Հերբերտ Մարկուզե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Հերբերտ Մարկուզե
Herbert Marcuse
Herbert Marcuse in Newton, Massachusetts 1955.jpeg
Ծնվել էհուլիսի 19, 1898(1898-07-19)[1][2][3][…] Բեռլին, Գերմանական կայսրություն[4]
Մահացել էհուլիսի 29, 1979(1979-07-29)[1][2][3][…] (81 տարեկան) Շտարնբերգ, Վերին Բավարիա, Բավարիա, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն
ԳերեզմանԴորթեենշտադտի գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ, Flag of Germany.svg Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն և Flag of Germany.svg Գերմանիա[5]
ՈւղղությունՖրանկֆուրտային դպրոց
Մասնագիտությունփիլիսոփա, սոցիոլոգ, քաղաքական տեսաբան և համալսարանի դասախոս
Հաստատություն(ներ)Բեռլինի ազատ համալսարան, Բրանդեյսի համալսարան, Կալիֆոռնիայի համալսարան, Ռազմավարական ծառայությունների գրասենյակ և Ֆրանկֆուրտի Գյոթեի անվան համալսարան
Գործունեության ոլորտփիլիսոփայություն, social theory? և Freudo-Marxism?
Ալմա մատերՀարվարդի համալսարան, Կոլումբիայի համալսարան, Հումբոլդտի համալսարան և Ֆրայբուրգի համալսարան
Գիտական աստիճանդոկտորի աստիճան
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[6] և անգլերեն
Գիտական ղեկավարՄարտին Հայդեգեր
Եղել է գիտական ղեկավարPaul Gottfried?[7], Andrew Feenberg? և Անժելա Իվոն Դևիս
ԿուսակցությունԳերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն և Գերմանական անկախ սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն
Ամուսին(ներ)Sophie Wertheim?, Inge Neumann? և Erica Sherover?
Երեխա(ներ)Peter Marcuse?
Herbert Marcuse Վիքիպահեստում

Հերբերտ Մարկուզե (գերմ.՝ Herbert Marcuse, հուլիսի 19, 1898(1898-07-19)[1][2][3][…], Բեռլին, Գերմանական կայսրություն[4] - հուլիսի 29, 1979(1979-07-29)[1][2][3][…], Շտարնբերգ, Վերին Բավարիա, Բավարիա, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), գերմանա-ամերիկացի սոցիոլոգ, ֆրանկ-ֆուրայան դպրոցի հիմնադիրներից։ 1934 թվականից բնակվել է ԱՄՆ- ում։

Մարկուզեի «քննադատական տեսության» համաձայն («Միաչափ մարդը», 1964), զարգացած կապիտալիստական հասարակարգը հակադիր ուժերի ինտեգրացման հետևանքով դառնում է սոցիալական ամբողջություն, այս պատճառով բանվոր դասակարգը կորցնում է իր «հեղափոխական դերը»։ Մարդը զրկվում է ինքնուրույն դատողության ունակությունից, դառնում «միաչափ»։ Նման պայմաններում կազմակերպված բանվորական շարժումը, պառլամենտական պայքարը ևս անօգուտ են․ հեղափոխության առաջատար են դարձել ուսանողությունը, լյումպեն պրոլետարիատը, ազգային փոքրամասնությունները ևս։ Շնորհիվ իր հայացքների հակաբուրժուական պաթոսի, երիատասարդության բուռն հուզում ներիշրջանում (1968) Մարկուզեն ակամա դարձավ ձախ արմատականների ու ծայրահեղականների հոգևոր հայրը։ Մարկուզեի սոցիալական քննադատությունը թեև տպավորիչ է, սակայն խորը չէ, առաջարկած ծրագիրը՝ ուտոպիական։ Մտավորականության հակադրումը բանվոր դասակարգին, կուսակցությունների դերի ժխտումը ջլատում են հեղափոխական ուժերը։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Поход Маркузе против марксизма, 1970
  • Социальная философия франкфуртской школы, 1978

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 326 CC-BY-SA-icon-80x15.png