Jump to content

ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամ
պատկերանիշ
ՏեսակUnited Nations programmes and funds?
Երկիր ԱՄՆ[1]
ՀապավումUNFPA, FNUAP, ЮНФПА, FPNU և ՄԱԿԲՀ
Հիմնադրված1969[2]
Իրավ. կարգավիճակգործող
Նպատակներաղքատության կրճատում, հղիության ցանկալիություն, յուրաքանչյուր ծնունդ` անվտանգ, յուրաքանչյուր երիտասարդ զերծ լինի ՄԻԱՎ-ից և յուրաքանչյուր աղջիկ ու կին արժանանա հարգալից և արժանապատիվ վերաբերմունքի
Գլխադասային գրասենյակՆյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ
ՏեղագրությունԱմերիկայի Միացյալ Նահանգներ Նյու Յորք, ԱՄՆ
Անձնակազմ1119
Կայքunfpa.org(անգլ.)
Նախկին անվանում(ներ)ՄԱԿ-ի Բնակչության գործունեության հարցերով հիմնադրամ

«ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամ» (ՄԱԿԲՀ) (անգլ.՝ United Nations Population Fund, (UNFPA) նախկինում՝ ՄԱԿ-ի Բնակչության գործունեության հարցերով հիմնադրամ), ՄԱԿ-ի կազմակերպություն։ ՄԱԿԲՀ-ը հիմնադրվել է 1969 թվականին Ընդհանուր վեհաժողովի նախաձեռնությամբ որպես բնակչության հետ կապված հարցերում զարգացող և անցումային շրջանում գտնվող երկրների աջակցության խոշորագույն միջազգային ֆինանսավորման աղբյուր։ ՄԱԿԲՀ-ը ասում է՝ «ՄԱԲՀ-ն աշխարհի երկրներին օգնում է օգտագործել բնակչության վերաբերյալ տվյալները վերջիններիս քաղաքականություններում և ծրագրերում` աղքատության կրճատման, ինչպես նաև ապահովելու համար, որ յուրաքանչյուր հղիություն լինի ցանկալի, յուրաքանչյուր ծնունդ` անվտանգ, յուրաքանչյուր երիտասարդ զերծ լինի ՄԻԱՎ-ից և յուրաքանչյուր աղջիկ ու կին արժանանա հարգալից և արժանապատիվ վերաբերմունքի»[3]։

Կազմակերպությունը վերջերս ամբողջ աշխարհում աչքի ընկավ իր՝ Մանկական ամուսնությունների, ծննդաբերական խուղակների և կնոջ սեռական օրգանների խեղման դեմ պայքարի համաշխարհային քարոզարշավի շնորհիվ։ Պետությունների խնդրանքով կազմակերպությունը աջակցություն է ցուցաբերում ընտանիքի ծրագրման և վերարտադրողական ծառայություննների բարելավման (ըստ անհատական ընտրության) և բնակչությանն առնչվող կայուն զարգացման ուղղված քաղաքականության մշակման բնագավառներում[4]։

ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամը աջակցում է ավելի քան 150 երկրներում և տարածաշրջաններում տարածված ծրագրերին, որոնք տարածվել են չորս աշխարհագրական շրջաններով` Արաբական պետություններ և Եվրոպա, Ասիա եւ Խաղաղօվկիանոսյան երկրներ, Լատինական Ամերիկա և Կարիբյան ավազանի երկրներ, և մերձսսահարայան Աֆրիկա։

Աշխատակիցների մոտ երեք չորրորդը աշխատում է տարածաշրջանային և ենթատարածաշրջանային գրասենյակներում[5]։

ՄԱԿԲՀ-ը սկսել է իր գործունեությունը 1969 թվականին որպես ՄԱԿ-ի Բնակչության գործունեության հարցերով հիմնադրամ (անվանումը փոխվել է 1987 թվականին) Միավորված ազգերի կազմակերպության զարգացման ծրագրի ղեկավարության ներքո[6]։ 1971 թվականից այն ղեկավարվում է ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի կողմից[7][8][9]։

Միավորված ազգերի կազմակերպությանը Բնակչության հիմնադրամի մանդատը հիմնադրվել է ՄԱԿ-ի Տնտեսական և սոցիալական խորհրդի (ECOSOC) կողմից 1973 թվականին[10].

  • Ձևավորել բնակչության և ընտանիքի պլանավորման կարիքներին արձագանքելու համար անհրաժեշտ գիտելիքներն ու կարողությունները[10]։
  • Թե՛ զարգացած, թե՛ զարգացող երկրներում խթանել իրազեկությունը բնակչության հիմնախնդիրների և այդ հիմնախնդիրներով զբաղվելու հնարավոր ռազմավարությունների վերաբերյալ[10]։
  • Աջակցել բնակչության հիմնախնդիրների լուծմանն այնպիսի եղանակներով և միջոցներով, որոնք լավագույնս են համապատասխանում տվյալ երկրի կարիքներին[10]։
  • Միավորված ազգերի կազմակերպության համակարգում առաջատար դեր ստանձնել բնակչությանն առնչվող ծրագրերի խթանման հարցում և համակարգել Հիմնադրամի աջակցությամբ իրականացվող ծրագրերը[10]։

Բարի կամքի դեսպաններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիմնադրամի հովանավորը Դանիայի գայաժառանգ արքայադուստր Մերին է։

Կազմակերպության բարի կամքի դեսպաններն են․

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. Global LEI Index
  2. ROR Data — v1.19 — 2023. — doi:10.5281/ZENODO.7644942
  3. «About us - UNFPA - United Nations Population Fund». Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 21-ին.
  4. «Հիմնարար Փաստեր», Միավորված ազգերի կազմակերպություն. ՄԱԿ-ի հանրային վարչություն. 2013. էջ 78-79. ««ՄԱԲՀ-ն աշխարհի երկրներին օգնում է օգտագործել բնակչության վերաբերյալ տվյալները վերջիններիս քաղաքականություններում և ծրագրերում»»
  5. UNFPA in the UN system. Արխիվացված 2014-07-22 Wayback Machine Retrieved 28 February 2013.
  6. «UNFPA in the United Nations System». United Nations Population Fund. Արխիվացված է օրիգինալից 2009-09-02-ին. Վերցված է 2018-04-01-ին.
  7. United Nations General Assembly Session -1 Resolution 2815. United Nations Fund for Population Activities A/RES/2815(XXVI) 14 December 1971. Retrieved 11 July 2008.
  8. United Nations General Assembly Session -1 Resolution 3019. United Nations Fund for Population Activities A/RES/3019(XXVII) 18 December 1972. Retrieved 11 July 2008.
  9. United Nations General Assembly Session 34 Resolution 104. United Nations Fund for Population Activities A/RES/34/104 14 December 1979. Retrieved 11 July 2008.
  10. 1 2 3 4 5 UN team. «United Nations Population Fund» (անգլերեն). UNFPA. «The mandate of UNFPA, as established by the United Nations Economic and Social Council (ECOSOC) in 1973 and reaffirmed in 1993» {{cite web}}: More than one of |author= and |last= specified (օգնություն)