Հերման Էմիլ Ֆիշեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Հերման Էմիլ Ֆիշեր
Hermann Fischer
Убеншвуаншвышь.jpg
Ծնվել է հոկտեմբերի 9, 1852({{padleft:1852|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:9|2|0}})[1]
Օյսկիրխեն
Մահացել է հուլիսի 15, 1919({{padleft:1919|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})[1] (66 տարեկանում)
Բեռլին[1]
ինքնասպանություն
Քաղաքացիություն Flag of Germany.svg Գերմանիա
Մասնագիտություն կենսաքիմիկոս և քիմիկոս
Հաստատություն(ներ) Լյուդվիգ Մաքսիմիլիանի Մյունխենի համալսարան և Վյուրցբուրգի համալսարան
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա և Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Բոննի համալսարան և Ստրասբուրգի հանալսարան
Պարգևներ Ֆարադեյի դասախոսության նրցանակ, Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան, Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ և Էլիոտ Կրեսոնի մեդալ
Hermann Emil Fischer Վիքիպահեստում

Հերման Էմիլ Ֆիշեր (գերմ.՝ Hermann Emil Fischer, հոկտեմբերի 9, 1852, Օյսկիրհեն - հուլիսի 15, 1919, Բեռլին), գերմանացի քիմիկոս-օրգանիկ և կենսաքիմիկոս, Պետերբուրգի ԳԱ արտասահմանյան թղթակից անդամ (1893) և պատվավոր անդամ (1913)։

Ավարտել է Ստրասբուրգի համալսարանը (1874)։ Եղել է Մյունխենի (1871՝-ից), Էռլանգենի (1882-ից), Վյուրցբուրգի (1885-ից) և Բեռլինի (1892—1919) համալսարանների պրոֆեսոր։ 1875 թվականին սինթեզել է ֆենիլհիդրազինը և այն օգտագործել որպես ռեակտիվ՝ տարբեր քիմիական ռեակցիաներում։ Ուսումնասիրել է պուրինային միացությունների կառուցվածքը, սինթեզել է կոֆեին, թեոբրոմին, ադենին, գուանին, պուրին (1897-98)։ 1903 թ.-ին սինթեզել է երկէթիլբարբիտուրաթթուն (քնաբեր դեղամիջոց)։

Սահմանել է ածխաջրերի ռացիոնալ բանաձևերը և անվանակարգը։ Առաջարկել է գլյուկոզիդների սինթեզի մեթոդ (1893)։ 1899 թվականից սկսել է ուսումնասիրել սպիտակուցները։ Ամինաթթուների վերլուծման իր իսկ ստեղծած եթերային եղանակով առաջինն է իրականացրել սպիտակուցների ճեղքման արգասիքների որակական և քանակական վերլուծությունը, հայտնաբերել մի քանի ամինաթթու, փորձով ապացուցել, որ սպիտակուցներում ամինաթթուները կապված են պեպտիդային կապով, սինթեզել 18-անդամանի պոլիպեպտիդ (1907)։

1902 թ. ստացել է Նոբելյան մրցանակ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. 1,0 1,1 1,2 Record #118691155 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png