Հորթալեզու

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հորթալեզու
Հորթալեզու դեղատու
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Բաժին Ծածկասերմեր
Դաս Երկշաքիլավորներ
Կարգ incertae sedis
Ընտանիք Գաղտրիկազգիներ
Ցեղ Հորթալեզու
Լատիներեն անվանում
Anchusa
L. (1753)
Հոմանիշներ
Տիպիկ ներկայացուցիչներ

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում




Հորթալեզու (լատ.՝ Anchusa), շիխար, հավաժիպակ, գաղտրիկազգիների (Boraginaceae) ընտանիքի երկամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 40 տեսակ։

Հայաստանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Anchusa arvensis: Բուսաբանական նկարազարդում Ա. Մասկլեի «Atlas des plantes de France» գրքի, 1891
Anchusa crispa 01.jpg

ՀՀ-ում 1՝ իտալական հորթալեզու (A. italica)։ Աճում է Կոտայք, Վայոց Ձորի, Գեղարքունիքի, Սյունիքի մարզերում, Երևանի մերձակայքում։

Կենսաբանական նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ցողունի ուղիղ է, վերին մասում՝ ճյուղավորվող՝ պատված կոշտ ու խիտ մազմզուկներով, բարձրությունը 30-100 սմ։ Տերևները երևներն ամբողջական են, ձվաձև են կամ երկարավուն-նշտարաձև, ծաղկաբույլը՝ հուրանանման, ծաղիկը՝ երկնագույն-կապույտ։ Ծաղկում է մայիս-օգոստոսին։ Պտուղը քառընկուզիկ է։

Դասակարգում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայտնի է 36 (այլ տվյալներով՝ 40) տեսակ[1]:

Anchusa arvensis subsp. orientalis (L.) Nordh.

Նշանակություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դեղաբույս է։ Պարունակում է սապոնիններ, կարոտին։ Մոլախոտ է։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Доброчаева Д. Н. Род Воловик — Anchusa L. // Флора европейской части СССР / Отв. ред. Ан. А. Фёдоров. — Л.: Наука, 1981. — Т. V. Ред. тома Р. В. Камелин. — С. 145—150. — 380 с. — 4200 экз.
  • Попов М. Г. Род 1204. Анхуза — Anchusa L. // Флора СССР. В 30 т. / Начато при руководстве и под главной редакцией акад. В. Л. Комарова; Ред. тома Б. К. Шишкин. — М.—Л.: Изд-во АН СССР, 1953. — Т. XIX. — С. 298—311. — 752 с. — 3000 экз.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցված է Հայկական համառոտ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png