Հոժարագիր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

ՀՈԺԱՐԱԳԻՐ, ակցեպտ (< լատ. acceptus— ընդունված), 1. քաղաքացիական իրավունքում պայմանագիր կնքելու առաջարկությանը (օֆերտ) մյուս կողմի համաձայնությունը, որն առաջացնում է իրավական հետևանքներ։ Կարող է արտահայտվել գրավոր, բանավոր կամ պայմանադիր կողմի համաձայնությունն արտահայտող այլ գործողությամբ։ Օրինակ, պատասխանի փոխարեն առաջարկություն ստացած կողմն առանց պատասխանի ուղարկում է պահանջված ապրանքը։ Առաջարկություն ստացած կողմի հոժարագրում արտահայտած լրացուցիչ պայմանը համարվում է նոր առաջարկություն։ Համաձայնությունը հոժարագիր է համարվում, եթե այն կողմին է ուղարկվել առաջարկությամբ սահմանված ժամկետում կամ անհապաղ (ՀՍՍՀ քաղաքացիական օրենսգիրք, հոդված 165)։ Բուրժուազիական որոշ երկրներում (ԳՖՀ, Ֆրանսիա, Իտալիա) պայմանագիրը կնքված է համարվում հոժարագրի ստացման պահից, որոշ երկրներում (ԱՄՆ, Անգլիա, Ճապոնիա) հոժարագիր ուղարկելու պահից։ Սոցիալիստական երկրներում, այդ թվում՝ ՍՍՀՄ-ում, հոժարագիր է համարվում պայմանագրի նախագծի ընդունումը։ Ըստ որում տնտռեսական պայմանագիր կնքելու առաջարկի հոժարագրումը պարտադիր է, եթե առաջարկությունն արված է պլանային ակտի կամ իրավազոր մարմնի կարգադրության հիման վրա։ Այս դեպքում պայմանագրի պայմանների չընդունումը առաջացնում է ոչ թե հրաժարում պայմանագրից, այլ նախապայմանագրային վեճ։ ԱԱՀՄ օրենսդրությամբ նախատեսված կարգով, եթե 10 օրվա ընթացքում (ՀԺՀ-ում՝ 15 օր, ԳԴՀ-ում՝ 2—3 շաբաթ, ՉԱՄՀ-ում՝ 1 ամիս) հոժարագիր չի ստացվում, առաջարկություն անողն իրավունք ունի կամ հրաժարվել նրանից, կամ իրավարարության միջոցով պարտադրել պայմանագրի կնքումով։ 2. Անկանխիկ հաշվարկի ձև սոցիալիստական կազմակերպությունների միջև։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 510 CC-BY-SA-icon-80x15.png