Հայկազ Ասլանյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հայկազ Ասլանյան
Ծնվել էմայիսի 1, 1903(1903-05-01)[1]
Կողբ, Սուրմալուի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էհոկտեմբերի 6, 1980(1980-10-06)[1] (77 տարեկան)
Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of the Armenian Soviet Socialist Republic (1952–1990).svg Հայկական ԽՍՀ
Մասնագիտությունփիլիսոփա
Հաստատություն(ներ)Երևանի պետական համալսարան
Գիտական աստիճանգիտությունների թեկնածու

Հայկազ (Հայկ) Գաբրիելի Ասլանյան (մայիսի 1, 1903(1903-05-01)[1], Կողբ, Սուրմալուի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 6, 1980(1980-10-06)[1], Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գիտնական, փիլիսոփա, փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1966), պրոֆեսոր (1967)։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայկազ Ասլանյանը ծնվել է 1903 թվականի մայիսի 1-ին Երևանի նահանգի Սուրմալու գավառի Կողբ գյուղում։ 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության հետևանքով ընտանիքի հետ միասին գաղթել է Երևան։ Ավելի ուշ, զրկվելով ծնողներից՝ քրոջ հետ տեղափոխվել է Էջմիածնի որբանոց։

1923-1926 թվականներին Հայկազ Ասլանյանը սովորել է Անդրկովկասի կոմունիստական համալսարանում[2], իսկ արդեն 1926-1929 թվականներին՝ նույն համալսարանի ասպիրանտուրայում։ 1929-1931 թվականներին դասախոսել է Թիֆլիսի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում։

1931-1953 թվականներին ղեկավարել է Երևանի անասնաբուժական-անասնաբուծական ինստիտուտի, Երևանի ռուսական մանկավարժական ինստիտուտի, Երևանի պետական համալսարանի և ՀԿԿ Կենտկոմին առընթեր հանրապետական կուսակցական դպրոցի փիլիսոփայության ամբիոնները։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին ղեկավարել է «Կոմունիստ» և «Սովետական Հայաստան» թերթերի պրոպագանդայի բաժինը։ 1944-1948 և 1956-1969 թվականներին նա ղեկավարել է ՀԽՍՀ ԳԱ փիլիսոփայության, ապա՝ փիլիսոփայության և իրավունքի բաժանմունքը։ 1958-1961 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ԳԱ «Տեղեկագիր» հանդեսի խմբագիր[3]։

1969-1978 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ԳԱ փիլիսոփայության և իրավունքի ինստիտուտի պատմական մատերիալիզմի և գիտական կոմունիզմի բաժնի վարիչ։

Վախճանվել է 1980 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Երևանում։

Գիտական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1966 թվականին Հայկազ Ասլանյանը պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն, իսկ արդեն 1967 թվականին նրան շնորհվել է պրոֆեսորի կոչում։ Հայկազ Ասլանյանը հեղինակել է ավելի քան 50 գիտական աշխատություններ։ 1963 թվականին Ասլանյանն արժանացել է ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործչի կոչման։ Պարգևատրվել է ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատվոգրերով։

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • ՍՄԿԿ XXIV համագումարը և արդի գաղափարախոսական պայքարը, 1972, տիտղթ. (Հ. Գ. Ասլանյան)։
  • Դիալեկտիկական մատերալիզմ, 1930, տիտղթ. (Հ. Ասլանյան)։
  • Идея прогресса в буржуазной философии истории, 1965, т.л. (Г. Асланян), конц. (Асланян Гайк Габриелович).

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 http://am.hayazg.info/index.php?curid=13212
  2. «Ասլանյան Հայկազ Գաբրիելի — Hayazg»։ am.hayazg.info։ Վերցված է 2019-07-21 
  3. Խմբագրական խորհուրդ (2009)։ Կենսագրականն հանրագիտարան։ Երևան: ԵՊՀ հրատարակչություն։ էջ 102։ ISBN 9785808411623 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 564 CC-BY-SA-icon-80x15.png