Ղրիմի աստղադիտարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ղրիմի աստղադիտարան
Nauchny and CrAO-Crimea Ukraine.jpg
Տեսակ աստղադիտարան
Աստղադիտարանի կոդ 095
Երկիր Flag of Russia.svg Ռուսաստան և Flag of Ukraine.svg Ուկրաինա
Վայր Բախչիսարայ
Կայք crao.ru/ru/
Կոորդինատներ: 44°43′36.000000101202″ հս․ լ. 34°0′57.100000099602″ ավ. ե. / 44.72666666669477564° հս․. լ. 34.01586111113877564° ավ. ե. / 44.72666666669477564; 34.01586111113877564
Crimean Astrophysical Observatory Վիքիպահեստում

Ղրիմի աստղագիտարան, ԽՍՀՄ ԳԱ գիտահետազոտական հիմնարկություն։ Հիմնադրվել է 1908 թվականին, որպես Պուչկովոյի աստղադիտարանի հարավային բաժանմունք՝ Սիմեիզայի մոտ գտնվող մասնավոր սիրողական աստղադիտարանի հիման վրա։ 1945 թվականին Բախչիսարայ քաղաքից 12 կմ հեռավորության վրա, լեռներում, կառուցվել են նոր մասնաշենքեր (ավան Նաուչնի)։ Դարի աշխատանքների կարևորագույն ուղղությունները կապված են աստղերի և արեգակի մթնոլորտներում տեղի ունեցող ֆիզիկական պրոցեսների ուսումնասիրման հետ, հետազոտվում են միգամածություններ և աստղային համակարգեր։ Հետազոտություններ են տարվում նաև արտամթնոլորտային աստղագիտության և Ռադիոաստղագիտության բնագավառներում։ Նաուչնի ավանում գտնվող հիմնական գործիքներն են ակադեմիկոս Գ․ Ա․ Շայնի անվանման 2,6 մետրանոց ռեֆեկտորը, 122 սմ-անոց և 66 սմ-անոց ռեֆլեկտորները, 50 սմ տրամագծով հայելիով մենիսկային աստղադիտակը, 40 սմ-անոց երկակի աստղագիրը։ Արեգակը հետազոտվում է աշտարակային հեռադիտակով, որն ունի արեգակի սպեկտրի, արեգակի վրա գտնվող մագնիսական դաշտերի ուսումնասիրման, արեգակի կինոնկարահանման սարքեր, ինչպես նաև արտախավարումային պսակագրով և այլ գործիքներով։ Կան տիեզերական ճառագայթների ուսումնասիրման տեղակայանքներ։ Սիմեիզայի մոտ գտնվող հին աստղադիտարանում տեղադրված է 70 սմ-անոց ռեֆլեկտոր։ Սիմեիզայից 3 կմ հեռավորության վրա գտնվում է Ղրիմի աստղագիտարան ռադիոաստղագիտական բաժինը, որտեղ տեղադրված են 22 սմ-անոց ռադիոաստղադիտակ (միլիմետրանոց ալիքների տիրույթում դիտարկումների համար) և այլ գործիքներ։ Ղրիմի աստղագիտարան հրատարակում է «Իզվեստիա» հանդեսը (1947 թվականից)։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 44 CC-BY-SA-icon-80x15.png