Jump to content

Հարալդ ցուր Հաուզեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հարալդ ցուր Հաուզեն
գերմ.՝ Harald zur Hausen
Դիմանկար
Ծնվել էմարտի 11, 1936(1936-03-11)[1][2][3][…]
ԾննդավայրԳելզենկիրխեն, Նացիստական Գերմանիա[4]
Մահացել էմայիսի 29, 2023(2023-05-29)[5][6] (87 տարեկան)
Մահվան վայրՀայդելբերգ, Կարլսրուեի ադմինիստրատիվ օկրուգ, Բադեն-Վյուրթեմբերգ, Գերմանիա
Քաղաքացիություն Գերմանիա
ԿրթությունԲոննի համալսարան, Համբուրգի համալսարան, Heinrich-Heine-Universität Düsseldorf? և Հայդելբերգի համալսարան
Գիտական աստիճանդոկտորի աստիճան[4] և գիտությունների դոկտոր[7] (հուլիսի 16, 2015)
Մասնագիտությունվիրուսաբան, բժիշկ, համալսարանի դասախոս, ուռուցքաբան և Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր
ԱշխատատուԷրլանգեն-Նյուրնբերգի համալսարան[8], Ֆրայբուրգի համալսարան[8], Հայդելբերգի համալսարան, JMU և Փենսիլվանիայի համալսարան
ԱմուսինEthel-Michele de Villiers?[9]
Պարգևներ և
մրցանակներ
«Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի սպայական մեծ խաչ Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիայի ծառայությունների համար շքանշան[10] Գիտության և արվեստի Բաբարիական Մաքսիմիլիանի շքանշան
Բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի Նոբելյան մրցանակ[11][12]
«Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշան

M. W. Beijerinck Prize for Virology?

Գայդների միջազգային պարգև

William B. Coley Award?

[13]

German Cancer Aid Award?

Պաուլ Էրլիխի և Լյուդվիգ Դամշտեդտերի մրցանակ

Tsungming Tu Award?

Jacob-Henle-Medaille?

German Cancer Award?

Ernst Jung Prize for Medicine?

Johann Georg Zimmermann Medal?

Johann Gottlieb Fichte Prize?

Loeffler-Frosch medal?

Warren Alpert Foundation Prize?

ASTDA Distinguished Career Award?

[14]

Ռոբերտ Կոխի անվան մրցանակ

[15][16]

Charles S. Mott Prize?

[17]

Մահիդոլ արքայազնի մրցանակ

Ամերիկյան գիտության զարգացմանն օժանդակող միության անդամ

[18]

AACR Award for Lifetime Achievement in Cancer Research?

[19]

honorary doctor of the Marie and Louis Pasteur University?

[20][21]
և

Անտվերպենի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

[22]
ԱնդամությունԲեռլինի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Հայդելբերգի գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա[23], Լեհական գիտությունների ակադեմիա, Մոլեկուլային կենսաբանության եվրոպական կազմակերպություն, Եվրոպական ակադեմիա[24] և Սլովենական գիտությունների և արվեստների ակադեմիա
 Harald zur Hausen Վիքիպահեստում

Հարալդ ցուր Հաուզեն (գերմ.՝ Harald zur Hausen, մարտի 11, 1936(1936-03-11)[1][2][3][…], Գելզենկիրխեն, Նացիստական Գերմանիա[4] - մայիսի 29, 2023(2023-05-29)[5][6], Հայդելբերգ, Կարլսրուեի ադմինիստրատիվ օկրուգ, Բադեն-Վյուրթեմբերգ, Գերմանիա), գերմանացի բժիշկ և գիտնական, մարդու մոտ արգանդի վզիկի քաղցկեղ առաջացնող պապիլոմա վիրուսի հայտնագործման համար արժանացել է Բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի Նոբելյան մրցանակի, պատվավոր պրոֆեսոր, Երևանի պետական բժշկական համալսարանի պատվավոր դոկտոր[25]։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հարալդ ցուր Հաուզենը ծնվել է Գերմանիայի Գելզենկիրխեն քաղաքում, ընդունվել է Ֆիխտա քաղաքի գիմնազիան, դասավանդել է բժշկություն Բոննի, Համբուրգի, Դյուսելդորֆի համալսարաններում։ 1960 թվականին Դյուսելդորֆի Հայնրիխ Հայնեի համալսարանում դասավանդելու ընթացքում ստացել է բժշկական գիտությունների դոկտորի աստիճան և զբավել բժշկությամբ։ 1960-ական թվականների կեսերին նա մեկնել է Ֆիլադելֆիա, որտեղ նախ աշխատել է Ֆիլադելֆիայի մանկական հիվանդանոցում, ապա՝ դասավանդել Փենսիլվանիայի համալսարանում։ 1969 թվականին վերադարձել է Գերմանիա և դարձել Վյուրցբուրգի համալսարանի պրոֆեսոր։ Հետագայում աշխատել է Էրթանգենի-Նյուրնբերգ համալսարանում (Ֆրայբուրգ իմ Բրայսգաու քաղաք)։ 1983- 2003 թվականներին եղել է Հայդելբերգ քաղաքի քաղցկեղի հետազոտության գերմանական կենտրոնի ղեկավարը։

Հասարակական գործունեություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2016 թվականին Հարալդ Զուր Հաուզենը նամակ է գրել Գրինփիս միջազգային հասարակական բնապահպանական կազմակերպությանը, Միավորված ազգերի կազմակերպությանը և աշխարհի բազմաթիվ երկրների կառավարություններին՝ կոչ անելով դադարեցնել պայքարը գենետիկորեն մոդիֆիկացված օրգանիզմի դեմ[26][27][28]։

Պարգևներ և մրցանակներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 Encyclopædia Britannica
  2. 1 2 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.
  3. 1 2 Munzinger Personen (գերմ.)
  4. 1 2 3 Deutsche Nationalbibliothek Record #121279731 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
  5. 1 2 Nobel laureate Harald zur Hausen has passed away — German Cancer Research Center, 2023.
  6. 1 2 Traueranzeigen von Harald zur Hausen (գերմ.)
  7. ↑ https://warwick.ac.uk/services/gov/hongrads/list/
  8. 1 2 https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(23)01319-3/fulltext
  9. ↑ Harald zur Hausen, virologist, 1936-2023
  10. ↑ Ministerpräsident Armin Laschet verleiht den Landesverdienstorden an zehn Bürgerinnen und Bürger
  11. ↑ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2008
  12. ↑ The Nobel Prize amounts
  13. ↑ https://www.cancerresearch.org/william-b-coley-award
  14. ↑ ASTDA Awards
  15. ↑ Robert Koch Award
  16. ↑ Robert-Koch-Preis 2023 für Pionierarbeit in der Immunologie geht an US-Amerikaner und Spanier
  17. ↑ GM Cancer Previous Prize Winners
  18. ↑ 2017 AAAS Fellows Recognized for Advancing Science — 2017.
  19. ↑ https://www.aacr.org/professionals/research/scientific-achievement-awards-and-lectureships/scientific-award-recipients/aacr-award-lifetime-achievement-recipients/
  20. ↑ https://endirect.univ-fcomte.fr/publication/docteurs-honoris-causa-de-luniversit-de-franche-comt/
  21. ↑ http://www-old.univ-fcomte.fr/pages/fr/ecoles-doctorales---universite-de-franche-comte-142.html
  22. ↑ https://www.uantwerpen.be/en/events/honorary-degrees/previous-editions/honorary-degrees-2012/
  23. ↑ Notable Names Database — 2002.
  24. ↑ Harald zur Hausen — AE.
  25. ↑ www.ysmu.am https://www.ysmu.am/hy/main/update_your_browser/. Վերցված է 2019 թ․ մայիսի 23-ին. {{cite web}}: Missing or empty |title= (օգնություն)
  26. ↑ 107 Nobel laureates sign letter blasting Greenpeace over GMOs
  27. ↑ Laureates Letter Supporting Precision Agriculture (GMOs)
  28. ↑ Список нобелевских лауреатов подписавших письмо
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հարալդ ցուր Հաուզեն» հոդվածին։