Հարյուր եվրո թղթադրամ
| Ենթակատեգորիա | • թղթադրամ • Եվրո թղթադրամներ  | |
|---|---|---|
| Նախորդ | • 10 եվրոյի թղթադրամ • 20 եվրո թղթադրամ • Հիսուն եվրո արժողությամբ թղթադրամ • հարյուր եվրո թղթադրամ | |
| Հաջորդ | • 200 եվրո արժողությամբ թղթադրամներ • Հինգ հարյուր եվրո | |
| Նյութ | բամբակ | |
| Լայնություն | 147 միլիմետր | |
| Բարձրություն | 80 միլիմետր | |
| Նոմինալ | 100 եվրո | |
Հարյուր եվրո թղթադրամ (€100), եվրոյի բարձր արժեքի թղթադրամներից մեկը, օգտագործվում է 2002 թվականից եվրոյի (դրամական տեսքով) ներդրումից հետո[1]։ Այս թղթադրամը օգտագործվում է 25 երկրներում (և Կոսովոյում), որոնք ընդունել են եվրոն որպես իրենց միակ արժույթ՝ ներկայացնելով մոտ 350 միլիոն մարդ[2][3]։ 2024 թվականի հուլիսին եվրոգոտում շրջանառությունում գտնվող հարյուր եվրո թղթադրամների թիվը գնահատվել է 3,987,000,000։ Այս թղթադրամը երրորդ ամենագործածու արժույթն է՝ կազմելով ընդհանուր թղթադրամների 13.3%-ը[4]։
Եվրոպա շարքի 100 եվրո թղթադրամի դիզայնը ներկայացվել է 2018 թվականի սեպտեմբերի 17-ին և շուկա է դուրս եկել 2019 թվականի մայիսի 28-ին[5]։
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Եվրոն ներդրվել է 1999 թվականի հունվարի 1-ին, երբ այն դարձել է Եվրոպայում 300 միլիոնից ավելի մարդու արժույթը[6]։ Գոյության առաջին երեք տարիների ընթացքում այն եղել է անտեսանելի արժույթ՝ օգտագործվելով միայն հաշվապահությունում։ Եվրոյի դրամական միջոցները ներդրվել են միայն 2002 թվականի հունվարի 1-ին, երբ այն փոխարինել է եվրոգոտու 12 երկրների ազգային թղթադրամներին և մետաղադրամներին, ինչպիսիք են ֆրանսիական ֆրանկը և իսպանական պեսետան[6]։
Սլովենիան միացել է եվրոգոտուն 2007-ին, Կիպրոսը և Մալթան՝ 2008-ին, Սլովակիան՝ 2009-ին, Էստոնիան՝ 2011-ին, Լատվիան՝ 2014-ին, Լիտվան՝ 2015-ին և Խորվաթիան՝ 2023-ին[7][8][9][10][11][12][13]։
Անցման շրջան
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Անցման շրջանը, որի ընթացքում նախկին արժույթների թղթադրամները և մետաղադրամները փոխանակվել են եվրոյի հետ, տևել է մոտ երկու ամիս՝ 2002 թվականի հունվարի 1-ից մինչև փետրվարի 28-ը։ Ազգային արժույթների իրավական վավերականությունը դադարելու պաշտոնական ամսաթիվը տարբեր է եղել անդամ երկրներում[6]։ Ամենավաղ ամսաթիվը եղել է Գերմանիայում, որտեղ մարկը պաշտոնապես դադարել է իրավական վավերականություն ունենալ 2001 թվականի դեկտեմբերի 31-ին, թեև փոխանակման շրջանը տևել է ևս երկու ամիս։ Նույնիսկ հին արժույթների իրավական վավերականությունը դադարելուց հետո, դրանք շարունակել են ընդունվել ազգային կենտրոնական բանկերի կողմից՝ տասը տարիից մինչև անժամկետ ժամանակամիջոցներով[6][14]։
Փոփոխություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]2003 թվականի նոյեմբերից առաջ տպված թղթադրամները կրում են Եվրոպական Կենտրոնական Բանկի առաջին նախագահ Վիմ Դյուիզենբերգի ստորագրությունը, որին 2003 թվականի նոյեմբերի 1-ին փոխարինել է Ժան-Կլոդ Տրիշեն, որի ստորագրությունը երևում է 2003 թվականի նոյեմբերից մինչև 2012 թվականի մարտ թողարկումներում։ 2012 թվականի մարտից հետո թողարկված թղթադրամները կրում են ԵԿԲ երրորդ նախագահ Մարիո Դրագիի ստորագրությունը[15]։
2013 թվականի մայիսին գոյություն ուներ եվրո թղթադրամների միայն մեկ շարք, սակայն նոր շարք էր նախագծվում՝ նման առաջինին[16]։ Թղթադրամները պետք է փոխարինվեին աճող կարգով[17]։ Հետևաբար, առաջին նոր թղթադրամը եղել է հինգ եվրո թղթադրամը, որը շրջանառության մեջ է 2013 թվականի մայիսի 2-ից։ Նրա նոր դիզայնը հրապարակվել է 2013 թվականի հունվարի 10-ին Ֆրանկֆուրտի (Գերմանիա) Հնագիտական թանգարանում[18]։ Թեև լայնորեն նման նախորդ թղթադրամներին, փոքրիկ դիզայնի փոփոխությունները ներառում են թարմացված քարտեզ և Եվրոպայի հոլոգրամ[19]։ Բացի այդ, նոր թղթադրամները արտացոլում են Եվրոպական Միության ընդլայնումը, նախորդ թողարկումները չեն ներառում Կիպրոս և Մալթա անդամներին (Կիպրոսը գտնվում է քարտեզից արևելք, իսկ Մալթան շատ փոքր է եղել պատկերվելու համար[20])։ Այն պետք է առաջին անգամ լիներ, երբ բուլղարական կիրիլական այբուբենը կօգտագործվեր թղթադրամների վրա՝ որպես Բուլղարիայի 2007 թվականին Եվրոպական Միությունը միանալու արդյունք։ Հետևաբար, եվրո թղթադրամների նոր շարքը պետք է ներառեր «ЕВРО»-ն, որը եվրոյի բուլղարական գրելաձևն է, ինչպես նաև «ЕЦБ» կրճատումը (բուլղարերեն Европейска централна банка-ի համար)[21]։
Եվրոպա շարքի 100 եվրո թղթադրամի դիզայնը ներկայացվել է 2018 թվականի սեպտեմբերի 17-ին և շուկա է դուրս եկել 2019 թվականի մայիսի 28-ին[5]։ Առաջին շարքի թղթադրամները իրավական վավերականություն ունեն և միշտ կպահպանեն իրենց արժեքը։ Դրանք կշարունակեն շրջանառվել Եվրոպա շարքի հետ մեկտեղ, մինչև մնացած պաշարները սպառվեն[22]։
2020 թվականից Քրիստին Լագարդի ստորագրությունը աստիճանաբար սկսել է հայտնվել շրջանառության մեջ մտնող թղթադրամների վրա՝ դառնալով չորրորդ ստորագրությունը, որը հայտնվում է եվրո թղթադրամների վրա[23]։
Դիզայն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Հարյուր եվրո թղթադրամն ունի 147 միլիմետր (5.8 մատնաչափ) × 82 միլիմետր (3.2 մատնաչափ) չափ և կանաչ գունային սխեմա[24]։ Բոլոր թղթադրամները պատկերում են կամուրջներ և կամարներ/դռներ տարբեր պատմական եվրոպական ոճերով, հարյուր եվրո թղթադրամը ցույց է տալիս բարոկկո և ռոկոկո ոճը (17-րդ և 18-րդ դարեր)[25]։ Թեև Ռոբերտ Կալինայի սկզբնական նախագծերը նպատակ ունեին ցույց տալ իրական հուշարձաններ, քաղաքական պատճառներով կամուրջը և արվեստը պարզապես ենթադրական օրինակներ են ճարտարապետական դարաշրջանի[26]։
Ինչպես բոլոր եվրո թղթադրամները, այն պարունակում է անվանական արժեքը, ԵՄ դրոշը, ԵԿԲ նախագահի ստորագրությունը և նշված բանկի սկզբնատառերը ԵՄ-ի տարբեր լեզուներով, Եվրոպայի քարտեզը, ԵՄ արտասահմանյան տարածքների պատկերը, ԵՄ դրոշի աստղերը և տասներկու անվտանգության տարրեր, ինչպես նշված է ստորև[24]։
Անվտանգության առանձնահատկություններ (առաջին շարք)
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Հարյուր եվրո թղթադրամը պաշտպանված է հետևյալ միջոցներով՝
- Գույն փոխող թանաք՝ օգտագործվում է թղթադրամի հետևի մասում գտնվող թվի վրա, որը գույնը փոխում է մանուշակագույնից դարչնագույնի, երբ թղթադրամը թեքվում է[25][27]։
- Թափանցիկ թիվ՝ տպված թղթադրամի վերին անկյունում, երկու կողմերում, որոնք լույսի դիմաց պահելիս կատարյալ համակցվում են և ձևավորում են արժեքի թիվը[25][28]։
- Փայլուն գոտի՝ գտնվում է թղթադրամի հետևի մասում, ցույց է տալիս արժեքի թիվը և եվրոյի նշանը[25]։
- Հոլոգրամ՝ օգտագործվում է թղթադրամի վրա, որտեղ հոլոգրամի պատկերը փոխվում է արժեքի և պատուհանի կամ դռան միջև, բայց հետնամասում թվում են ծիածանագույն համակենտրոն շրջանակներ՝ միկրո-տառերով, որոնք շարժվում են կենտրոնից դեպի նրբության եզրերը[25][27]։
- EURion համաստեղություն՝ EURion համաստեղությունը նշանների նախշ է, որը գտնվում է աշխարհի բազմաթիվ թղթադրամների դիզայններում 1996 թվականից[25]։ Այն ավելացվում է ծրագրային ապահովմանը թղթադրամի առկայությունը թվային պատկերում հայտնաբերելու համար[25]։
- Ջրանիշներ՝ որոնք երևում են լուսի դեմ պահելիս[25]։
- Բարձրացված տպագրություն՝ հիմնական պատկերը, տառերը և թղթադրամների առջևի մասի արժեքի թվերը բարձրացված են[25][29]։
- Ուլտրամանուշակագույն թանաք՝ թուղթը ինքը չի փայլում, թղթում ներկառուցված մանրաթելերը երևում են և գունավորված են կարմիր, կապույտ և կանաչ, ԵՄ դրոշը կանաչ է և ունի նարնջագույն աստղեր, ԵԿԲ նախագահի, ներկայումս Մարիո Դրագիի ստորագրությունը կանաչ է դառնում, առջևի մեծ աստղերը և փոքր շրջանակները փայլում են, իսկ Եվրոպական քարտեզը, կամուրջը և հետևի մասի արժեքի թիվը երևում են դեղին[25][30]։
- Միկրոտպագրություն՝ թղթադրամների տարբեր տարածքներում կա միկրոտպագրություն, օրինակ՝ առջևի մասի «ΕΥΡΩ» (EURO հունարեն տառերով) ներսում։ Միկրո-տեքստը սուր է, բայց չի աղոտված[25][30]։
- Անվտանգության թել՝ ներկառուցված թղթադրամի թղթում։ Թելը կերևա մուգ գոտի՝ լուսի դեմ պահելիս։ «EURO» բառը և արժեքը ներկառուցված են թելի վրա փոքր տառերով[25][28]։
- Ծակություններ՝ հոլոգրամում, որոնք կձևավորեն եվրոյի նշանը։ Կան նաև փոքր թվեր, որոնք ցույց են տալիս արժեքը[25][28]։
- Փողանցիկ մակերես[1]՝ թղթադրամի թուղթը պատրաստված է մաքուր բամբակից, որը զգացվում է խրթխրթուն և ամուր, բայց ոչ թույլ կամ մոմային[25][29]։
- Շտրիխ կոդեր[25]
- Սերիական համար[25]
Անվտանգության առանձնահատկություններ (Եվրոպա շարք)
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]100 եվրո արժողությամբ թղթադրամները պատրաստված են մաքուր բամբակյա մանրաթելից, ինչը բարելավում է դրանց դիմացկունությունը, ինչպես նաև թղթադրամներին հաղորդում է յուրահատուկ տեսք[31]։ Տպիչի կոդը տեղադրված է ժամը 9-ի աստղի աջ կողմում[32]։
Շրջանառություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Եվրոպական Կենտրոնական Բանկը մանրակրկիտ հետևում է եվրո մետաղադրամների և թղթադրամների շրջանառությանը և պաշարներին։ Եվրոհամակարգի խնդիրն է ապահովել եվրո թղթադրամների արդյունավետ և անխափան մատակարարումը և պահպանել դրանց ամբողջականությունը ողջ եվրոգոտում[33]։
2023 թվականի դեկտեմբերին եվրոգոտում շրջանառության մեջ գտնվող հարյուր եվրո թղթադրամների թիվը կազմել է 3,949,538,638՝ ընդհանուր արժեքով €394,953,863,800[33]։
Սա զուտ թիվ է, այսինքն՝ Եվրոհամակարգի կենտրոնական բանկերի կողմից թողարկված թղթադրամների թիվը՝ առանց հետագա տարբերակման, թե ով է պահում թողարկված արժույթը, այսպիսով ներառելով նաև վարկային հաստատությունների կողմից պահվող պաշարները։
Բացի առաջին հավաքակցության ներդրման ամսաթվից մինչև 2002 թվականի հունվար, ցուցանիշների հրապարակումն ավելի նշանակալի է յուրաքանչյուր տարի բարձրացված թղթադրամների առավելագույն քանակի միջոցով։ Թիվը ավելի բարձր է տարվա վերջում։
Ցուցանիշները հետևյալն են՝
| Ամսաթիվ | Թղթադրամներ | € արժեք | Ամսաթիվ | Թղթադրամներ | € արժեք |
|---|---|---|---|---|---|
| January 2002 | 364 031 436 | 36 403 143 600 | Դեկտեմբեր 2010 | 1 551 066 921 | 155 106 692 100 |
| Դեկտեմբեր 2002 | 673 170 705 | 67 317 070 500 | Դեկտեմբեր 2011 | 1 649 945 591 | 164 994 559 100 |
| Դեկտեմբեր 2003 | 809 767 028 | 80 976 702 800 | Դեկտեմբեր 2012 | 1 706 141 626 | 170 614 162 600 |
| Դեկտեմբեր 2004 | 919 398 800 | 91 939 880 000 | Դեկտեմբեր 2013 | 1 850 015 381 | 185 001 538 100 |
| Դեկտեմբեր 2005 | 1 018 442 381 | 101 844 238 100 | Դեկտեմբեր 2014 | 2 016 165 717 | 201 616 571 700 |
| Դեկտեմբեր 2006 | 1 116 412 654 | 111 641 265 400 | Դեկտեմբեր 2015 | 2 144 782 443 | 214 478 244 300 |
| Դեկտեմբեր 2007 | 1 209 329 905 | 120 932 990 500 | Դեկտեմբեր 2016 | 2 432 578 136 | 243 257 813 600 |
| Դեկտեմբեր 2008 | 1 381 014 947 | 138 101 494 700 | Դեկտեմբեր 2017 | 2 623 675 137 | 262 367 513 700 |
| Դեկտեմբեր 2009 | 1 471 861 127 | 147 186 112 700 | Դեկտեմբեր 2018 | 2 804 486 391 | 280 448 639 100 |
2019 թվականի մայիսի 28-ին թողարկվեց «Եվրոպա» նոր շարքը։
Առաջին շարքի թղթադրամները թողարկվել են «Եվրոպա» շարքի մի քանի շաբաթ տևողությամբ թղթադրամների հետ միասին, մինչև առկա պաշարների սպառումը, ապա աստիճանաբար հանվել են շրջանառությունից։ Այսպիսով, երկու շարքերն էլ շրջանառվում են զուգահեռ, սակայն առաջին շարքում համամասնությունը անխուսափելիորեն հակված է կտրուկ նվազման։
| Ամսաթիվ | Թղթադրամներ | € արժեք | «1» շարքի մնացորդ | € արժեք | Համամասնություն |
|---|---|---|---|---|---|
| Դեկտեմբեր 2019 | 3 051 003 315 | 305 100 331 500 | 2 519 442 151 | 251 944 215 100 | 82.6% |
| Դեկտեմբեր 2020 | 3 366 199 769 | 336 619 976 900 | 2 260 239 741 | 226 023 974 100 | 67.1% |
| Դեկտեմբեր 2021 | 3 668 655 199 | 366 865 519 900 | 2 056 740 830 | 205 674 083 000 | 56.1% |
| Դեկտեմբեր 2022 | 3 928 099 612 | 392 809 961 200 | 1 813 369 801 | 181 336 980 100 | 46.2% |
| Դեկտեմբեր 2023 | 3 949 538 638 | 394 953 863 800 | 1 592 787 151 | 159 278 715 100 | 40.3% |
ԵԿԲ-ի կողմից տրամադրված վերջին թվերը հետևյալն են՝
| Ամսաթիվ | Թղթադրամներ | € արժեք | «1» շարքի մնացորդ | € արժեք | Համամասնություն |
|---|---|---|---|---|---|
| Հուլիս 2024 | 3 986 524 171 | 398 652 417 100 | 1 487 169 987 | 148 716 998 700 | 37.3% |
Իրավական տեղեկություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Իրավական առումով, ինչպես Եվրոպական Կենտրոնական Բանկը, այնպես էլ եվրոգոտու երկրների կենտրոնական բանկերը իրավունք ունեն թողարկել 7 տարբեր եվրո թղթադրամները։ Գործնականում, միայն գոտու ազգային կենտրոնական բանկերն են ֆիզիկապես թողարկում և հանում եվրո թղթադրամները շրջանառությունից։ Եվրոպական Կենտրոնական Բանկը չունի դրամական գրասենյակ և չի մասնակցում որևէ կանխիկ գործառույթների[6]։
Հետևում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Եվրոպական մակարդակով կան մարդկանց մի քանի համայնքներ, որոնցից ամենախոշորը EuroBillTracker-ն է, որոնք, որպես հոբբի, հետևում են իրենց ձեռքով անցնող եվրո թղթադրամներին՝ հետապնդելու և իմանալու համար, թե որտեղ են դրանք ճանապարհորդում կամ ճանապարհորդել են[34]։ Նպատակն է գրանցել հնարավորինս շատ թղթադրամներ՝ իմանալու համար դրանց տարածման մանրամասները, ինչպիսիք են՝ որտեղից և ուր են դրանք ընդհանրապես ճանապարհորդում, հետևել դրանց, ինչպիսիք են՝ որտեղ է մասնավորապես տեսվել որոշակի թղթադրամ, և ստեղծել վիճակագրություններ ու դասակարգումներ, օրինակ՝ որ երկրներում կան ավելի շատ թղթադրամներ[34]։ EuroBillTracker-ը գրանցել է ավելի քան 176 միլիոն թղթադրամ 2018 թվականի մայիսի դրությամբ, ավելի քան €3,257 միլիարդ արժեքով[35]։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ «Witnessing a milestone in European history». The Herald. Back Issue. 2002 թ․ հունվարի 1. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ օգոստոսի 1-ին. Վերցված է 2011 թ․ հոկտեմբերի 23-ին.
- ↑ «ECB: Map of euro area». ECB. ecb.int. 2023 թ․ հունվարի 1. Վերցված է 2024 թ․ նոյեմբերի 25-ին.
- ↑ «By monetary agreement between France (acting for the EC) and Monaco». 2002 թ․ մայիսի 31. Վերցված է 2010 թ․ մայիսի 30-ին.
- «By monetary agreement between Italy (acting for the EC) and San Marino». 2001 թ․ հուլիսի 27. Վերցված է 2010 թ․ մայիսի 30-ին.
- «By monetary agreement between Italy (acting for the EC) and Vatican City». 2001 թ․ հոկտեմբերի 25. Վերցված է 2010 թ․ մայիսի 30-ին.
- «By monetary agreement between European Union and the Principality of Andorra». 2011 թ․ դեկտեմբերի 17. Վերցված է 2024 թ․ նոյեմբերի 25-ին.
- ↑ «ECB Statistical Data Warehouse,Reports>ECB/Eurosystem policy>Banknotes and coins statistics>1.Euro banknotes>1.1 Quantities». ECB. European Central Bank. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հունվարի 12-ին. Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 28-ին.
- ↑ 5,0 5,1 «ECB unveils new €100 and €200 banknotes».
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 «ECB: Introduction». ECB. ECB. 2020 թ․ նոյեմբերի 12. Վերցված է 21 October 2011-ին.
- ↑ «Slovenia joins the euro area - European Commission». European Commission. 2011 թ․ հունիսի 16. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ սեպտեմբերի 11-ին. Վերցված է 2013 թ․ օգոստոսի 6-ին.
- ↑ «Cyprus and Malta adopt the euro - BBC NEWS». BBC News. British Broadcasting Corporation. 2008 թ․ հունվարի 1. Վերցված է 2013 թ․ օգոստոսի 6-ին.
- ↑ Kubosova, Lucia (2008 թ․ դեկտեմբերի 31). «Slovakia Joins Decade-Old Euro Zone - Businessweek». Bloomberg Businessweek. Bloomberg. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ օգոստոսի 6-ին. Վերցված է 2013 թ․ օգոստոսի 6-ին.
- ↑ «Estonia to join euro zone in 2011». RTÉ News. Radió Teilifís Éireann. 2010 թ․ հուլիսի 13. Վերցված է 2013 թ․ օգոստոսի 6-ին.
- ↑ Van Tartwijk, Maarten; Kaza, Juris (2013 թ․ հուլիսի 9). «Latvia Gets Green Light to Join Euro Zone -WSJ.com». Wall Street Journal. Wall Street Journal. Վերցված է 2013 թ․ հուլիսի 31-ին.
- ↑ «Lithuania joins the euro area». European Central Bank. 2015 թ․ հունվար. Վերցված է 2016 թ․ սեպտեմբերի 15-ին.
- ↑ «Croatia joins the euro area». European Central Bank. 2023 թ․ հունվար. Վերցված է 2023 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
- ↑ «Press kit - tenth anniversary of the euro banknotes and coins» (PDF). ECB. Central Bank of Ireland. 2011. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2012 թ․ նոյեմբերի 14-ին. Վերցված է 2012 թ․ օգոստոսի 21-ին.
- ↑ «The signature of Mario Draghi on euro banknotes». 2011 թ․ հունվարի 13. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 7-ին.
- ↑ «ECB Monthly bulletin- August 2005 - THE EURO BANKNOTES: DEVELOPMENTS AND FUTURE CHALLENGES» (PDF). ECB. ecb.int. 2005 թ․ օգոստոս. Վերցված է 2012 թ․ օգոստոսի 21-ին. «p.43, section 'THE SECOND SERIES OF EURO BANKNOTES'»
- ↑ Eurosystem to introduce second series of euro banknotes – the “Europa” series
- ↑ Eurosystem unveils the Europa series €5 banknote
- ↑ Randow, Jana (2012 թ․ սեպտեմբերի 1). «ECB Said to Use Greek Myth for Security on New Euro Notes». Bloomberg. Bloomberg. Վերցված է 2013 թ․ օգոստոսի 7-ին.
- ↑ European Central Bank. «The Euro: Banknotes: Design elements». Վերցված է 2009 թ․ հուլիսի 5-ին. «The banknotes show a geographical representation of Europe. It excludes islands of less than 400 square kilometres because high-volume offset printing does not permit the accurate reproduction of small design elements.»
- ↑ «Superimpose - ECB - Our Money». Our Money. 2013. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ փետրվարի 13-ին. Վերցված է 2013 թ․ օգոստոսի 7-ին.
- ↑ Current banknotes
- ↑ «Christine Lagarde has already put her signature on EURO banknotes». eudebates.tv (ամերիկյան անգլերեն). 2019 թ․ նոյեմբերի 27. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 18-ին.
- ↑ 24,0 24,1 Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ
<ref>պիտակ՝ «Banknotes index» անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում: - ↑ 25,00 25,01 25,02 25,03 25,04 25,05 25,06 25,07 25,08 25,09 25,10 25,11 25,12 25,13 25,14 25,15 «ECB: Security Features». ECB. ECB. 2018 թ․ սեպտեմբերի 11.
- ↑ «Money talks - the new Euro cash». BBC News. 1996 թ․ դեկտեմբեր. Վերցված է 2011 թ․ հոկտեմբերի 13-ին.
- ↑ 27,0 27,1 «ECB:Tilt». ECB. ecb.int. 2002 թ․ հունվարի 1. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2011 թ․ հոկտեմբերի 22-ին.
- ↑ 28,0 28,1 28,2 «ECB: Look». ECB. ecb.int. 2002 թ․ հունվարի 1. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հոկտեմբերի 23-ին. Վերցված է 2011 թ․ հոկտեմբերի 22-ին.
- ↑ 29,0 29,1 «ECB: Feel». ECB. ecb.int. 2011 թ․ հունվարի 1. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հոկտեմբերի 21-ին. Վերցված է 2011 թ․ հոկտեմբերի 22-ին.
- ↑ 30,0 30,1 «ECB: Additional features». ECB. ecb.int. 2002 թ․ հունվարի 1. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հոկտեմբերի 23-ին. Վերցված է 2011 թ․ հոկտեմբերի 22-ին.
- ↑ Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ
<ref>պիտակ՝ «cotton» անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում: - ↑ «EuroTracer - Information Notes». EuroTracer. eurotracer.net. 2002. Վերցված է 2012 թ․ հունվարի 9-ին.
- ↑ 33,0 33,1 «ECB: Banknotes and coins circulation». ECB. European Central Bank. 2022 թ․ մայիսի 7.
- ↑ 34,0 34,1 «EuroBillTracker - About this site». Philippe Girolami, Anssi Johansson, Marko Schilde. EuroBillTracker. 2002 թ․ հունվարի 1. Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ մայիսի 7-ին. Վերցված է 2011 թ․ հոկտեմբերի 21-ին.
- ↑ «EuroBillTracker - Statistics». Philippe Girolami, Anssi Johansson, Marko Schilde. EuroBillTracker. 2002 թ․ հունվարի 1. Վերցված է 2011 թ․ հոկտեմբերի 21-ին.