Հանս Նիլսեն Հաուգե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հանս Նիլսեն Հաուգե
Hans Nielsen Hauge.jpg
Ծնվել է ապրիլի 3, 1771(1771-04-03)[1][2]
Ծննդավայր Էստֆոլդ, Էստլանն, Նորվեգիա
Մահացել է մարտի 29, 1824(1824-03-29)[1][2] (52 տարեկանում)
Մահվան վայր Քրիստիանիա, Նորվեգիա
Քաղաքացիություն Նորվեգիա
Կրոն քրիստոնեություն
Մասնագիտություն քարոզիչ և գրող
Երեխաներ Անդրեաս Հաուգե[3]
Hans Nielsen Hauge Վիքիպահեստում

Հանս Նիլսեն Հաուգե (նորվ.՝ Hans Nielsen Hauge, ապրիլի 3, 1771(1771-04-03)[1][2], Էստֆոլդ, Էստլանն, Նորվեգիա - մարտի 29, 1824(1824-03-29)[1][2], Քրիստիանիա, Նորվեգիա), նորվեգացի քարոզիչ, հաուգենիզմի հիմնադիր[4]:

Քաղաքական գործիչներ և լյութերական քահանաներ Անդրեաս Հաուգեի (1815-1892) որդին, Հանս Նիլսեն Հաուգեի (1853 -1931) թոռը:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հանս Նիլսեն Հաուգեն ծնվել է գյուղացու ընտանիքում: Իր վրա զգալով պիեթիզմի ազդեցությունը, 1796 թվականից սկսել է քարոզել: Հանդես է եկել պետական լյութերական եկեղեցու քննադատությամբ՝ կոչ անելով կրոնական նորացման[5]: Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են դարձել Նորվեգիայում, սակայն գաղափարները տարածվել են հիմնականում նորվեգացի գյուղացիների շրջանակում[6]: Բացի կրոնական գործունեությունը, զբաղվել է ձեռնարկատիրական գործունեությամբ՝ ներգրավվելով աջակիցների: Արգելված հանրային կրոնական հավաքների պատճառով մի քանի տարի անցկացրել է բանտում: Մահացել է 1824 թվականին Բրետվելդում, որն այդ ժամանակ դարձել էր հաուգենիզմի կրոնական շարժման կենտրոնը: Նրա մահից հետո 19-րդ դարի ընթացքում հաուգենիզմը շարունակել է ազդեցություն ունենալ Նորվեգիայի կրոնական, քաղաքական կյանքի վրա: ԱՄՆ-ում հաուգենիզմի գաղափարները դեր են խաղացել Ամերիկայում ժամանակակից ավետարանական լյութերական եկեղեցու ձևավորման գործում[7]:

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հանս Նիլսեն Հաուգեի հիշատակը հավերժացնող հուշատախտակ Օսլոյում

Նորվեգիայի Ռոլվսեյ գյուղում՝ Հաուգեի ծննդավայրից ոչ հեռու, բացվել է նրա անվան թանգարան: Հաուգեի անունով են կոչվում մի քանի քաղաքների փողոցներ: 1961 թվականին Հաուգեի կյանքի մասին նկարահանվել է «Hans Nielsen Hauge» ֆիլմը: Ամեն տարի Ամերիկայի ավետարանական լյութերական եկեղեցին մարտի 29-ին կատարում է Հանս Նիլսեն Հաուգեի հիշատակի արարողություն:

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Betragtning over Verdens Daarlighed, 1796
  • Forsøg til en Afhandling om Guds Viisdom, 1796
  • De Enfoldiges Lære og Afmægtiges Styrke, 1798
  • De sande Christnes udvalgte Psalmebog, 1799
  • Den christelige Lære, forklaret over Epistlerne og Evangelierne, 1800
  • Forklaring over Loven og Evangelium, 1804
  • Om religiøse Følelser og deres Værd, 1817
  • Religeuse Sange, 1819
  • Huus-Postil, 1822
  • Udtog af Kirke-Historien, 1822
  • Hans Nielsen Hauges Testamente til sine Venner, 1821

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118709119 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SNAC
  3. Անդրեաս Հաուգե
  4. J. Gordon Melton Encyclopedia of Protestantism. — New York: Facts on File, 2005. — 657 с.
  5. Воробьева М.В. Христианское разномыслие: Словарь. — СПб: Издательство Санкт-Петербургского университета, 2004. — 96 с.
  6. Jan Sjåvik The A to Z of Norway. — Scarecrow Press, 2010. — 304 с.
  7. «ХАУГЕ (Hauge) Ханс Нильсен - это... Что такое ХАУГЕ (Hauge) Ханс Нильсен?»։ Словари и энциклопедии на Академике։ Վերցված է 2016-11-14