Jump to content

Հարրի Բարնեթ Ռիզ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Warning Ուշադրություն, այս էջը կամ բաժինը այլ լեզվով հոդվածի վատ թարգմանություն է։

Դուք կարող եք բարելավել թարգմանությունը։ Օրիգինալ տեքստը կարող եք գտնել ձախ կողմի «այլ լեզուներով» ենթաբաժնում։
Եթե յոթ օրվա ընթացքում բովանդակությունը չվերանայվի, հոդվածը կջնջվի։
Հոդվածը պիտակողին՝ խնդրում ենք տեղադրել այս {{subst:Ծանուցում/Վատ թարգմանություն|Հարրի Բարնեթ Ռիզ}} հաղորդագրությունը հոդվածը ստեղծած մասնակցի քննարկման էջում։
Հոդվածը պիտակվել է՝ 2025,8,7-ին։
Մեքենական թարգմանությունը ենթակա է ջնջման առանց զգուշացման։

Հարրի Բարնեթ Ռիզ
Դիմանկար
Ծնվել էմայիսի 24, 1879(1879-05-24)[1]
ԾննդավայրՅորք շրջան, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ
Մահացել էմայիսի 16, 1956(1956-05-16)[1] (76 տարեկան)
Մահվան վայրՈւեսթ Փալմ Բիչ, Ֆլորիդա, ԱՄՆ
ԳերեզմանHershey Cemetery
Քաղաքացիություն ԱՄՆ
Մասնագիտությունգյուտարար և chocolatier
🌐
harryburnettreese.info
 H. B. Reese Վիքիպահեստում

Հարրի Բարնեթ Ռիզ կամ Հ. Բ. Ռիզ (անգլ.՝ Harry Burnett Reese, մայիսի 24, 1879(1879-05-24)[1], Յորք շրջան, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ - մայիսի 16, 1956(1956-05-16)[1], Ուեսթ Փալմ Բիչ, Ֆլորիդա, ԱՄՆ), ամերիկացի գյուտարար և գործարար, որը հայտնի էր իր ստեղծագործություններով։ Ռիսի գետնանուշի կարագով բաժակներ,[2] և հիմնադրելով Հ. Բ. Ռիս Քենդի ընկերությունը 2009 թվականին նա հետմահու ընդգրկվեց են Քաղցրավենիքի փառքի սրահ[3]:

Վաղ կյանք

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հ. Բ. Ռիզը ծնվել է 1879 թվականի մայիսի 24-ին Ֆրոսթի Հիլ ֆերմայում, գյուղատնտեսական և կաթնամթերքի ֆերման գտնվում է Յորք շրջանում, Մադի Քրիք Ֆորքս պատմական թաղամասի մոտ, Փենսիլվանիա[4]: Նա ուելսական և անգլիական ծագում ուներ և Էննի Բելինդա Մանիֆոլդի (1854–1935) և Ակվիլա Ասբերի Ռիս կրտսերի (1845–1914) միակ զավակն էր։ Գյուղատնտեսական աշխատանքներից բացի, Ռիզը գորտեր էր բուծում, որոնք վաճառում էր ռեստորաններին Բալթիմոր տարածք։ 1898 թվականին Ռիզը արդեն հաստատված էր ֆրանսիական եղջյուր նվագող, որը ելույթ է ունեցել տեղական խմբերի հետ[5]:

Ամուսնություն և ընտանիք

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1900 թվականի օգոստոսի 1-ին Ռիզն ամուսնացավ Բլանշ Էդնա Հայսոնի (1882–1968)՝ Մերի Էլիզաբեթ Մարկիի (1857–1952) և Ռոբերտ Բորտներ Հայսոնի (1853–1930) դստեր հետ։ Միասին նրանք ունեցան 16 երեխա՝ 8 դուստր և 8 որդի (որոնցից 13-ը ողջ մնացին մինչև չափահասություն)[6]:

Ռիզի մայրը՝ Էննի Բելինդա Մանիֆոլդը (1854–1935), և նրա քույրերը՝ Էլիզաբեթ Թըրներ Մանիֆոլդը (1846–1910) և Մերի Քոլինզ Մանիֆոլդը (1847–1933), ապրել են նրա հետ իրենց կյանքի մնացած մասը։ Ռիզի ընտանեկան ընթրիքի ժամանակ ներկա են եղել ընտանիքի առնվազն 20 անդամ, իսկ երբեմն՝ ավելի քան 40:

Վաղ կարիերա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1903 թվականին Ռիզը կառավարում էր ձկնորսություն իր աներոջ գործողությունները գալարափողի բիզնեսը, որը գտնվում է Դիչլի, Վիրջինիա։ 1912 թվականին նա ղեկավարել է կաթնամթերքի ֆերմա Վուդբայնում, Փենսիլվանիա, բայց գործարանում աշխատանք գտավ Նյու Ֆրիդոմ, Փենսիլվանիա, 1915 թվականին՝ իր մեծացող ընտանիքին աջակցելու համար[7]:

Պարոն Հերշի կաթնամթերքի մենեջեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1916 թվականին Ռիզը գովազդ կարդաց Յորք Դեյլի Ռեքորդ կողմից Միլթոն Ս. Հերշի փորձում էր վարձել մարդկանց՝ կառավարելու և շահագործելու իր բազմաթիվ կաթնամթերքի ֆերմաները, որոնք գտնվում էին Հերշի, Փենսիլվանիա, տարածք։ 1917 թվականին Հերշին վարձեց Ռիզին որպես կաթնամթերքի վաճառող 28-A ֆերմայում։ 1918 թվականին Հերշին խնդրեց Ռիզին կառավարել «Կլոր ամբար» անունով կաթնամթերքի ֆերմա։ Հերշին այցելում էր Կլոր ամբար երկու շաբաթը մեկ, քանի որ դա փորձարարական կաթնամթերքի ֆերմա էր, որն օգտագործում էր նոր կթման մեքենաներ (ավելի արդյունավետ, քան կովերին ձեռքով կթելը), քանի որ նա փնտրում էր կենդանիների բուժման և կաթի արտադրության նոր մոտեցումներ: 1919 թվականին Հերշին գտավ, որ Round Barn-ը չափազանց թանկ է շահագործելու համար և փակեց այն:

Քաղցրավենիքի վաղ ձեռնարկություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

R&R քաղցրավենիքի ընկերություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1919 թվականին գործազուրկ լինելով՝ Ռիզը հիմնադրեց նոր բիզնես՝ «R&R քաղցրավենիքի ընկերություն» անվամբ, որը նա ղեկավարում էր հին պահածոների գործարանում, որը գտնվում էր Համմելսթաուն, Փենսիլվանիա, որտեղ նա արտադրել է կաթնային շոկոլադ ծածկված նուշով և չամիչով, դրանք վաճառելով տեղական խանութներին[8]:

«Սուպերիոր» շոկոլադի և հրուշակեղենի ընկերություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռիսը գիտեր, որ իրեն անհրաժեշտ են բարձրորակ արտադրական սարքավորումներ՝ իր ներուժը մեծացնելու համար։ Համմելսթաուն, Փենսիլվանիա, քաղցրավենիքի բիզնես։ 1920 թվականի հունվարին նա վերակազմավորեց R&R քաղցրավենիքի ընկերությունը՝ որպես «Սուպերիոր շոկոլադի և հրուշակեղենի ընկերություն» և սկսեց հավաքել այսօրվա 290,000 դոլարի համարժեքը՝ թողարկելով stock նորաստեղծ ընկերությունում։ Նոր ընկերության պետական կանոնադրությունը տրվեց 1920 թվականի մայիսի 14-ին՝ հետևյալ ընկերության պաշտոնյաներով[9]:

  • Նախագահ՝ Ջոզեֆ Բուրկհոլդեր
  • Քարտուղար՝ Է. Մ. Հերշի
  • Գանձապահ՝ Ջ. Լանդիս Սթրիքլեր
  • Ղեկավար՝ Հարրի Բ. Ռի

Այնուամենայնիվ, բիզնեսը, ի վերջո, ձախողվեց[10]:

Իր 10 երեխաներին պահելու ճնշման տակ՝ ևս մեկ երեխա ունենալու ճանապարհին, Ռիզը որոշում կայացրեց թղթի գործարան աշխատանք Սփրինգ Գրով, Փենսիլվանիա, որտեղ նա երկրորդ աշխատանք էր կատարում որպես մսագործ: Նա նաև երրորդ աշխատանք ուներ պահածոյացում բանջարեղեն:

Հերշի գործարանի աշխատակից

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1921 թվականին Ռիզի աները տուն գնեց Արևելյան Արեբա պողոտա 18 հասցեում,Հերշի, Փենսիլվանիա, իր փեսայի մեծացող ընտանիքի համար։ Հերշի վերադառնալուն պես Ռիզը սկսեց աշխատել Հերշի ընկերություն գործարանում՝ առաքման բաժնում, և շուտով նրա պաշտոնը բարձրացրին և նա դարձավ վարպետ:

Միևնույն ժամանակ, աշխատելով իր Արեբա պողոտայի տան նկուղից, նա պատրաստեց բազմազան քաղցրավենիք ապրանքներ, ներառյալ կոշտ կոնֆետ, շոկոլադե ծածկված ընկույզ և չամիչ, անանուխ ինչպես նաև երկու հայտնի կաթնային շոկոլադ ծածկված կարամել-կոկոս նրա կողմից հորինված կոնֆետներ[11]:

  1. «Լիզի շոկոլադե սալիկներ»-ը անվանակոչվել է նրա ավագ դստեր՝ Մերի Էլիզաբեթի անունով։
  2. Ջոնի շոկոլադե սալիկը կոչվել է նրա որդու՝ Ջոնի անունով, որն աշխատել է հոր հետ միասին Հերշի ընկերություն առաքման բաժին։

Բաղադրիչներից երկու շոկոլադե սալիկների համար էլ ներառված է թարմ քերած կոկոս, կարամել, ջնարակ, կակաոյի յուղ և մեղր։ Երկու սալիկների միջև հիմնական տարբերությունն այն էր, որ Ջոնի սալիկն ուներ ընկույզ որպես բաղադրիչ։ Սկզբից Ռիզը օգտագործել է շոկոլադի արտադրության կողմից Հերշի ընկերության իր շոկոլադե ծածկույթների համար[12]:

Հ. Բ. Ռիզի քաղցրավենիքի ընկերություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռիզը հիմնադրեց H. B. Reese Candy Company-ն 1923 թվականին։ Վաճառում էր քաղցրավենիքի լայն տեսականի բեռի առաքում, նրա աշխատակիցները ձեռքով պատում էին յուրաքանչյուր քաղցրավենիքի կտորը մարմարե սալիկների վրա, որոշները պատված էին կաթով և շոկոլադով և ուրիշներ՝ դառը շոկոլադով որոնք տեղադրված էին երկու և հինգ ֆունտանոց տուփերի մեջ, որոնք վաճառվում էին հանրախանութի քաղցրավենիքի ցուցադրություններ։ Վաճառքը խթանելու համար Ռիզը հատուկ ծածկույթի սեղաններ տեղադրեց քաղաքի կենտրոնում գտնվող խոշոր ցուցափեղկերի առջևի մասում հանրախանութներ և իր աշխատակիցներին խնդրեց շոկոլադով պատել անցնող գնորդների աչքի առաջ, մինչ մյուս աշխատակիցները բաժանում էին թարմ պատրաստված նմուշներ[13]:

Ստորև ներկայացված է համառոտ ցանկը կոնֆետ սկզբում արտադրված Հ. Բ. Ռիսի քաղցրավենիքի ընկերություն կողմից։ Դրանք պատրաստվել են բաղադրիչնեչի ինչպես իրականը կակաոյի յուղ, թարմ սերուցք, թարմ քերած կոկոս և թարմ բոված գետնանուշ:

Կարագի կրեմ Զեֆիր
Կարամել Զեֆիր-Ընկույզ
Շոկոլադե Ջեթս Նուգա
Ծածկված ամսաթվեր Ընկույզ
Կոկոսի կարամել Գետնանուշի կարագով բաժակներ
Կոկոսի կրեմ Գետնանուշի ողկույզներ*
Կրեմ-կարամել Անանուխի կրեմ
Մեղրային ցող կոկոս Չամիչի ողկույզներ

Նշում. *Այս 12 կոնֆետները վաճառվել են հինգ ֆունտանոց տուփերով տոնական սեզոն[5]։

Փող վերցնելը մեկից Յորք շրջան, Փենսիլվանիա բանկ 1926 թվականին Ռիզը կառուցեց մեծ տուն և նոր գործարան որոնք գտնվում էին միմյանց կողք կողքի՝ Կարակաս պողոտայի 203-205 հասցեում Հերշի, Փենսիլվանիա: 1935 թվականին նա ուներ 62 աշխատակից, ինչպես նաև իր 6 որդիները, որոնք աշխատում էին իր մոտ, և նա այնքան հաջողակ էր, որ կարողացավ մարել իր բոլոր պարտքերը հիփոթեքային վարկեր[14]:

Ռիսի գետնանուշի կարագով բաժակներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1928 թվականին Հ. Բ.-ն և Բլանշը ունեին 16 երեխա: Նույն թվականին Ռիզը հորինեց Ռիսի գետնանուշի կարագով բաժակներ իր հաճախորդներից մեկից հետո Հարիսբուրգ, Փենսիլվանիա, հաղորդել է մատակարարման խնդիրների մասին մեկ այլ հրուշակագործի հետ, որը պատրաստել էր գետնանուշի կարագով պատված քաղցրավենիք շոկոլադ։ Ռիզը մշակեց ավտոմատացված արտադրական գործընթաց, և քաղցրավենիքը դարձավ նրա բազմազան շոկոլադե շարքի մի մասը. շուտով ընկերությունը փաթեթավորում էր 120 առանձին փաթեթավորված կտոր յուրաքանչյուր տուփի մեջ, որոնք վաճառվում էին մեկ ցենտով մեկ բաժակի համար: Յուրաքանչյուր քաղցրավենիքի փաթեթավորման վրա ակնհայտորեն պատկերված էր հետևյալ կարգախոսը՝ «Պատրաստված է շոկոլադե քաղաքում, ուստի դրանք պետք է լավը լինեն»: Ցենտի վաճառքը գետնանուշի կարագի բաժակ օգնեց Ռիզին մարել հիփոթեք և իր տանը, և գործարան մինչև 1935 թվականը։ Սա հատկապես ուշագրավ էր, քանի որ Միացյալ Նահանգներ դեռևս գտնվում էր ճիրաններում մեծ ճգնաժամը և շոկոլադը համարվում էր շքեղություն:

Ապրանքը ձեռք բերեց ժողովրդականություն և արագ դարձավ Ռիզի հիմնական ուշադրության կենտրոնում: Ընթացքում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ, տնտեսական սահմանափակումները և նյութերի սակավությունը նրան ստիպեցին դադարեցնել իր մյուս քաղցրավենիքների արտադրությունը: 1943 թվականին ներդրվեց հինգ ցենտանոց բաժակը, և որպես փաթեթավորման մեքենա և տնկել ավտոմատացում արտադրության մեջ դրվելուց հետո Reese's-ի վաճառքը կրկնապատկվում էր չորս տարին մեկ[15]:

Մինչև Ռիզի մահը 1956 թվականին, նա սկսեց երկրորդ գործարանի շինարարությունը, որը գտնվում էր Ռիս պողոտա 925 հասցեում, Հերշի, Փենսիլվանիա: 1957 թվականի նոյեմբերի 30-ին ավարտված այս նոր ժամանակակից գործարանը պարունակում էր 100,000 քառակուսի ոտնաչափ մակերեսով գերժամանակակից արտադրական տեխնոլոգիա, որը կառուցվել էր 6.9 միլիոն դոլարին համարժեք արժեքով այն ժամանակ, երբ Reese's-ի վաճառքը համարժեք էր 125 միլիոն դոլարի[16]:

Մահ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կարճատև հիվանդությունից հետո Հ. Բ. Ռիզը մահացավ սրտի կաթվածից[17] իր 77-ամյակից ութ օր առաջ՝ 1956 թվականի մայիսի 16-ին, Սուրբ Մարիամի բժշկական կենտրոնում Արևմտյան Պալմ Բիչ, Ֆլորիդա, որտեղ նա արձակուրդում էր։ Մահվան պահին նրա բնակության վայրը գտնվում էր Փենսիլվանիա նահանգի Հերշի քաղաքի Լինդեն Ռոուդ 630 հասցեում:

Ժառանգություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1963 թվականի հուլիսի 2-ին (Հ. Բ. Ռիզի մահից յոթ տարի անց), երբ Ռիզի վաճառքը համարժեք էր 243 միլիոն դոլարի, նրա որդիները՝ Ռոբերտը, Ջոնը, Էդը, Ռալֆը, Հարրին և Չարլզ Ռիչարդ Ռիզները, միավորեցին Հ. Բ. Ռիզի քաղցրավենիքի ընկերությունը Հերշի ընկերություն հարկերից ազատ բաժնետոմս բաժնետոմսի դիմացմ իաձուլում։ 2024 թվականին՝ 61 տարվա բաժնետոմսերի բաժանումից հետո[18], Ռիս եղբայրների Հերշի սովորական բաժնետոմսերի սկզբնական 666,316 բաժնետոմսերը ներկայացնում են Հերշի 16 միլիոն բաժնետոմս, որոնց արժեքը գերազանցում է 4.4 միլիարդ դոլարը, որոնք տարեկան վճարում են 87.6 միլիոն դոլարի կանխիկ դիվիդենտներ[19][20]:1963 թվականին իր միավորման պահին Հ. Բ. Ռիս Քենդի ընկերությունը նշում էր իր 40-ամյակը և Հերշիի Ռիս պողոտա 925 հասցեում գտնվող իր գործարանին նոր էր ավելացրել 200,000 քառակուսի ոտնաչափ նոր, գերժամանակակից արտադրական հզորություն: 1969 թվականին՝ Ռիսի և Հերշի ընկերությունների միավորումից ընդամենը վեց տարի անց, Ռիզիի գետնանուշի կարագով բաժակները դարձան Հերշի ընկերության ամենաշատ վաճառվող արտադրանքը:

2012 թվականի սեպտեմբերի 20-ի դրությամբ Ռիզիները ԱՄՆ-ում քաղցրավենիքի վաճառքի թիվ 1 ապրանքանիշը 2.603 միլիարդ դոլարի վաճառքով: Ավելին, դեռևս 1973 թվականին Հ. Բ. Ռիսի քաղցրավենիքի ընկերության գործարանը ավելացրեց ևս 200,000 քառակուսի ոտնաչափ արտադրական տարածք՝ Միացյալ Նահանգներում վաճառքի համար նախատեսված կիթ կաթի արտադրությունը սկսելու համար, որի 2012 թվականին ԱՄՆ-ում վաճառքը կազմել է 948 միլիոն դոլար, ինչը կիթ կաթը դարձրեց Միացյալ Նահանգներում վաճառվող քաղցրավենիքի 4-րդ ապրանք

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 GeneaStar
  2. ↑ «Snickers Surging to Top of Global Candy Race». Ad Age. 2012 թ․ սեպտեմբերի 20. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 27-ին.
  3. ↑ «Harry Burnett "H.B." Reese - Candy Hall of Fame - Class of 2009». NCSA National Confectionary Sales Association: Candy Hall of Fame Inductees. Վերցված է 2021 թ․ սեպտեմբերի 28-ին.
  4. ↑ «REESE'S Peanut Butter Cups». Brad Reese Peanut Butter and Chocolate. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 14-ին.
  5. ↑ 5,0 5,1 Reese's Peanut Butter Cups: the Untold Story: Inventor, H.B. Reese. iUniverse. 2008 թ․ նոյեմբերի 19. էջ 108. ISBN 9780595608041. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 20-ին.
  6. ↑ «The Fascinating Rise Of Reese's Peanut Butter Cups». Business Insider. 2013 թ․ հունիսի 30. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 27-ին.
  7. ↑ «Reese Candy Company». Hershey Community Archives. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 17-ին.
  8. ↑ «H.B. Reese Made A Sweet Business Out Of Quality Candy». Investor's Business Daily. 2015 թ․ հունվարի 21. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 17-ին.
  9. ↑ «H.B. Reese Chronology». Hershey Community Archives. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 20-ին.
  10. ↑ «Was it Hershey or Reese That Made Peanut Butter Cups Great?». Atlas Obscura. 2016 թ․ հոկտեմբերի 27. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 20-ին.
  11. ↑ «11 Delicious Facts About Reese's». Mental Floss Magazine. 2016 թ․ մարտի 22. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 18-ին.
  12. ↑ «10 Things You Never Knew and Should Know About Reese's». Spoon University Food Resource. 2017 թ․ մարտի 10. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 18-ին.
  13. ↑ «7 Things You Never Knew About Reese's, Straight From an Employee». POPSUGAR. 2017 թ․ օգոստոսի 20. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 20-ին.
  14. ↑ «The History of Reese's Peanut Butter Cups». Today I Found Out. 2013 թ․ հունիսի 5. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 18-ին.
  15. ↑ «Made in Hershey, So It Must Be Good: H.B. Reese Candy Company». Hershey Community Archives. 2015 թ․ սեպտեմբերի 15. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մարտի 21-ին. Վերցված է 2018 թ․ ապրիլի 9-ին.
  16. ↑ «The H.B. Reese Candy Company Story». Lebanon Daily News. 1956 թ․ հունիսի 9. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 21-ին.
  17. ↑ «H. B. Reese». NNDB. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 20-ին.
  18. ↑ «Stock Split History». The Hershey Company. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 25-ին.
  19. ↑ «The 1963 Reese/Hershey Merger Closing Agenda» (PDF). BradReeseCom. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 21-ին.
  20. ↑ «Hershey Raises Quarterly Dividends». Hershey Company. 2024 թ․ փետրվարի 8. Վերցված է 2024 թ․ փետրվարի 8-ին.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հարրի Բարնեթ Ռիզ» հոդվածին։
Թեմատիկ կայքեր
Բառարաններ և հանրագիտարաններ
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Հարրի_Բարնեթ_Ռիզ&oldid=10420234» էջից