Հեյդի Լամար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հեյդի Լամար
անգլ.՝ Hedy Lamarr
Hedy Lamarr in The Conspirators.jpg
Ծնվել է նոյեմբերի 9, 1914({{padleft:1914|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:9|2|0}})[1][2][3]
Ծննդավայր Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա[1]
Մահացել է հունվարի 19, 2000({{padleft:2000|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:19|2|0}})[1][4][2][3] (85 տարեկանում)
Մահվան վայր Քասելբերի, Սեմինոլ շրջան, Ֆլորիդա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Քաղաքացիություն Flag of Austria.svg Ավստրիա
Flag of the United States.svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Մասնագիտություն դերասանուհի, գյուտարար, ինքնակենսագիր, սցենարիստ և կինոդերասանուհի
Ամուսին Ֆրիդրիխ Մանդլ[5][6], Ջին Մարկի, Ջոն Լոդեր և Թեդի Շթաուֆեր
Պարգևներ և
մրցանակներ
EFF Pioneer Award և Ազգային գյուտարարների փառքի սրահ
Կայք hedylamarr.com
Hedy Lamarr Վիքիպահեստում

Հեյդի Լամար (ծննդյան անունը՝ Հեդվիգ Եվա Մարիա Քիզլեր, նոյեմբերի 9, 1914 – հունվարի 19, 2000), ավստրիացի և ամերիկացի ֆիլմերի դերասանուհի և գյուտարար[7]։ Գերմանիայում վաղ և կարճատև կարիերայից հետո, որը ընդգրկում էր Էքստազ (1933) ֆիլմի սիրային տեսարանում նրա հակասական դերը, Հեյդին գաղտնի փախչում է ամուսնուց և տեղափոխվում Փարիզ։ Այնտեղ նա հանդիպում է Մետրո Գոլդվին Մայերի տնօրեն՝ Լուիս Բ․ Մայերին, ով առաջարկում է նրան պայմանագիր կնքել Հոլիվուդում, որտեղ էլ Հեյդին 1930-ականներից 1950-ականները դառնում է կինոաստղ[8]։

Լամարը խաղում է ժամանակի շատ հայտնի ֆիլմերում, այդ թվում՝ Շառլ Բուայեի հետ «Ալժիր» (1938), «Այս կինն իմն է» (1940) Սփենսեր Թրեյսիի հետ, «Արի ապրիր ինձ հետ» (1941) Ջեյմս Ստյուարտի հետ, H.M. Pulham, Esq. (1941) Ռոբերտ Յանգի հետ և« Սամսոն և Դելիլա» Վիկտոր Մեչրի հետ (1949)[9]։ Ռեժիսոր Մաքս Ռայնհարդը նրան անվանել է «Եվրոպայի ամենագեղեցիկ կին», որը լայնորեն տարածվել է քննադատների և նրա լսարանի շրջանում[10][11][12]:

Իր առաջին ամուսնության ընթացքում՝ Լամարը ձանձրացած իր դերասանական գործունեությունից հետաքրքրվում է կիրառական գիտությամբ և սկսում գյուտարարությամբ զբաղվել։ Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի սկզբում, նպատակ ունենալով օգնել Հակահիտլերյան խմբավորմանը, նա համաշխարհային պատերազմի առանցքային ուժերի հետ հաղորդակցման ռադիո ազդանշանային համակարգի խլացումը կարևորելով՝ կոմպոզիտոր Ջորջ Անթեյլի հետ մշակում է սպեկտրի լայնացման և հաճախականության պատահական փոփոխման համակարգերը[13]։ Այս տեխնոլոգիան սակայն ԱՄՆ ռազմածովային ուժերը չեն կիրառում մինչև 1960-ականները։ Աշխատանքի այս նույն մեթոդիկան կիրառվում է Wi-Fi մոդեմներում, CDMA և Bluetooth տեխնոլոգիաներում[14][15][16]։ Այս հայտնագործությունների համար Հեյդի Լամարի անունը 2014 թվականին ավելացվել է Գյուտարարների ազգային փառքի դահլիճում[13][17]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #107547724 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  3. 3,0 3,1 Discogs — 2000.
  4. data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  5. The Independent — 1986. — ed. size: 176681 — ISSN 0951-9467
  6. http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/features/the-ecstasy-488903.html
  7. «Hedy Lamarr: Inventor of more than the 1st theatrical-film orgasm»։ Los Angeles Times։ նոյեմբերի 28, 2010։ Վերցված է հուլիսի 26, 2012 
  8. "Hedy Lamarr: Secrets of a Hollywood Star".
  9. Haskell Molly (դեկտեմբերի 10, 2010)։ «European Exotic»։ The New York Times։ Վերցված է հուլիսի 26, 2012 
  10. Haskell Molly (դեկտեմբերի 10, 2010)։ «European Exotic»։ New York Times։ Վերցված է հուլիսի 26, 2012 
  11. "Hedy Lamarr - Biography".
  12. "Hedy & Louis B.".
  13. 13,0 13,1 «Movie Legend Hedy Lamarr to be Given Special Award at EFF's Sixth Annual Pioneer Awards» (Press release)։ Electronic Frontier Foundation։ մարտի 11, 1997։ Վերցված է փետրվարի 1, 2014 
  14. "Hollywood star whose invention paved the way for Wi-Fi", New Scientist, 8 December 2011.
  15. Craddock Ashley (մարտի 11, 1997)։ «Privacy Implications of Hedy Lamarr's Idea»։ Wired։ Condé Nast Digital։ Վերցված է նոյեմբերի 9, 2013 
  16. «Hedy Lamarr Inventor»։ The New York Times։ հոկտեմբերի 1, 1941։ Վերցված է փետրվարի 1, 2014 
  17. «Spotlight – National Inventors Hall of Fame»։ invent.org։ Վերցված է մայիսի 26, 2015