Հովհաննես Սարուխանյան (հեղափոխական)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հովհաննես Սարուխանյան (այլ կիրառումներ)
Հովհաննես Սարգսի Սարուխանյան
Saruxanyan hovhannes.jpg
Ծնվել է1882 սեպտեմբերի 05
ԾննդավայրՆոր Բայազետ
Մահացել է1920, մայիսի 23
Ազգությունհայ
Մասնագիտությունհեղափոխական

Սարուխանյան Հովհաննես Սարգսի (1882, սեպտեմբերի 5, Նոր Բայազետ- 1920, մայիսի 23), հեղափոխական, 1920 թվականի Մայիսյան ապստամբության ղեկավարներից։ Կոմունիստական կուսակցության անդամ 1905 թվականից։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտել է Երևանի ուսուցչական սեմինարիան, Թիֆլիսի ուսուցչական ինստիտուտը։ Հեղափոխական գործունեության մեջ ներգրավվել է 1900-ական թվականների սկզբներից՝ Նոր Բայազետում, որտեղ 1904 թվականին կազմակերպել է մարքսիստական խմբակ։ Մանկավարժական գործունեության տարիներին (1910 թվականին՝ Իգդիրում, 1911 —1915 թվականներին՝ Կաղզվանում, 1915 թվականից՝ Կարսում) Սարուխանյանը վերականգնել և ամրապնդել է տեղական ադմինիստրացիայի կազմակերպությունները։ Բոլշևիկներ Ցա․ Լավրենտևի (Լ․ Մարթվելիշվիլի), Ա․ Մետեչևի, Մ․ Ակարյուկինի և ուրիշների հետ 1915—1918 թվականներին ղեկավարել է Կարսի կայազորի զինվորների և աշխատավորների հեղափոխական ելույթները։ 1918 թվականի գարնանը տեղափոխվել է Թիֆլիս, որտեղ շարունակել է հեղափոխական աշխատանքը։ 1919 թվականին ձերբակալվել և արտաքսվել է Կարս։ Նույն թվականի հոկտեմբերին տեսչի պաշտոնով աշխատել է Նոր Բայազետում, որտեղ դարձել է բոլշևիկյան կազմակերպության ղեկավարը և պայքար ծավալել դաշնակցականների իշխանության դեմ։ 1920 թվականի մայիսի 13-ից եղել է Ն․ Ղարանլուղում (Մարտունի) ստեղծված Ռազմահեղափոխական կոմիտեի նախագահը։ Հեղկոմի զինված ուժերը մայիսի 17-ին գրավելով Նոր Բայազետը՝ գավառում հռչակել են խորհրդային իշխանություն։ Ապստամբության պարտությունից հետո գնդակահարվել է դաշնակցականների կողմից։ Սարուխանյանի անունով է կոչվում նախկին Դալիղարդաշ գյուղը` այժմ Սարուխան, Կամոյում՝ փողոց, դպրոց և կենտրոնական հրապարակը, որտեղ կանգնեցված է նրա կիսանդրին։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png