Ձնծաղիկ (արեւմտահայերէն)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ձնծաղիկ

Ձնծաղիկ, (լատ.՝ Galanthus), գալանտուս, ձմեռնածաղիկ, սպիտակածաղիկ, արանգ-պարանգ, շքանարգիզազգիներու ընտանիքի բազմամեաձ, սոխուկաւոր խոտաբոյսերու ցեղ:

Տարածում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կը հանդիպի Տաւուշի մարզին մէջ (Իջևան, Աչաջուր գիւղ), կ'աճի ստորին լեռնային գոտիին մէջ, կաղնու-բոխու անտառներուն մէջ (1100 մ բարձրներուն)։ Անդրկովկասեան բնաշխարհիկներ են։ Յայտնի է մօտ 20 տեսակ՝ տարածուած Փոքր Ասիայի մէջ, Կեդրրոնական և Հարաւային Եւրոպայի, Կովկասի, 1 տեսակը՝ Լիբանանի մէջ: Կ'աճի հիմնականին մէջ նախալեռնային և լեռնային անտառներուն մէջ կամ բարձրլեռնային մարգագետիններուն մէջ:

Կենսաբանական նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տերեւները մեծ մասամբ երկուքն ալ, գծաձեւ։ Ծաղիկները մէկական են, խոնարհուած։ Կը ծաղկի վաղ գարնան։ Պտուղը տուփիկ է։ Որոշ տեսակներ դեղաբոյսեր են, կը պարունակեն ալկալոիդներ։ Ալպիական ձնծաղիկ տարածուած է ստորին լեռնային գոտու կաղնու – բոխու և հաճարենու անտառներուն մէջ, կենու պուրակներուն մէջ, նոսր թփուտներուն մէջ եւ այլն, անդրկովկասեան ձնծաղիկի՝ ստորին և միջին լեռնային գոտիներու կաղնու – բոխու և միայն բոխու անտառներու փուխր բուսահողերուն մէջ։ Այս տեսակները գրանցուած են ՀՀ Կարմիր գիրքին մէջ։

Տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Galanthus L.

Յայտնի է մօտ 20, ՀՀ-ի մէջ՝ 3 տեսակ՝ ձնծաղիկ ալպիական (G. alpinus), ձնծաղիկ անդրկովկասեան (G. transcaucasicus), ձնծաղիկ Արտիւշենկոյի (Տ. artjuschenkoae)։

Galanthus elwesii
Galanthus nivalis 'Viridapice'

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականութիւն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Артюшенко З. Т.. Критический обзор рода Galanthus L. // Ботанический журнал. М.-Л.։ 1966, 51։1443.
  • Артюшенко З. Т. Амариллисовые СССР. — Л.: Наука, 1970. — С. 41—83. — 179 с.
  • Головкин Б. Н. и др. Декоративные растения СССР. — М.: Мысль, 1986. — 320 с.
  • Диев М. М. Галянтусы. — М.: КМК, 2014. — 168 с. — 1000 экз. — ISBN 978-5-87317-936-7
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png