Հոկոն I Բարի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հոկոն I Բարի
Håkon Adalsteinsfostre
Peter Nicolai Arbo-Haakon den gode.jpg
Ծնվել է 921(0921)
Ծննդավայր Նորվեգիա
Մահացել է 961(0961)
Մահվան վայր Ֆիտյարի ճակատամարտ
Քաղաքացիություն Նորվեգիա
Կրոն Նորվեգական կրոն
Մասնագիտություն թագավոր
Ծնողներ Հայր` Հարալդ I Գեղահեր
Haakon I of Norway Վիքիպահեստում

Հոկոն I Բարի (նորվ.` Håkon Adalsteinsfostre, 920-961) Նորվեգիայի երրորդ արքան (934/35 թ.-ից) Հարալդ I Գեղահերի կրտսեր որդին էր, Էիրիկ Արյունարբու Սեկիրայի արյունակից եղբայրը:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հոկոնը մեծացել է Անգլիայի թագավոր Էտելստանի հովանավորության ներքո, ինչը հանդիսանում էր Հոկոնի հոր հետ կնքված խաղաղության դաշնագրի մի մասը: Անգլիայի արքան Հոկոնին մեծացրել է քրիստոնեական հոգեբանությամբ (հավանաբար նրան ուսման է ուղարկել Գլաստոբերիի (Ուեսեքս) աբբայություն), կնքել է, իսկ երբ նրանց հասնում է Հարալդի մահվան լուրը, Էտելստանը Հոկոնին տրամադրում է նավեր և զորք` իրեն թագավոր հայտարարած Էիրիկ Արյունարբու Սեկիրայի դեմ արշավանքի համար: Նորվեգիա հասնելով` Հոկոնի կողմն են անցնում մեծաթիվ հայտնի մարդիկ, ում Հոկոնը խոստանում է թեթևացնել իր հոր կողմից մտցված ժառանգական սեփականության համար նախատեսված հարկային բեռը:

Գահընկեց արված Էիրիկը փախնում է Բրիտանական կղզիներ որտեղ և սպանվում է: Նրա որդիները, դաշնակցելով Դանիայի հետ, մի քանի անգամ հարձակվում են Նորվեգիայի վրա, սակայն պարտություն են կրում Հոկոնի կողմից: Հոկոնը դաշինք է կնքում Հլադիր, Մյորե, Ռումսդալիր յարլերի հետ, ինչի արդյունքում նա ճանաչվում է կոնունգ: Հոկոնի փարեփոխումների արդյունքում լեյդանգը (ռազմա-ծովային ուժեր) վերածվում է մշտական նավատորմի:

Ձախողվում են քրիստոնեությունը որպես պետական կրոն դարձնելու փորձերը: Նորվեգիայում առաջին տաճարների կառուցումը հարուցում է նորվեգացի ազնվականների դժգոհությունը, ինչին Հոկոնը չէր կարող դիմագրավել: Ֆիտյարի ճակատամարտում (961 թ.), որի ժամանակ վերջնականապես պարտության են մտնվում Էիրիկի որդիները, Հոկոնը մահացու վիրավորվում է: Եղբայրասպան պատերազմից հետո գահը ժառանգում է Էիրիկի երրորդ որդին` Հարալդ II Գորշ Մաշկը: Սակայն նորվեգացիները նրան չէին ընդունում և մի քանի տարի անց հոժարակամ ընդունում են Նորվեգիայում ափ իջած դանիացիներին` Հարալդ I Կապտատամի գլխավորությամբ, որի հովանավորության ներքո էլ Նորվեգիան սկսեց կառավարել Հոկոն II Ահեղ յարլը:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Агишев С. Ю. Теодорик Монах и его «История о древних норвежских королях». М., 2013. С. 456.
  • Снорри Стурлусон. Круг земной. М., 1980.