Հարություն Աբելյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հարություն Աբելյան
Հարություն ԱԲԵԼՅԱՆ.jpg
Ծնվել էապրիլի 13, 1849(1849-04-13)
Վարդաբլուր, Արագածոտնի մարզ, Հայաստան, ԽՍՀՄ
Մահացել էնոյեմբերի 11, 1921(1921-11-11) (72 տարեկանում)
Ցյուրիխ, Շվեյցարիա
Ազգությունհայ
Մասնագիտությունքիմիկոս
Հաստատություն(ներ)Ցյուրիխի համալսարան
ԱնդամակցությունԳերմանական քիմիական ընկերություն
Ալմա մատերՆերսիսեան դպրոց և Ցյուրիխի համալսարան
Աշխատությունները Վիքիդարանում

Հարություն Տիգրանի Աբելյան (ապրիլի 13 (25), 1849, Վարդաբլուր - 1921, հոկտեմբերի 11, Ցյուրիխ), հայ քիմիկոս։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հարություն Աբելյանը ծնվել է ապրիլի 13 (25)-ին, Վարդաբլուր գյուղում (այժմ՝ [|Լոռու մարզ]])։ Սովորել է Ներսիսյան դպրոցում և որպես առաջավոր շրջանավարտ 1865 թ. ուղարկվել Եվրոպա` ուսումը շարունակելու։ Հայդելբերգի համալսարանի բնագիտական ֆակուլտետում աշակերտել է Ռ. Բանզենին, Գ. Կիրխհոֆին, Հ. Հելմհոլցին, միաժամանակ դասախոսություններ լսել փիլիսոփայության, տրամաբանության և հոգեբանության բաժիններում։

1872 թ. ավարտել է Ցյուրիխի համալսարանը` ներկայացնելով դոկտորական դիսերտացիայի թեզերը։ Եղել է Ցյուրիխի նահանգային քիմիկոս (1877-1884), համալսարանի պրոֆեսոր (1884-1921), Գերմանական քիմիական ընկերության անդամ։ Զբաղվել է բարձր ածխաջրածինների, դիքլորեթերների և սննդանյութերի վերլուծական քիմիայով։ Հետազոտել է նավթի բոցավառման պրոցեսը, ստեղծել նրա ջերմությունը չափող սարք, որ կոչվել է իր անունով։ Աբելյանի «Առաջնորդ որակական անալիզի» գերմաներեն լեզվով գրված գիրքը ունեցել է բազմաթիվ հրատարակություններ։ 1896 թ. գիտական նպատակներով եկել է Հայաստան, բարձրացել Արարատի գագաթը, իր տպավորությունները գրել եվրոպական թերթերում։ Աբելյանը եղել է Ցյուրիխի հայ գաղութի պատվավոր նախագահ։

Մահը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մահացել է հոկտեմբերի 11-ին, Ցյուրիխում։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png