Jump to content

Հեյլի Գուբբի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
ՏեսակՎահանային հրաբուխ և լեռ
Երկիր Եթովպիա
ՏեղադրությունԱֆար
Բարձրություն (ԲԾՄ)521 մետր մ
Երկարություն13.51 կմ
Լայնություն40.716389 կմ
Սմիթսոնիան կոդ221091

Հեյլի Գուբբի (ամհարերեն՝ ሃይሊ-ጉቢ), վահանաձև հրաբուխ, որը գտնվում է Եթովպիայի Աֆար շրջանում: Էրտա Ալե լեռնաշղթայի ամենահարավային հրաբուխն է: Մինչև 2025 թվականի նոյեմբերը, Հոլոցենի դարաշրջանի սկզբից ի վեր վերջին 12,000 տարիների ընթացքում այս հրաբխի որևէ ժայթքումների մասին հայտնի գրառումներ չեն եղել[1], չնայած տարածքում ժայթքումների գրառումները սահմանափակ են տարածաշրջանի հեռավորությամբ[2]:

2025 թվականի պայթյունային ժայթքում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2025 թվականի նոյեմբերի 23-ին Թուլուզի հրաբխային մոխրի խորհրդատվական կենտրոնը (VAAC) հրապարակել է տեղեկագիր, որում նշվում էր, որ տեղի է ունենում պայթյունավտանգ հրաբխային ժայթքում, և արբանյակային պատկերներում հայտնաբերվել է մոխրի ամպ։ Ըստ նախնական ժայթքումը տեղի է ունեցել UTC ժամանակով 08:30-ին, որի արդյունքում մոխրի ամպը հասել է 14․000 մ բարձրության։ ( թռիչքի մակարդակ 450)[3]: Մոխրի ամպը հետագայում տարածվել է Արաբական թերակղզով, ներառյալ Եմենը և Օմանը[4]: Ժայթքումը, հավանաբար, ենթա-պլինյան ժայթքում է, որի լուսանկարներում տեսանելի է լողացող ժայթքումի ամպ[4]: Մինչև UTC ժամը 20:00-ն, ժայթքման պայթյունային փուլը համարվում էր ավարտված[5]:

Ժայթքումից հետո մտահոգություններ են առաջացել որոշ վայրերում օդի որակի վրա ազդեցության և օդային տրանսպորտի վրա տարածվող մոխրի ամպի ազդեցության վերաբերյալ։ Այնուամենայնիվ, ժայթքման վայրից դուրս էական ազդեցությունների մասին հաղորդագրություններ չեն եղել[6][7]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. «Ethiopian volcano erupts for first time in 12,000 years». The Guardian. 2025 թ․ նոյեմբերի 24. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 24-ին.
  2. «Hayli Gubbi volcano (Ethiopia): large explosive eruption, first in volcano's recorded history». Volcano Discovery. 2025 թ․ նոյեմբերի 23. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 23-ին.
  3. «Hayli Gubbi Volcano Volcanic Ash Advisory: ERUPTION AT 20251123/0830Z EXPLOSIVE ACTIVITY ONGOING to 10000 ft (3000 m)» – via Volcano Discovery.
  4. 4,0 4,1 «Ethiopian volcano erupts, EA monitoring air quality in Oman». 2025 թ․ նոյեմբերի 24 – via Oman Observer.
  5. «HAYLI GUBBI.3 – 2025-11-23 20:00 utc» – via vaac.meteo.fr.
  6. «Satellite Photos Capture Volcanic Eruption From Space». 2025 թ․ նոյեմբերի 24 – via Newsweek.com.
  7. Kumari, Priyanka. «Ethiopia's Hayli Gubbi volcano erupts after 10,000 years, spews massive ash cloud» – via India Today.