Հայրապետովի տուն (Տագանրոգ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Museum Silhouette.svg
Հայրապետովի տուն
Таганрог Петровская улица1.jpg
Տեսակ տեսարժանություն
Երկիր Flag of Russia.svg Ռուսաստան
Տեղագրություն Տագանրոգ
Հայրապետովի տուն (Տագանրոգ)ը գտնվում է Ռուսաստանում
Հայրապետովի տուն (Տագանրոգ)
Կոորդինատներ: 47°12′45.414000099998″ հս․ լ. 38°56′2.2308001000089″ ավ. ե. / 47.21261500002777467° հս․. լ. 38.933953000027777591° ավ. ե. / 47.21261500002777467; 38.933953000027777591
Հայրապետովի տան վերակառուցման նախագիծը, 1861 թվական

Հայրապետովի տուն (ռուս.՝ Дом Гайрабетова), հնագույն եռահարկ շենք Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի կենտրոնական մասում, նրա պատմական հատվածում[1]։ Ունի պատմության և ճարտարապետության հուշարձաննի դաշնային նշանակության կարգավիճակ։ Ներկայումս շենքում գործում է Տագանրոգի Չեխովի անվան մանկավարժական ինստիտուտի օտար լեզուների ֆակուլտետը։

Հայրապետովի տունը մեր օրերում

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1861 թվականին նախիջևանցի վաճառական Կարապետ Մարկոսի Հայրապետովը որոշեց վերակառուցել Պետրովսկայա փողոցում գտնվող իր երկհարկանի տունը։ Աշխատանքն իրականացվում էր Տագանրոգի առաջին քաղաքային ճարտարապետ (1867-1873) Միխայիլ Պետրովի նախագծով։ Ավելացվեց մեկ հարկ, ճակատը զարդարվեց եռանկյունաձև ճակտոններով ութ սյունով։ Առաջին հարկում կատարվեց ռելիեֆային շարվածք[1]։

Մինչև Հայրապետովի կողմից տունը գնելը, առաջին հարկում գտնվում էր քաղաքում հանրաճանաչ «Տրատորիա» սրճարանը։ 1860 թվականից շենքում գտնվում էր առևտրային ժողովի ակումբը, ապա` հանրային ժողովի ակումբը[1]։ Շենքի մի մասը զբաղեցնում էին կոշիկի (տերը` Տ. Ի. Իլյենկո), տղամարդկանց գլխարկների (տերը` Ի. Լև), հեծանիվների, կարի մեքենաների և այլնի (տերը` Ի. Ռոզենշտեյն) խանութները։ Այստեղ էին նաև Ա. Գ. Կարելինի «Ծխախոտ» և «Թեյի» խանութները։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին տանը գործում էր զինվորական հիվանդանոց։ 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո շենքը զբաղեցրել են Արհմիութենական աշխատողների տունը, Ատամանյան գնդի ակումբն ու թանգարանը, նահանգային դասընթացները և այլն[1]։

Հայրենական մեծ պատերազմից հետո տանն աշխատել է Սննդարդյունաբերության տեխնիկումը, 1955 թվականից շենքը զբաղեցնում է Մանկավարժական ինստիտուտը:

Հայրապետովի տունը պատմության և ճարտարապետության դաշնային նշանակության հուշարձան է։

Ճարտարապետական առանձնահատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շենքը ներկայիս տեսքը ձեռք է բերել 1861 թվականի վերակառուցումից հետո։ Շենքի ճակատային մասում կառուցվել է ութ սյուն, առաջին հարկը երեսպատվել է կոպտատաշ քարով, շենքի կենտրոնական մասին ավելացվել է մեկ հարկ, և այն դարձել է եռահարկ։ 

Փողոցի կողմից շենքն ունեցել է մի քանի մուտք։

Ներկա վիճակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ներկայումս շենքում գործում է Տագանրոգի Չեխովի անվան մանկավարժական ինստիտուտի օտար լեզուների ֆակուլտետը[1]։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Энциклопедия Таганрога. — Ростов-н/Д: Ростиздат, 2003. — 512 с. — ISBN 5-7509-0662-0

Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]