Հոֆմանի ռեակցիաներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Հոֆմանի ռեակցիաներ անվամբ հայտնի է երեք ռեակցիա, որոնք առաջարկել է գերմանացի քիմիկոս Ա. Վ. Հոֆմանը։

  1. Առաջնային ամինների սինթեզ՝ կարբոնաթթուների ամիդների վրա բրոմ և ալկալի ազդելով։ Առաջացած ամիններն ածխածնի մեկ ատոմ պակաս են պարունակում, քան ելային ամիդները՝ ։ Այդ ռեակցիայի արդյունքում կարող են ստացվել ալիֆատիկ, ճարպարոմատիկ, արոմատիկ և հետերոցիկլիկ ամիններ։ Ռեակցիան սպիրտի միջավայրում իրականացնելիս առաջանում են ուրետաններ՝ ։
  2. Ալիֆատիկ ամինների սինթեզ՝ ամոնիակի վրա ալկիլացնող նյութեր (հալոգենալկիլներ, դիալկիլսուլֆատներ և այլն) ազդելով։ Արդյունքում առաջանում է (աղերի ձևով) առաջնային, երկրորդային, երրորդային ամինների և չորրորդային ամոնիումային աղի խառնուրդ, օրինակ, օգտագործելիս ստացվում են, համապատասխանաբար՝ , , , ։
  3. Չորրորդային ամոնիումային հիմքերի ջերմային քայքայմամբ երրորդային ամինի և օլեֆինի առաջացում՝ ։ Եթե չորրորդային հիմքի ազոտին կապված են տարբեր տեղակալիչներ, ապա առաջանում են օլեֆիններ, որոնք կրկնակի կապով ածխածնի մոտ պարունակում են ամենաքիչ թվով տեղակալիչներ (Հոֆմանի կանոն)։ Հոֆմանի ռեակցիաները օգտագործում են, հիմնականում, ալկալոիդների կառուցվածքներն ուսումնասիրելու համար։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 594 CC-BY-SA-icon-80x15.png