Հենրիկ Սևան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հենրիկ Սևան
Հենրիկ Սևան.jpg
Ծննդյան անունհայ․՝ Հենրիկ Կարապետի Խաչատրյան
Ծնվել էմարտի 1, 1925(1925-03-01)
ԾննդավայրԼենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ
Վախճանվել էհոկտեմբերի 8, 2008
Վախճանի վայրԵրևան, Հայաստան
Մասնագիտությունբանաստեղծ, թարգմանիչ և մանկագիր
Լեզուհայերեն
Ազգությունհայ
ՔաղաքացիությունFlag of Armenia.svg Հայաստան
ԿրթությունԵրևանի պետական գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտ
ԱնդամակցությունՀայաստանի գրողների միություն
ԱշխատավայրՊիոներ կանչ և ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտ
Հենրիկ Սևան Վիքիդարանում

Հենրիկ Կարապետի Սևան (Խաչատրյան) (մարտի 1, 1925(1925-03-01), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 8, 2008(2008-10-08), Երևան, Հայաստան), հայ բանաստեղծ, մանկագիր, թարգմանիչ։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1963

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հենրիկ Սևանը ծնվել է 1925 թվականի մարտի 1-ին, Լենինական քաղաքում: Սկզբնական կրթությունն ստացել է Երևանի 26-ի անվան դպրոցում: 1942 թվականին «Կաուչուկի համար» բազմատպաքանակ թերթում տպագրվում է Սևանի առաջին բանաստեղծությունը՝ «Ռազմի երգը»: 1950 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի թատերագիտության ֆակուլտետը։ 1952-1966 թվականներին աշխատել է «Պիոներ կանչ» թերթի խմբագրությունում՝ նախ որպես գրական աշխատող, ապա՝ բաժնի վարիչ, 1967 թվականին Հայպետհրատում՝ խմբագիր[1]: 1968-1982 թթ. եղել է «Սովետական գրականություն» ամսագրի պատասխանատու քարտուղարը։ 1984 թվականին «Մորաքույր Բարկությունը» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար արժանացել է Հայաստանի գրողների միության Ստեփան Զորյանի անվան մրցանակին, 2004 թվականին՝ ՀԳՄ տարվա լավագույն մանկական գրքի, 2007 թվականին՝ Վախթանգ Անանյանի անվան մրցանակներին: Աշխատել է «Պիոներ կանչ» թերթում, Հայպետհրատում և ՀԽՍՀ ԳԱ արվեստի ինստիտուտի շեքսպիրագիտության հայկական կենտրոնում՝ որպես թարգմանիչ։ Թարգմանել է Վիլյամ Շեքսպիրի ողբերգությունները, որոնք բեմադրվել են Հայաստանի մի քանի պետական թատրոններում։ Թարգմանել է Ջորջ Բայրոնի «Դոն Ժուանը» ամբողջությամբ, Սամուել Մարշակի, Հենրի Լոնգֆելլոյի, Միխայիլ Լերմոնտովի ստեղծագործություններից[2]։ Ռուսերեն լույս է տեսել Սևանի «Մի բարկացրեք մրջյունին» (Երևան, 1976) գիրքը: Հենրիկ Սևանը մահացել է 2008 թվականի հոկտեմբերի 10-ին, Երևանում:

Մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • ՀԳՄ Ստեփան Զորյանի մրցանակ, 1974 թ.
  • ՀԳՄ Վախթանգ Անանյանի անվան մրցանակ, 2004, 2007 թթ.

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սևանի մանկական բանաստեղծություններին բնորոշ են ժողովրդական-բանահյուսական ակունքներից եկող պարզ, պատկերավոր լեզվամտածողությունը, ն[3]ուրբ հումորը։

  • «Ուրախ երգեր», Երևան, Հայպետհրատ, 1956, 40 էջ:
  • «Այծն ու աղվեսը», Երևան, Հայպետհրատ, 1958, 32 էջ:
  • «Եկեք ծիծաղենք», Երևան, Հայպետհրատ, 1962, 12 էջ:
  • «Զվարճալի զբոսանք», Երևան, Հայպետհրատ, 1963, 71 էջ:
  • «Չարաճճի աղջիկը», Երևան, «Հայաստան», 1965, 92 էջ:
  • «Գնաս բարով, իմ քիթ», Երևան, «Հայաստան», 1968, 85 էջ:
  • «Կախարդը թանաքամանում», Երևան «Հայաստան», 1970, 128 էջ:
  • «Ծիծաղ վաճառողը», Երևան, «Հայաստան», 1973, 95 էջ:
  • «Դոննա կատու», Երևան, «Հայաստան», 1975, 14 էջ:
  • «Գլուխն ուղարկեց նորոգելու», Երևան, «Հայաստան», 1975, 191 էջ:
  • «Մի բարկացրեք մրջյունին», Երևան, «Սովետական գրող», 1978, 156 էջ:
  • Կես մարդը», Երևան, «Սովետական գրող», 1979, 70 էջ:
  • «Մորաքույր բարկությունը», 1985:
  • «Ագահ մկնիկները»: Բանաստեղծություններ: Արևիկ, 1989, 36 էջ[4]:
  • «Կոշիկ ուտող ծերունին», 2000:
  • «Գրքասեր կատուն», 2002[5]:
  • «Գրագետ քամին», 2007:

Թարգմանություններ (ռուսերենից և անգլերենից)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մարշակ Ս., Մանուկներին (գրքի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Հ. Սևանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1953, 168 էջ:
  • Չինական կլասիկ պոեզիա, Երևան, Հայպետհրատ, 1958, 326 էջ:
  • Բայրոն, Երկերի ժողովածու (գրքի մեջ մտնող «Չայլդ Հարոլդի ուխտագնացությունը» և «Դոն Ժուանը» թարգմանել է Հ. Սևանը), Երևան, «Հայաստան», 1965, 563 էջ:
  • Լերմոնտով Մ. Յու., Երկերի ժողովածու 3 հատորով, հ. 2 (գրքի մեջ մտնող «Ոճրագործը» և «Կալլի» գործերը թարգմանել է Հ. Սևանը), Երևան, «Հայաստան», 1966, 458 էջ:
  • Մեծ սիրտը (արտասահմանի բանաստեղծների գործերը՝ նվիրված Լենինին), Երևան, «Հայաստան», 1967, 128 էջ:
  • Լոնգֆելլո Հենրի, Հատընտիր, Երևան, «Հայաստան», 1969, 127 էջ:
  • Բայրոն, Պոեմներ, Երևան, «Հայաստան», 1971, 142 էջ:
  • Շեքսպիր, Քրոնիկներ, հ. Ա (թարգմանել են Հենրիկ Սևանն ու Խաչիկ Դաշտենցը), Երևան, «Հայաստան», 1972, 536 էջ:
  • Շեքսպիր, Քրոնիկներ, հ. Բ թարգմանել են Հենրիկ Սևանն ու Խաչիկ Դաշտենցը), Երևան, «Հայաստան», 1973, 684 էջ:
  • Բայրոն, Լարա, Երևան, «Հայաստան», 1974, 64 էջ:
  • Բայրոն, Պոեմներ, Երևան, «Սովետական գրող», 1979, 160 էջ:
  • Հիմար սագը: Անգլ. ժող. մանկ. բանաստեղծ: Ծիծեռնակ, 2003, 60 էջ[6]:

Մամուլ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կենսամատենագրություն, Ե., 1978

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Գրական տեղեկատու։ Երևան: «Սովետական գրող»։ 1981։
  2. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007 
  3. Sevan Henrik (1975)։ Donna Katun (հայերեն)։ Hayastan Publications 
  4. Սևան Հենրիկ Կարապետի (1989)։ Ագահ մկնիկները: Բանաստեղծություններ (հայերեն)։ Արևիկ։ ISBN 9785807701510 
  5. Սևան Հենրիկ Կարապետի (2002)։ Գրքասեր կատուն (հայերեն)։ Ծիծեռնակ։ ISBN 9789993092506 
  6. Հիմար սագը: Անգլ. ժող. մանկ. բանաստեղծ (հայերեն)։ Ծիծեռնակ։ 2003։ ISBN 9789993097686