Մագնեզիումի սուլֆատ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Մագնեզիումի սուլֆատ, մագնեզիումի ծծմբաթթվական չեզոք աղը։ MgS04, անգույն բյուրեղային նյութ է, խտությունը՝ 2660 կգ/մ3, 1100-1200°C-ում քայքայվում է։ 100 գ ջրում լուծվում է 33, 7 գ (20°C)։ Առաջացնում է 1—7 և 12 մոլեկուլ ջուր պարունակող բյուրեղահիդրատներ։ Ջրային լուծույթներից բյուրեղանում է MgS04 x 7H20 (20°C)։ Բնության մեջ հանդիպում է կիզերիտ՝ MgS04 x H20, և էպսոմիտ՝ MgSO4 x 7H20 (դառը աղ) միներալների ձևով։ Մագնեզիումի սուլֆատ ստանում են ծովային աղաջրերից և աղային պինդ նստվածքներից։ Օգտագործում են S02 ստանալու համար (ծծմբական թթվի արտադրություն), ինչպես նաև ցեմենտների արտադրությունում, տեքստիլ, թղթի արդյունաբերության, գյուղատնտեսության մեջ։ Բժշկության մեջ կիրառվում է որպես ցավը հանգստացնող, հակաջղաձգային, սպազմոլիտիկ, արյան ճնշումն իջեցնող միջոց։ Փոքր դոզաներով մագնեզիումի սուլֆատի պարբերաբար ներընդունումը կանխում է աթերոսկլերոզի զարգացումը։

Ստացումը[խմբագրել]

\mathsf{MgO + H_2SO_4 \ \xrightarrow{\ }\ MgSO_4 + H_2O }
\mathsf{Mg(OH)_2 + H_2SO_4 \ \xrightarrow{\ }\ MgSO_4 + 2\ H_2O }
\mathsf{MgCO_3 + H_2SO_4 \ \xrightarrow{\ }\ MgSO_4 + CO_2\uparrow + H_2O }
\mathsf{MgCO_3 + (NH_4)_2SO_4 \ \xrightarrow{100^oC}\ MgSO_4 + NH_3\uparrow + CO_2\uparrow + H_2O }
  • Անջուր մագնեզիումի սուլֆատը ստանում են բյուրեղահիդրատի չորացումից։
\mathsf{MgSO_4\cdot 7H_2O \ \xrightarrow{200^oC}\ MgSO_4 + 7\ H_2O }

Քիմիական հատկությունները[խմբագրել]

  • Բարձր ջերմաստիճանում քայքայվում է
\mathsf{2\ MgSO_4 \ \xrightarrow{1200^oC}\ 2\ MgO + 2\ SO_2 + O_2 }
  • Կոնցենտրացված ծծմբական թթվի հետ առաջացնում է հիդրոսուլֆատներ։
\mathsf{2MgSO_4 + H_2SO_4 \ \xrightarrow{\ }\ 2\ MgHSO_4 }
տաքացնելիս MgSO4•H2SO4 և MgSO4•3H2SO4 քիմիական նյութերի կառուցվածքից անջատվում են սոլվատները։
  • Տաքացնելիս փոխազդում է ջրածնի սուլֆիդի և սիլիցիումի (IV) օքսիդի հետ։
\mathsf{MgSO_4 + H_2S \ \xrightarrow{700^oC}\ MgO + SO_2 + S + H_2O }
\mathsf{MgSO_4 + SiO_2 \ \xrightarrow{680^oC}\ MgSiO_3 + SO_3 }
\mathsf{2\ MgSO_4 + C \ \xrightarrow{800^oC}\ 2\ MgO + 2\ SO_2 + CO_2 }
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png