Հուլավու

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հուլավու
մոնղ.՝ ᠬᠦᠯᠡᠭᠦ Хүлэгү և պարսկերեն՝ هولاكو
Դիմանկար
Ծնվել է1217
Մահացել էփետրվարի 8, 1265
Մահվան վայրՄարաղա, Central District, Maragheh County, Արևելյան Ադրբեջան, Իրան
ԳերեզմանShahi Island և Ուրմիա լիճ
ՔաղաքացիությունՅուան[1] և Flag of the Mongol Empire.svg Մոնղոլական կայսրություն
ԿրոնՆեստորականություն և բուդդայականություն
Մասնագիտությունխան
ԱմուսինDoquz Khatun?, Guyuk Khatun?, Öljei Khatun? և Qutui Khatun?
Ծնողներհայր՝ Թոլույ խան[1], մայր՝ Sorghaghtani Beki?
Զբաղեցրած պաշտոններխան
ԵրեխաներԱբաղա խան[2][1], Tekuder?[1], Möngke Temür?, Qonqurtai?, Jumghur?, Yoshmut?, Bulgan Aga? և Jamai Khatun?
Hulagu Khan Վիքիպահեստում

Հուլավու, Հուլաղու (մոնղ.՝ Хүлэгү/ᠬᠦᠯᠡᠭᠦ; պարսկերեն՝ هولاکو خان, Hulâgu xân; արաբերեն։ هولاكو خان/ هَلَاوُن‎, 1217 - փետրվարի 8, 1265, Մարաղա, Central District, Maragheh County, Արևելյան Ադրբեջան, Իրան), Մերձավոր և Միջին Արևելքում մոնղոլական պետության (իլխանության) և Հուլավյան դինաստիայի հիմնադիրը (1256)։ Մոնղոլական մեծ խան Չինգիզ խանի թոռը։ 1256 թ.-ին գրավել է Իրանը, Իրաքը, 1257 թ.-ին՝ Հայաստանը, Վրաստանը, Աղվանքը և այլ երկրներ ու հիմնել պետություն։ Ձևականորեն ճանաչել է մոնղոլական կենտրոնական պետության մեծ խանի գերակայությունը, նրանից ստացել իլխանի (ժողովրդի պետ) տիտղոսը։ Հայաստանի Բագրևանդ գավառում (Բագավանից հարավ) հիմնել է աթոռանիստ։ 1258 թ.-ին գրավել է Բաղդադը և վերացրել Աբբասյան խալիֆայությունը, արշավել է Ասորիք, Եգիպտոս, պատերազմել Ոսկե հորդայի դեմ։

Հուլավուն

Հուլավուի արշավանքներին մասնակցել են նաև Մեծ Հայքի իշխանները՝ Շահնշահ Զաքարյանի որդի Զաքարե Զաքարյանը, Պռոշ Խաղբակյանը, Սևադա Խաչենցին և ուրիշներ։ Հուլավուի հետ դաշնակցել է Կիլիկյան Հայաստանի թագավոր Հեթում Ա։

Հուլավուի օրոք, երկարատև պատերազմների պատճառով, Հայաստանի և հարևան երկրների դրությունը վատթարացել է։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցված է Հայկական համառոտ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png