Հերման Աբիխ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Հերման Աբիխ
Hermann von Abich
Otto Wilhelm Hermann von Abich (Alter Fritz).jpg
Ծնվել է դեկտեմբերի 11, 1806({{padleft:1806|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:11|2|0}})
Բեռլին[1]
Մահացել է հուլիսի 1, 1886({{padleft:1886|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:1|2|0}}) (79 տարեկանում)
Վիեննա[1]
Քաղաքացիություն Flag of Germany.svg Գերմանիա
Մասնագիտություն երկրաբան
Հաստատություն(ներ) Տարտուի համալսարան
Անդամակցություն Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Ռուսաստանի Գիտությունների ակադեմիա և Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա
Հեղինակի անվան հապավումը (բուսաբանություն) Abich[2]
Otto Wilhelm Hermann von Abich Վիքիպահեստում

Աբիխ Հերման Վիլհելմ (1806, դեկտեմբերի 11, Բեռլին - 1886, հուլիսի 1, Գրաց), գերմանացի երկրաբան, Պետերբուրգի ԳԱ օրդինար ակադեմիկոս (1853) և պատվավոր անդամ (1866)։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Ավարտել է Բեռլինի համալսարանը (1831)։ Հետազոտել է Իտալիայի հրաբուխները՝ Էտնան, Ստրոմբոլին, Վեզուվը։ 1842 թ. հրավիրվել է Ռուսաստան և մինչև 1844 թ. վարել Դորպատի համալսարանի միներալոգիայի ամբիոնը։ Ակոռիի երկրաշարժի (1840) պատճառներն ուսումնասիրելու նպատակով 1844 թ. եկել է Հայաստան, Անիում կատարել քաղաքի հանույթը, կազմել նրա գլխավոր շինությունների գծագիրը։

1845 թ. բարձրացել է Արարատ լեռը (գագաթն է հասել հուլիսի 17–ին)։ Տվել է լեռան երկրաբանական նկարագրությունն ու կտրվածքները։ Հայաստանում Աբիխին հինգ ամիս 22 օր ուղեկցել է Խաչատուր Աբովյանը, տեղեկություններ հաղորդել Երևանի նահանգի մասին։

Աշխատություններ[խմբագրել]

Աբիխը հրատարակել է «Կովկասյան երկրների երկրաբանության ներածական տեսություն» (1859), «Երկրաբանական դիտումներ Կուրի և Արաքսի միջև եղած լեռնաշխարհում» (1867) աշխատությունները։ 1876 թ., տեղափոխվելով Վիեննա, հիմնականում զբաղվել է Կովկասում հավաքած նյութերի մշակմամբ ու հրատարակել «Երկրաբանական հետազոտություններ Կովկասյան երկրներում» (1878–1887) եռահատոր աշխատությունը, որի 2–րդ և 3–րդ հատորները նվիրված են Հայկական լեռնաշխարհին։

Այդ աշխատության առաջին գրքում լուսաբանված է Արաքսի հովտի (Ջուլֆայի շրջակայքի) երկրաբանական կառուցվածքը։ Երկրորդ գրքում ամփոփված են Արևմտյան Հայաստանի երկրաբանությանը վերաբերող նյութերը, տրված է Արաքսի ավազանի երրորդական գոյացումների նկարագրությունը։ Երրորդ գիրքը, որը Աբիխի մահից հետո հրատարակման է պատրաստել Է. Զյուսը, պարունակում է նյութեր Հայկական լեռնաշխարհի արևելյան մասի երկրաբանական կառուցվածքի և օգտակար հանածոների վերաբերյալ։ Հատորին որպես հավելված կցված է ընդարձակ ատլաս, որտեղ հատուկ հետաքրքըրություն է ներկայացնում Հայաստանի 1։ 420000 մասշտաբի քարտեզը։

Աբիխը նկարագրել է Մեղրիի, Կապանի պղնձի, Նախիջևանի քարաղի, Վրաստանի մանգանի և քարածխի հանքավայրերը, Հյուսիսային Կովկասի հանքային ջրերը, ինչպես և Իրանի երկրաբանական կառուցվածքը։ Զբաղվել է պետրոգրաֆիայի հարցերով։

Կովկասի երկրաբանության վերաբերյալ Աբիխը գրել է հիսունից ավելի աշխատություն, առաջին անգամ գիտականորեն բացահայտել նրա բնության ֆիզիկաաշխարհագրական առանձնահատկությունները և լեռնագրական բնույթը։ Աբիխը համարվում է «Կովկասի երկրաբանության հայրը»։

Գրականություն[խմբագրել]

  • Волкова С. П и Тихомиров В. В., Жизнь и труды Германа Вильгельмовича Абиха, «Очерки по истории геологических знаний», 1959, л. 8 (կա Աբիխի աշխատությունների լրիվ ցանկը)։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. 1,0 1,1 Record #116003383 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է դեկտեմբերի 10-ին 2014:
  2. International Plant Names Index
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png