Հարցական նախադասություն

Հարցական նախադասությունը նախադասության այն տեսակն է, որի միջոցով խոսողը հարց է տալիս կամ որևէ բան է ճշտում՝ պահանջելով պատասխան կամ բացատրություն։ Այն արտահայտում է հարցնելու կամ կասկածելու իմաստ։

Կառուցվածք և առանձնահատկություններ

Հարցական նախադասություններին բնորոոշ են հետևյալ հատկանիշները.

• Հարցական բառեր: Հաճախ պարունակում են հարցական դերանուններ կամ մակբայներ՝ ո՞վ, ի՞նչ, որտե՞ղ, ե՞րբ, ինչպե՞ս, ինչո՞ւ, քանի՞, որքա՞ն։
• Հնչերանգ: Արտասանվում են հատուկ հարցական հնչերանգով։ Բանավոր խոսքում հնչերանգը բարձրանում է նախադասության վերջում կամ հարցական բառի վրա։
• Հարցական նշան: Գրավոր խոսքում հարցական նախադասության վերջում դրվում է հարցական նշան (՞)։ Հայերենում հարցական նշանը դրվում է հարցվող բառի վրա՝ վերջին ձայնավորից հետո։

Հարցական նախադասությունները կարող են լինել պարզ կամ բաղադրյալ։

Օրինակներ

• Ո՞վ է եկել։
• Ի՞նչ ես անում։
• Դուք վաղը կգա՞ք։
• Արդյո՞ք նա ճիշտ էր։

Հարցական նախադասությունների տեսակներ

Հայերենում հարցական նախադասությունները հիմնականում բաժանվում են երկու տեսակի.

• Բաց հարցական նախադասություններ (լրացման հարցեր): Պահանջում են իմաստալից պատասխան, որը լրացնում է բացակայող տեղեկությունը։ Հարցական բառը սովորաբար դրվում է նախադասության սկզբում կամ այն բառի վրա, որին վերաբերում է հարցը։ Օրինակ՝ «Ու՞ր ես գնում։»
• Փակ հարցական նախադասություններ (այո-ոչ հարցեր): Պահանջում են հաստատական կամ ժխտական պատասխան (այո/ոչ)։ Այս նախադասություններում հաճախ բացակայում է հարցական բառը, և հարցական իմաստը փոխանցվում է հնչերանգի կամ «արդյոք» բառի միջոցով։ Օրինակ՝ «Դուք աշակե՞րտ եք։», «Արդյո՞ք նա եկավ։»