգևներ և
մրցանակներ
Աննա Պոլիտկովսկայայի անվան մրցանակ Gwangju Prize for Human Rights? և Աննա Պոլիտկովսկայայի անվան մրցանակ
Կայքmalalaijoya.com
Malalai Joya Վիքիպահեստում

Մալալայ Ջոյա (փուշթու՝ ملالۍ جویا, ապրիլի 25, 1978(1978-04-25)[1], Farah, Աֆղանստան), աֆղան իրավապաշտպան, գրող և քաղաքական գործիչ[2][3]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2005-2007 թվականներին եղել է Աֆղանստանի Ազգային ասամբլեայի պատգամավոր։ Աֆղանական խորհրդարանում զինվորականների և ռազմական հանցագործների ներկայությունը հրապարակավ դատապարտելու համար հեռացվել է Ազգային ասամբլեայից։ Նա խիստ քննադատում էր Համիդ Քարզայի վարչակազմը և նրա արևմտյան դաշնակիցներին, հատկապես Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներին[4][5]։ 2006 թվականին հանդես է եկել կանադական Նոր ժողովրդավարական կուսակցության դաշնային համագումարում՝ համաձայնվելով հարավային Աֆղանստանում ՆԱՏՕ-ի գործողությունների քննադատության հետ։

2007 թվականի մայիսին Աֆղանստանի խորհրդարանի պատգամավորի պաշտոնից նրա ազատվելը միջազգային մակարդակով բողոք առաջացրեց:

Նրան ծառայության վերականգնելու դիմումը ստորագրեցին մի շարք գրողներ, այդ թվում՝ Նոամ Չոմսկին (որը ավելի ուշ նշել է, որ նա ավելի արժանավոր թեկնածու է Նոբելյան մրցանակի համար, քան Բարաք Օբաման), ինչպես նաև Կանադայի, Գերմանիայի, Իտալիայի, Իսպանիայի խորհրդարանի անդամները[6]։ Բրիտանական «BBC» ընկերությունը Մալալային անվանել է «Աֆղանստանի ամենախիզախ կինը»[7]։

2010 թվականին «Time» ամսագիրը Մալալայ Ջոյային համարել է աշխարհի 100 ամենաազդեցիկ կանանցից մեկը[8], իսկ «Foreign Policy» ամսագիրը՝ 100 լավագույն մտածողներից մեկը[9]։ 2011 թվականի մարտի 8-ին «The Guardian» օրաթերթը Մալալային ներառեց 100 լավագույն ակտիվիստ կանանց ցանկում[10]։

Մալալայի կյանքը և քաղաքական գործունեությունը ներշնչել են Թոմաս Պիստոյային գրելու՝ իտալական «Փարանջիի լեգենդը» (իտալ.՝ La leggenda del Burqa) վեպը[11][12]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #138506965 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. «Militarism, Mutilation, and Minerals: Understanding the Occupation of Afghanistan»։ culturesofresistance.org 
  3. «Profile: Malalai Joya»։ BBC News 
  4. «The NS Interview: Malalai Joya»։ Newstatesman.com։ «"Obama is a warmonger, no different from Bush”» 
  5. «Malalai Joya - extended interview»։ Newstatesman.com 
  6. «International appeal at Znet»։ Zmag.org։ Արխիվացված է օրիգինալից 2009-08-03-ին 
  7. «'The Bravest Woman in Afghanistan': Malalai Joya Speaks Out Against the Warlord-Controlled Afghan Government & U.S. Military Presence»։ Democracy Now! 
  8. Hirsi Ali Ayaan։ «The 2010 TIME 100: Heroes: Malalai Joya»։ Time 
  9. The FP Top 100 Global Thinkers(անգլ.) // Foreign Policy : magazine. Архивировано из первоисточника 27 Սեպտեմբերի 2014. Արխիվացված է Սեպտեմբեր 27, 2014 Wayback Machine-ի միջոցով:
  10. Saner, Emine Malalai Joya: Afghan politician and human rights campaigner who has shown phenomenal courage(անգլ.) // The Guardian : newspaper.
  11. (իտալերեն)Romanzo italiano ispirato a Malalai Joya
  12. (իտալերեն)Romanzo italiano ispirato a Malalai Joya