Հյութ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նարնջի հյութն աշխարհում ամենատարածվածներից է։

Հյութ, սննդային խմիչք, որ օգտագործվում է ողջ աշխարհում։ Առավել տարածված են բույսերի ուտելու պտուղներից ստացված հյութերը, սակայն երբեմն օգտագործում են նաև բույսի ցողունից, արմատից կամ տերևներից պատրաստված հյութերը։

Հյութ ասելով՝ առաջին հերթին հասկանում ենք ըմպելիք, որ ստացվում է մրգերի կամ բանջարեղենի մեջ պարունակվող բնական հեղուկը քամել-մզելու կամ սառը ճնշման ենթարկելու միջոցով: Այդ եզրույթը կարող է վերաբերել նաև այն հեղուկներին, որոնք համեմված են սննդային բաղադրանյութերով կամ այլ կենսաբանական աղբյուրներով, ինչպես, օրինակ, մոլյուսկի (կակղամորթի) հյութը: Հյութը կարող է օգտագործվել ինքնին՝ որպես ըմպելիք, ինչպես նաև իբրև բաղադրանյութ կամ համ տվող միջոց այլ սննդատեսակների կամ խմիչքների, ասենք, կոկտեյլի մեջ: Հյութերի՝ որպես ըմպելիքի գործածությունը մեծապես ընդլայնվեց այն բանից հետո, երբ մշակվեցին դրանց՝ առանց խմորման ենթարկելու պաստերացման եղանակները[1]: Աշխարհում մրգահյութերի ամենախոշոր սպառողներն են նորզելանդացիները և կոլումբիացիները, որոնք օրական միջին հաշվով օգտագործում են մեկ գավաթ (ութ ունցիա) և ավելի քան երեք քառորդ գավաթ հյութ: Հաշվարկները ցույց են տվել, որ մրգահյութերի սպառման ծավալն ավելանում է երկրի եկամտի աճին զուգահեռ: Թարմ մրգահյութերը համարժեք են համարվում այն մրգերին, որոնցից քամվել են:

Հաճախ հյութերն օգտագործվում են՝ նկատի առնելով դրանց օգուտը առողջության համար. օրինակ՝ նարնջի հյութը՝ բնական կամ հավելված C վիտամինով, ֆոլաթթվի ու կալիումի հավելումով[2]:

Որոշ ուսումնասիրողներ գտնում են, որ շաքարի հավելումով մրգահյութերի մեծ չափերով օգտագործումը կարող է հանգեցնել ավելորդ քաշի ձեռքբերման[3][4], բայց ոչ բոլոր հետազոտություններն են բերում նման եզրահանգման[5]: 100 տոկոսով՝ այսինքն՝ ամբողջությամբ մրգերից քամված հյութը կարող է նպաստել որոշ սննդանյութերի նկատմամբ մարդկային օրգանիզմի ամենօրյա պահանջարկի բավարարմանը[6]:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըմպելիք

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ryan A. Ward (2011-05-01)։ «A Brief History of Fruit and Vegetable Juice Regulation in the United States» (PDF)։ Works.bepress.com։ Վերցված է 2015-12-27 
  2. Franke AA, Cooney RV, Henning SM, Custer LJ (2005)։ «Bioavailability and antioxidant effects of orange juice components in humans»։ J Agric Food Chem 53 (13): 5170–8։ PMC 2533031։ PMID 15969493։ doi:10.1021/jf050054y 
  3. Myles S. Faith, Barbara A. Dennison, Lynn S. Edmunds, Howard H. Stratton (2006-07-27)։ «Fruit Juice Intake Predicts Increased Adiposity Gain in Children From Low-Income Families: Weight Status-by-Environment Interaction»։ American Academy of Pediatrics 
  4. Andrea M Sanigorski, A Colin Bell, Boyd A Swinburn (2006-07-04)։ «Association of key foods and beverages with obesity in Australian schoolchildren»։ Public Health Nutrition 10 (2): 152–157։ doi:10.1017/s1368980007246634 
  5. O'Neil CE, Nicklas TA, Kleinman R (Mar 2010)։ «Relationship between 100% juice consumption and nutrient intake and weight of adolescents»։ Am J Health Promot 24 (4): 231–7։ PMID 20232604։ doi:10.4278/ajhp.080603-quan-76 
  6. «All About the Fruit Group»։ Choose MyPlate (անգլերեն)։ 11 February 2015։ Վերցված է 28 May 2017 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wiktionary-logo-hy.png Ընթերցե՛ք «հյութ» բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։