Ղուրանի դարպաս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox architecture.png
Ղուրանի դարպաս
Quran Gate 881225 02T.jpg
'
Կոորդինատներ29°38′8.23″ հս․ լ. 52°33′42.66″ ավ. ե. / 29.6356194° հս․. լ. 52.5618500° ավ. ե. / 29.6356194; 52.5618500Կոորդինատներ: 29°38′8.23″ հս․ լ. 52°33′42.66″ ավ. ե. / 29.6356194° հս․. լ. 52.5618500° ավ. ե. / 29.6356194; 52.5618500
Գտնվում էԻրան Իրան
Շինության ձևըդարպաս

Ղուրանի դարպաս (պարս․՝ دروازه قرآن‎ ), պատմական դարպաս Իրանի Շիրազ քաղաքի հյուսիսում[1]:

Գտնվում է քաղաքի հյուսիսարևելյան մուտքի մոտ, Մերվդեշտ և Սպահան տանող ճանապարհի վրա` Բաբա Կուհի և Չեհել Մակամ լեռների մեջ ընկած Ալլահ Աքբար կիրճում: Դարպասի կենտրոնական մուտքի մոտ կա հատուկ ձևավորված տեղ, որտեղ Ղուրան է պահվել. այստեղից էլ առաջացել է դարպասի անունը[2][3]:

1996 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Ղուրանի դարպասը 1800 թվի ներքո ընդգրկվել է Իրանի ազգային հուշարձանների ցանկում:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հնում Շիրազն ունեցել է վեց դարպաս` Ղուրանի, Սպահանի, Սաադիի, Քեսաբխանե, Կազերուն, Շահ Գաի Ալի Ալլահ: Դրանցից ընդամենը Ղուրանի դարպասն է պահպանվել, իսկ մնացած դարպասների գտնվելու վայրն է միայն հայտնի:

Դարպասը կառուցվել է Աբուդ ադ Դաուլի օրոք: Դրա կառուցման տեղը պատահաբար չի ընտրվել. Մեծ Ալլահի կիրճից բացվում է ողջ Շիրազն ընդգրկող տեսարան, և ամեն մուսուլման, տեսնելով այդ հրաշալի տեսարանը, փառաբանում էր Ալլահին մարդկանց նկատմամբ ունեցած նրա բարեգթության համար, որ թույլ էր տալիս մարդկանց նման քաղաք կառուցել:

Զենդ արքայատոհմի իշխանության օրոք դարպասը խիստ տուժել է, այդ պատճառով այն վերաշինելիս ոչ մեծ տարածք են ձևավորել դարպասի գլխին` այնտեղ երկու Ղուրան պահելով, որոնք հայտնի են «Հիֆդահ-Ման» անվանումով[4]: Դրանք գրվել են սուլթան Իբրահիմ բին Շահրուհ Գուրեկանիի ձեռքով: Ավանդության համաձայն` երբ ճամփորդներն անցել են դարպասով, նրանց վրա Սուրբ գրքի օրհնությունն է իջել, ինչը պետք է օգներ նրանց հյուսիսային քաղաքներ հասնելուն[2]:

Ղաջարիների դինաստիայի օրոք դարպասը բազմաթիվ երկրաշարժերի պատճառով զգալիորեն վնասվել է: Այն հետագայում վերականգնել է Մուհամեդ Զակի Խան Նուրին: 1937 թվականին Ռեզե-Շահ Փահլավիի հրամանով դարպասը քանդել են, իսկ երկու Ղուրանները տեղափոխել են Շիրազում գտնվող Պարսկաստանի թանգարան, որտեղ պահվում են մինչ օրս: 1949 թվականին վաճառական Հուսեյն Իգարը վերականգնել է դարպասի կամարը:

Նոր դարպասը չափերով գերազանցում է նախորդին և բացի մեծ մուտքից` եզրերում ունի ևս երկու փոքրերը: Եզրային մուտքերի վրա բոլոր կողմերից կան գրություններ և հատվածներ Ղուրանից: Դարպասագլխին կա ուղղանկյունաձև ոչ մեծ տեղ, ինչպիսին նախորդ դարպասն ուներ:

Դարպասի հարևանությամբ գտնվող այլ տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դարպասից տասը մետր հեռավորության վրա գտնվում է բանաստեղծ Հաջու Կռմանիի գերեզմանը, իսկ մոտ մեկ կիլոմետր հեռավորության վրա` Ջահան Նամի այգին և Հաֆեզի դամբարանը: Ներկայումս Ղուրանի դարպասը քաղաքային այգու մաս է կազմում, որտեղ շիրազցիներն անցկացնում են իրենց ազատ ժամանակը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Ворота Корана / Шираз, Иран»։ sasha-india.dreamwidth.org։ Վերցված է 2015-11-30 
  2. 2,0 2,1 «Шираз - достопримечательности»։ ipaattravel.ru։ Վերցված է 2015-11-30 
  3. «Шираз, Иран»։ gooddays.ru։ Վերցված է 2015-11-30 
  4. «Ворота Коран | Шираз - Места | Иран | Мировед»։ miroved.com։ Վերցված է 2015-11-30