Հիջաբի համաշխարհային օր
| Հիջաբի համաշխարհային օր | |
|---|---|
| Տեսակ | հիշարժան ամսաթիվ, social media campaign? և հեշթեգ |
| Ամսաթիվ | Փետրվարի 1 |
| Հաստատված | 2013 |
Հիջաբի համաշխարհային օր, ամենամյա միջոցառում է, որը ստեղծել է Նազմա Խանը 2013 թվականին[1], այն նշվում է ամեն տարի փետրվարի 1-ին աշխարհի 140 երկրներում[2]: Միջոցառման նպատակն է խրախուսել բոլոր կրոնների և ծագման կանանց՝ մեկ օրով կրել և փորձել հիջաբը, ինչպես նաև կրթել ու տարածել հասարկությանը, թե ինչու է կարևոր հիջաբ կրելը[3]: Նազմա Խանը նշել է, որ իր նպատակը եղել է նաև հիջաբ կրելու լայնամասշտաբ ընդունումը խթանելն ու կրոնական խտրականության դեմ պայքարելը[4]:
Ծագում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Հիջաբը գլխաշոր է, որը կրում են մուսուլման կանայք՝ որպես համեստության նշան. այն լինում է տարբեր ձևերի[5]:
Հիջաբ կրող մուսուլման կանայք բախվում են թե՛ բացահայտ, թե՛ թաքնված խտրականության՝ թե՛ աշխատանքի ընդունման ժամանակ, թե՛ աշխատավայրում. թաքնված կողմնակալությունը, որպես կանոն հանգեցնում է ավելի թշնամական վերաբերմունքի[6]:
Նազմա Խանը, որը ազգությամբ Բանգլադեշի ամերիկացի է, 2013 թվականին մեկնարկել է Համաշխարհային հիջաբի օրը: Նա նշել է, որ իր նպատակը հիջաբ կրելու վերաբերյալ իրազեկվածությունը բարձրացնելն ու այն նորմալիզացնելն է եղել: Խանը հավելել է, որ ինքը նախաձեռնել է այդ օրը՝ հույս ունենալով խթանել «կրոնական հանդուրժողականությունը», քանի որ դպրոցում և համալսարանում հաճախ բախվել է խտրականության և բուլինգի, երբ նրա վրա թքել են, հետապնդել, հարվածել և անվանել «ահաբեկիչ»: Այս կերպ Խանը ցանկանում էր, որ այլ կանայք չբախվեն այն նույն փորձություներին, որոնցով նա անցել էր[4]:
Օրենքները, ինչպիսին է Քվեբեկի 21-րդ օրինագիծը[7], որը արգելում է հանրային վայրերում կրոնական խորհրդանիշների (օրինակ՝ հիջաբի) կրումը[8], նույնպես դեր է ունեցել Հիջաբի համաշխարհային օրվա ստեղծման գործում:
Պաշտոնական ճանաչում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]2017 թվականին Նյու Յորք նահանգը պաշտոնապես ճանաչեց Հիջաբի համաշխարհային օրը: Միացյալ Թագավորության Ներկայացուցիչների պալատում տեղի ունեցավ այդ օրվան նվիրված միջոցառում, որին մասնակցում էր նաև Թերեզա Մեյը՝ Մեծ Բրիտանիայի նախկին վարչապետը[9]: Ֆիլիպինների Ներկայացուցիչների պալատը 2021 թվականին հաստատեց փետրվարի մեկը որպես ազգային հիջաբի օր[10]:
Քննադատություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ա. Ջ. Քասքետան քննադատել է Հիջաբի համաշխարհային օրվա համար փետրվարի 1-ի ընտրությունը՝ այն համարելով անճաշակ, քանի որ այդ օրը համընկնում է Այաթոլլա Ռուհոլլահ Խոմեյնիի 1979 թվականին Իրան վերադառնալու հետ՝ Իսլամական հեղափոխությունը ղեկավարելու և պարտադիր հիջաբ կրելու օրենքները հաստատելու համար[11]: Քասքետան պնդել է, որ Արևմուտքում հիջաբը ներկայացվում է որպես կանանց իրենց հագուստը ազատորեն ընտրելու խորհրդանիշ, բայց նույն աջակցությունը չի ցուցաբերվում այն կանանց, ովքեր հետապնդվում են՝ չկրելով այն[11]:
Նախկին մուսուլման և ակտիվիստ Մարիամ Նամազին քննադատել է Հիջաբի համաշխարհային օրը՝ այն անվանելով «ճնշման ձև»[12]: 2017 թվականին հրապարակված իր սեփական հոդվածում Մաջիդ Նավազը առաջարկել է վերանայել օրվա անվանումը՝ առաջարկելով այն փոխարինել «Հիջաբը ընտրություն է» ձևակերպմամբ[13]:
2018 թվականին կանադացի ակտիվիստ Յասմին Մոհամեդը սկսեց #NoHijabDay արշավը, ի պատասխան Հիջաբի համաշխարհային օրվան, ներկայացնելով այն միջոց՝ ընդգծելով այն կանանց պատմությունները, ովքեր դիմակայել են հասարակական ճնշմանը և պետական պարտադրանքներին՝ հրաժարվելով կրել հիջաբ[14]:
Սոցիալական մեդիա
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Հիջաբի համաշխարհային օրը լայնորեն տարածվել է սոցիալական մեդիայի միջոցով: Ակտիվիստները տարածում են օրը հեշթեգներ, ինչպիսին է #EmpoweredinHijab հեշթեգը[15][16]:
Տես նաև
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Rahbari, L., Dierickx, S., Coene, G., & Longman, C. (2021). Transnational Solidarity with Which Muslim Women? The Case of the My Stealthy Freedom and World Hijab Day Campaigns. Politics & Gender, 17(1), 112–135.
- Raihanah, M. M. (2017). " ‘World Hijab Day’: Positioning the Hijabi in Cyberspace". In Seen and Unseen. Leiden, The Netherlands: Brill. doi: https://doi.org/10.1163/9789004357013_007
- Rahbari, Ladan (2021), In Her Shoes: Transnational Digital Solidarity With Muslim Women, or the Hijab?. Tijds. voor econ. en Soc. Geog., 112: 107–120. https://doi.org/10.1111/tesg.12376
- Shirazi, Faegheh. 2019. "The Veiling Issue in 20th Century Iran in Fashion and Society, Religion, and Government" Religions 10, no. 8: 461. https://doi.org/10.3390/rel10080461
- Oren, Elizabeth. “Culture in a Murky World: Hijab Trends in Jihadi Popular Culture.” The Cyber Defense Review, vol. 3, no. 3, Army Cyber Institute, 2018, pp. 83–92,
- Anouar El Younssi (2018) Maajid Nawaz, Irshad Manji, and the Call for a Muslim Reformation, Politics, Religion & Ideology, 19:3, 305–325,
- Ghumkhor Sahar . (2020) The Confessional Body. In: The Political Psychology of the Veil. Palgrave Studies in Political Psychology. Palgrave Macmillan, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-32061-4_6
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ «World Hijab Day - Better Awareness. Greater Understanding. Peaceful World». Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ հոկտեմբերի 6-ին. Վերցված է 2016 թ․ սեպտեմբերի 13-ին.
- ↑ Participating Countries. «Worldwide Support». World Hijab Day. Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 10-ին. Վերցված է 2016 թ․ մարտի 6-ին.
- ↑ «World Hijab Day». worldhijabday.com. Վերցված է 2013 թ․ մարտի 6-ին.
- ↑ 4,0 4,1 «'We're not oppressed': Canadians unite to mark World Hijab Day - National | Globalnews.ca». Global News. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 14-ին.
- ↑ «Religious clothing and personal appearance». Pew Research Center. 2021 թ․ հունիսի 29. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 5-ին.
- ↑ Ahmad, A. S., King, E. B.(2010). An experimental field study of interpersonal discrimination toward Muslim job applicants. Personnel Psychology, 63(4), 881–906
- ↑ Rukavina, Steve (2022 թ․ օգոստոսի 4). «New research shows Bill 21 having 'devastating' impact on religious minorities in Quebec». CBC. Վերցված է 2024 թ․ հոկտեմբերի 18-ին.
- ↑ «Bill 21 - Concordia University». www.concordia.ca (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ փետրվարի 6-ին.
- ↑ Grewal, Kairvy (2020 թ․ հունվարի 31). «On World Hijab Day, women across the globe are polarised». ThePrint (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ փետրվարի 1-ին.
- ↑ «House OKs bill declaring National Hijab Day». The Manila Times (ամերիկյան անգլերեն). 2021 թ․ հունվարի 26. Վերցված է 2021 թ․ փետրվարի 1-ին.
- ↑ 11,0 11,1 Caschetta, A. J. (2020 թ․ հունվարի 30). «The Irony and Hypocrisy of World Hijab Day». National Review (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ փետրվարի 1-ին.
- ↑ «Hijab for a day: Non-Muslim women who try the headscarf». BBC News. 2013 թ․ հունվարի 31. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 14-ին.
- ↑ Maajid Nawaz (2015 թ․ դեկտեմբերի 29). «The Great Hypocritical Muslim Cover-Up». The Daily Beast. Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2016 թ․ մարտի 6-ին.
- ↑ «'Removing your hijab can get you killed – even in the West'». spiked. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ փետրվարի 2-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 2-ին.
- ↑ «World Hijab Day: Proud to be a hijabi and breaking stereotypes». BBC.
- ↑ «World Hijab Day and the women who are breaking boundaries and stereotypes». Sky News. 2023 թ․ փետրվարի 1.