Հույն-եգիպտական հարաբերություններ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հույն-եգիպտական հարաբերություններ
Հունաստան և Եգիպտոս

Հունաստան

Եգիպտոս

Հույն-եգիպտական հարաբերություններ, երկկողմ դիվանագիտական հարաբերություններ Հունաստանի և Եգիպտոսի միջև։ Երկու ժողովուրդների միջև ամուր մշակութային և պատմական կապերի շնորհիվ երկրները ներկայումս պահպանում են բարեկամական հարաբերություններ։ 1821 թվականին Հունաստանը դարձավ անկախ պետություն և շուտով դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատեց Եգիպտոսի հետ[1]։ Հունաստանը ՆԱՏՕ-ի անդամ է, իսկ Եգիպտոսը ՆԱՏՕ-ի անդամ չհանդիսացող երկրներից ԱՄՆ-ի հիմնական դաշնակիցն է։ Երկրները Միջերկրածովյան, ՄԱԿ-ի, ԱՄՀ-ի և ԵԱՀԿ-ի միության անդամներ են:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հնագույն ժամանակներից ի վեր երկրների միջև հաստատվել է ուժեղ մշակութային և պատմական կապեր, ինչն իր արտացոլումն է գտել մակեդոնական Ալեքսանդր Մակեդոնացու՝ Միջերկրական ծովի արևելյան ափին Ալեքսանդրիա քաղաքի կառուցման մասին ցուցումի տեսքով։ Հարուստ մշակութային ժառանգությունը ավելի է ամրապնդել հարաբերությունները: Ներկայումս երկրների միջև ջերմ հարաբերություններ են ձևավորվել։ Եգիպտոսում կա զգալի հունական համայնք, հիմնականում Ալեքսանդրիայում, որը Եգիպտոսի մեծությամբ երկրորդ քաղաքն է, ինչպես նաև Ալեքսանդրիայի հունական ուղղափառ պատրիարքարանի նստավայրը: 1832 թվականին հունական հեղափոխության ավարտից հետո հույն-եգիպտական հարաբերություններն աստիճանաբար զարգանում են, ստորագրվել են առևտրի, զբոսաշրջության, տնտեսության և պաշտպանության ոլորտներում համագործակցության մի շարք համաձայնագրեր, տեղի են ունենում պետությունների ղեկավարների կանոնավոր հանդիպումներ: 2014 թվականին Հունաստանը Եգիպտոսի տնտեսության մեջ 6-րդ խոշորագույն օտարերկրյա ներդրողն էր[2][3]։

Համագործակցություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հունաստանը Եգիպտոսի տնտեսության մեջ չորրորդ խոշորագույն եվրոպական ներդրողն է, ավելի քան 208 հունական ընկերություններ ներկայացված են եգիպտական շուկայում, իսկ Եգիպտոսը Հունաստանի վեցերորդ խոշորագույն առևտրային գործընկերն է[4]։

Եռակողմ գագաթաժողովներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2014 թվականի եռակողմ գագաթնաժողովը Կահիրեում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եգիպտոսի նախագահ Աբդուլ Ֆաթթահ Հալիլ աս Սիսին, Կիպրոսի Հանրապետության նախագահ Նիկոս Անաստասիադիսը և Հունաստանի վարչապետ Անտոնիս Սամարասը Կահիրեում եռակողմ գագաթնաժողով են անցկացրել 2014 թվականի նոյեմբերի 8-ին, որտեղ երեք երկրների ղեկավարները քննարկել են Մերձավոր Արևելքի և Միջերկրական ծովի տարածաշրջանում առկա խնդիրները: Պետությունների ղեկավարները համաձայնել են ակտիվացնել համագործակցությունը տնտեսության, անվտանգության, զբոսաշրջության և էներգետիկայի ոլորտներում, ինչպես նաև սահմանել Միջերկրական ծովում ընդհանուր ծովային սահմաններն ու ԷՏԳ-ն[5]։

Կահիրեի գագաթնաժողովում Հունաստանի և Կիպրոսի ղեկավարները դատապարտել են ահաբեկչական գործողությունները Եգիպտոսի տարածքում, քաղաքական աջակցություն են հայտնել Եգիպտոսի կառավարությանը և պայմանավորվել միջազգային կազմակերպություններում և համաժողովներում փոխադարձ համագործակցության մասին: Բացի այդ, Հունաստանն ու Կիպրոսի Հանրապետությունը խոստացել են պաշտպանել Եգիպտոսի դիրքերը Եվրոպական միությունում։ Աբդուլ Ֆաթթահ Հալիլ աս Սիսին, Նիկոս Անաստասիադիսը և Անտոնիս Սամարասը պայմանավորվել են եգիպտական տնտեսության և ենթակառուցվածքներում օտարերկրյա ներդրումների հետագա խրախուսման մասին, որոնք տուժել են արաբական գարնան ընթացքում տեղի ունեցող ապստամբություններից[6]։

2015 թվականի եռակողմ գագաթաժողովը Նիկոսիայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նիկոսիայում 2015 թվականի ապրիլի 29-ին կայացել է բարձր մակարդակի նոր գագաթաժողովը Կիպրոսի Հանրապետության, Եգիպտոսի և Հունաստանի կառավարությունների ղեկավարների միջև: Կիպրոսի Հանրապետության նախագահ Նիկոս Անաստասիադեսը, Եգիպտոսի նախագահ Աբդուլ-Ֆաթահ Հալիլ աս-Սիսին և Հունաստանի վարչապետ Ալեքսիս Ցիպրասը, որոնք հաստատել են երեք երկրների միջև համագործակցության հետագա ամրապնդման ձգտումը և պայմանավորվել են միջազգային ասպարեզում հարցերում համագործակցության մասին: Քննարկվող հարցերի թվում է եղել միջերկրածովյան արևելյան մասում ածխաջրածինների հանքավայրերի մշակումը երկրների միջև ծովային սահմանի երկայնքով՝ դրանց բացառիկ տնտեսական գոտիներում[7][8][9]։

2017 թվականի եռակողմ գագաթաժողովը Նիկոսիայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2017 թվականի նոյեմբերի 21-ին Եգիպտոսի նախագահ Աբդուլ Ֆաթթահ Հալիլ աս Սիսին, Կիպրոսի Հանրապետության նախագահ Նիկոս Անաստասիադիսը և Հունաստանի վարչապետ Ալեքսիս Ցիպրասը բանակցություններ են վարել Նիկոսիայում[10][11][12]։ Նրանք քննարկել են Արևելյան Միջերկրածովյան տարածաշրջանում ածխաջրածինների հանքավայրերի մշակումը և փոխշահավետ էներգետիկ նախագծերը։ Երեք երկրների ղեկավարները աջակցել և ողջունել են մասնավոր հատվածի նախաձեռնությունները էներգետիկ ենթակառուցվածքների նախագծերի իրականացման ոլորտում, որոնք կարևոր են այդ պետությունների անվտանգության համար, ինչպիսիք են EuroAfrica Interconnector-ը[11][12][13]։

Պաշտոնական այցեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2014 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Հունաստանի արտաքին գործերի նախարար Եվանգելոս Վենիզելոսը պաշտոնական այց կատարեց Եգիպտոս՝ երկու երկրների միջև հարաբերություններն ամրապնդելու նպատակով։ Կահիրեում Եվանգելոս Վենիզելոսը հանդիպել է կառավարական պաշտոնյաների հետ և քննարկել փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող տարբեր հարցեր, ինչպիսիք են՝ օտարերկրյա ներդրումները երկրում, առևտուրը և կարծիքների փոխանակումը Մերձավոր Արևելքի քաղաքական իրավիճակի վերաբերյալ, որը վերաբերում և շոշափում է այդ միջերկրածովյան երկրներին, ինչպես նաև փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող հարցերի լուծումը, այդ թվում՝ միջազգային կազմակերպություններում և համաժողովներում կառավարությունների միջև համագործակցության հետագա զարգացումը[14]:

Հունաստանի նախագահ Պրոկոպիս Պավլոպուլոսը 2015 թվականի ապրիլի 24-ին պաշտոնական այց է կատարել Եգիպտոս՝ հույն-եգիպտական հարաբերությունների ամրապնդման և երկրների կառավարությունների միջև համագործակցության ակտիվացման, ինչպես նաև փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող հարցերի լուծման նպատակով, ինչպիսիք են Մերձավոր Արևելքի իրադրությունը և անօրինական ներգաղթը, որը վերաբերում է երկու միջերկրածովյան երկրներին, ինչպես նաև պետությունների միջև ծովային սահմանների սահմանումը[15][16]։

Դեսպանություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հունաստանը Կահիրեում դեսպանատուն և Ալեքսանդրիայում գլխավոր հյուպատոսություն ունի[17]։
  • Եգիպտոսը դեսպանություն ունի Աթենքում[18].

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Egypt, Cyprus, Greece leaders talk EU, Turkey, Palestine»։ Վերցված է 2016-04-08 
  2. «News Analysis: Egypt, Cyprus and Greece vow to expand cooperation at summit - Xinhua - English.news.cn»։ Վերցված է 2016-04-08 
  3. Saturday 08-11-2014 11:57 AM։ «Aswat Masriya - Sisi meets Greek PM ahead of Cairo tripartite summit»։ En.aswatmasriya.com։ Վերցված է 2016-10-20 
  4. Kerry Kolasa-Sikiaridi։ «Greece's Ambassador to Egypt: 'Greece Is the Fourth Largest European Investor in Egypt' | News from Greeks in Africa, Asia, and South America»։ World.greekreporter.com։ Վերցված է 2016-10-20 
  5. «Greece, Cyprus to represent Egypt’s interests in EU»։ dailynewsegypt.com։ 2014-11-08։ Վերցված է 2016-04-08 
  6. «Egypt, Greece, Greek Cyprus pledge to boost cooperation - Cyprus - Worldbulletin News»։ World Bulletin։ Վերցված է 2016-04-08 
  7. «Sisi, Greek, Cypriot leaders to hold tripartite summit in Nicosia»։ Cairo Post։ Վերցված է 2016-04-08 
  8. Wednesday 29-04-2015 01:03 PM (2015-04-29)։ «Aswat Masriya - Sisi holds summit with Cypriot counterpart in Nicosia»։ En.aswatmasriya.com։ Վերցված է 2016-10-20 
  9. «CyprusNewsReport.Com»։ CyprusNewsReport.Com։ Վերցված է 2016-04-08 
  10. Energy, peace focus of Tripartite Summit, Cyprus Mail, November 21, 2017
  11. 11,0 11,1 Joint Declaration following the 5th Cyprus – Egypt – Greece Trilateral Summit, PIO Cyprus,Nicosia, 21 November 2017
  12. 12,0 12,1 l Fattah el-Sisi, Anastasiades, Tsipras Trilateral Summit 21 November 2017
  13. «EuroAfrica interconnector»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2018-02-04-ին։ Վերցված է 2018-02-15 
  14. TO BHMA International (2013-09-05)։ «Venizelos to visit Egypt»։ TO BHMA International։ Վերցված է 2016-04-08 
  15. A. Makris (2015-04-24)։ «President Pavlopoulos meets Egyptian counterpart - GreekReporter.com»։ Վերցված է 2016-04-08 
  16. «Archived copy»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-05-27-ին։ Վերցված է 2015-05-27 
  17. Embassy of Greece in Cairo
  18. [1]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]