Հայկազեան Համալսարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից


Haigazian University
جامعة هايكازيان
Հայկազեան Համալսարան
Տեսակ Անհատական
Կարգախօս Truth Freedom Service.
Հիմնադրուած է 1955
Նախագահ Վեր. Դկ. Փոլ Հայտոսթեան
Տեղ Պէյրութ
Երկիր Լիբանան
Կայք haigazian.edu.lb

Հայկազեան Համալսարան (անգլ.՝ Haigazian University արաբ․՝ جامعة هايكازيان‎‎) բարձրագոյն ուսմանց հաստատութիւն, որ կը գործէ Լիբանանի մէջ եւ կը հետեւի ազատ արուեստից (liberal arts) կրթական սկզբունքին եւ բարձրագոյն կրթութեան ամերիկեան համակարգին։

Հիմնուած է 17 Հոկտեմբեր 1955-ին Ամերիկայի Հայ Աւետարանչական Ընկերակցութեան եւ Մերձաւոր Արեւելքի Հայ Աւետարանական Եկեղեցիներու Միութեան միացեալ ջանքերով։

Ուսանողութիւնը կը բաղկանայ ազգային եւ կրօնական տարբեր պատկանելիութեան տէր երիտասարդ-երիտասարդուհիներէ։

Դասաւանդութեան լեզուն անգլերէնն է։

Հայկազեան Համալսարանի Մուկար շէնքը

Նշանաբան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նշանաբանն է «Ճշմարտութիւն, Ազատութիւն, Ծառայութիւն» (Truth, Freedom, service)

Վկայականներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համալսարանի շրջանաւարտները կը վկայուին Պսակաւոր Արուեստից (B.A.), Պսակաւոր Առեւտրական Վարչագիտութեան (B.B.A.), Պսակաւոր Գիտութեանց (B.S.), Մագիստրոս Արուեստից (M.A.) եւ Մագիստրոս Առեւտրական Վարչագիտութեան (M.B.A.) եւ Մանկավարժութեան (Normal Diploma) վկայականներով։
1995-ին, Համալսարանը իրաւասութիւն կը ստանայ շնորհելու մագիստրոսի աստիճան հետեւեալ 4 մասնագիտութիւններու մէջ. Կրթութեան Տնօրինում եւ Վերահսկում, Ընդհանուր Հոգեբանութիւն, Դարմանական Հոգեբանութիւն եւ Պանդոկի Վարչագիտութիւն։
Հայկազեան Համալսարանը կը շնորհէ նաեւ «Պատուոյ Դոկտոր»ի կոչումներ հայ ազգային կեանքին մէջ մասնայատուկ ներդրումներ ունեցած անհատներու։

Բաժանմունքներ եւ Մասնագիտութիւններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համալսարանէն ներս կը գործեն 4 բաժանմունքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առեւտրական Վարչագիտութեան եւ Տնտեսագիտութեան բաժանմունք (Business Admininstration and Economics), Մարդկային Գիտութեանց բաժանմունք (Humanities), Գիտական բաժանմունք (Sciences), Ընկերային եւ Վարքային Գիտութեանց բաժանմունք (Sovial and Behavioural Sciences)։

Համալսարանը ունի հետեւեալ մասնագիտութիւնները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առեւտրական Վարչագիտութիւն (Business Admininstration) հետեւեալ մասնագիտութիւններուն շեշտադրումով. Հիւրընկալութեան վարչագիտութիւն (Hospitality Management), Տեղեկատուական համակարգի վարչագիտութիւն (Management Information Systems), Հաշուապահութիւն (Accounting), Ֆինանսներ (Finance), Ծանուցումնային վարչագիտութիւն (Advertisement) եւ Առեւտրական Օրէնսգիտութիւն (Business Law), Տնտեսագիտութիւն (Economics), Արաբերէն, Հայագիտութիւն, Անգլերէն Լեզու, Անգլիական Գրականութիւն եւ Անգլերէնի Ուսուցում Իբրեւ Օտար Լեզու (TEFL), Պատմութիւն, Կենսաբանութիւն (Biology), Քիմիագիտութիւն (Chemistry), Համակարգչային Գիտութիւն (Computer Science), Հոգեբանութիւն (Psychology), Ընկերային Ծառայութիւն (Social Work)։
Հայկազեան Համալսարանին մէջ կը գործէ նաեւ Յարատեւ Կրթութեան Կեդրոնը (Center for Continuing Education), որ զանազան երեկոյեան դասընթացքներ եւ վարժանքներ կը տրամադրէ չափահասներու։
Աշխատող ուսուցիչներու մանկավարժական հմտութիւնները եւ գիտելիքները զարգացնելու նպատակով նոյնպէս կը կազմակերպուին դասընթացքներ եւ վարժանքներ (In-service Teacher Training Program)։

Տեսիլք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայկազեան Համալսարանը կը տրամադրէ որակաւոր ուսում, մատչելի գիներով։
Համալսարանը կը պատրաստէ ապագայի մարտահրաւէրները դիմակայելու ատակ ուսեալ, մասնագէտ քաղաքացիներ, զինուած՝ ընկերային պատասխանատւութեան գիտակցութեամբ եւ առաջնորդական կարողութիւններով։

Առաքելութիւն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայկազեան Համալսարանին առաքելութիւնն է որակաւոր կրթութեան ջամբումը քրիստոնէական մթնոլորտի մը մէջ, ուր գերակայ սկզբունքներ են ակադեմական ազատութիւնը եւ ճշմարտութեան որոնումն ու սփռումը։
Համալսարանը կը ձգտի պատրաստել մասնագէտներ, որոնք ունենան նաեւ առաջնորդի ունակութիւններ, ծառայելու համար լիբանանահայ եւ լիբանանեան ընկերութեան։
Համալսարանին ազգային ինքնութիւնը եւ աշխարհագրական դիրքը կը պահանջեն, որ ան պահպանէ եւ ջատագովէ իր հայկական եւ միջին-արեւելեան ժառանգութիւնը, համաշխարհային պարունակի մէջ դիտուած։
Հայկազեան Համալսարանը Հայ Աւետարանական Եկեղեցւոյ վկայութեան գործնականացած տեսիլքներէն մին է։ Այդուհանդերձ, համալսարանին դռները բաց են ամէն որակաւոր ուսանողի դիմաց, առանց ցեղային, քաղաքացիական եւ դաւանանքային խտրականութեան։
Ակադեմական եւ արտադասարանային ծրագիրներուն ընդմէջէն, Համալսարանը կ՚ընծայէ կրթական բազմաթիւ հնարաւորութիւններ, որպէսզի ամբողջանայ ուսանողներուն ակադեմական, անձնական, ընկերային եւ հոգեւոր կազմաւորումը։
Ուսանողներուն համար պատրաստուած է ընդհանրական կրթութեան, ինչպէս նաեւ մասնագիտական կարողութիւններու զարգացման ծրագիր։

Համալսարանին ժառանգութեան 3 երեսակները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ա. Աւետարանական կողմնորոշում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայ Աւետարանական համայնքը պատասխանատու տէրն ու կառավարիչն է Համալսարանին, որ Մերձաւոր Արեւելքի Աստուածաբանական Ճեմարանին (NEST) գործակցութեամբ կը պատրաստէ ուսուցիչներ, հոգեւորականներ եւ առաջնորդներ։
Համալսարանը կը ծառայէ նաեւ կրօնական տարբեր դաւանանքի տէր ուսանողներու ընդարձակ խումբի մը։ Համալսարանին դաւանած ակադեմական ազատութեան սկզբունքը կը բխի քրիստոնէական հաւատքի ազատագրիչ ներգործութենէն։ Որպէսզի աշակերտները կարենան բացայայտել իրենց ուրոյն հաւատոյ հանգանակը եւ կազմաւորեն հետեւողական եւ գիտակցուած անձնական աստուածաբանութիւն, Համալսարանը կը տրամադրէ կրօնագիտական եւ փիլիսոփայական դասընթացքներ։ Աշակերտութեան, դասախօսական կազմին եւ պաշտօնէութեան համար կը կազմակերպուին պաշտամունքներ, հանրային դասախօսութիւններ եւ կրօնամէտ համագումարներ։

Բ. Հայկական ինքնութիւն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համալսարանին դիմագիծը կազմաւորուած է ոչ միայն կրօնական համայնքի պատկանելիութեամբ, այլեւ՝ իր հայկական ժառանգութեամբ։ Համալսարանին ինքնութեան այս յատուկ երեսակը կազմուած է սփիւռքահայութեան իւրայատուկ կարգավիճակէն։
Համալսարանին հայկական դիմագիծը կ՚արտացոլայ Հայագիտական Ուսմանց Ամբիոնին կողմէ տրամադրուող հայ գրականութեան, պատմութեան, լեզուաբանութեան եւ մշակոյթի պատմութեան բազմապիսի դասընթացքներով։ Ամբիոնը իր ուսանողները կը նախապատրաստէ մագիստրոսական ուսման, կը պատրաստէ հայագիտական նիւթերու ուսուցիչներ եւ տարբեր մասնագիտութեան տէր ապագայ գործիչներ, առաջնորդներ։
Համալսարանին հայկական դիմագիծը կազմաւորող հիմնական բաղադրիչներէն են Տէրեան Հայագիտական Գրադարանը, «Հայկազեան Հայագիտական Հանդէս»ը, հրապարակային դասախօսութիւնները, զանազան գիտաժողովները եւ հրատարակութիւնները։

Գ. Լիբանանեան դիմագիծ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայկազեան համալսարանը բարձրագոյն կրթութեան լիբանանեան հաստատութիւն է, որուն շնորհած բոլոր վկայականները ունին պետական ճանաչում։ Համալսարանը կը գործէ Լիբանանի Կրթութեան եւ Բարձրագոյն Ուսման Նախարարութեան իրաւասութեան ներքոյ ու կ՚առաջնորդուի անոր օրէնքներով։ Համալսարանին ուսանողութեան, դասախօսական կազմին, պաշտօնէութեան, ինչպէս նաեւ հոգաբարձութեան անդամներուն զգալի թիւը Լիբանանի քաղաքացիներ են։ Համալսարանական առօրեան հայելին է լիբանանեան հարուստ բազմահամայնքային խաղաղ համակեցութեան կեանքին։ Համալսարանը ջատագովն է երկխօսութեան, ներդաշնակ կեանքի եւ լիբանանեան բոլոր համայնքներու համարկումին։

Պատմութիւն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայկազեան Համալսարանը անուանուած է ի պատիւ Դոկտոր Արմենակ Հայկազեանի[1], որ տեսուչն էր Գոնիոյ Ճենանեան Առաքելական Հիմնարկին, Թուրքիոյ մէջ։ Ան շրջանաւարտ է ԱՄՆ-ի Եէյլի Համալսարանէն։ Արմենակ Հայկազեան թէեւ առիթ ունէր ԱՄՆ փախչելու եւ խուսափելու հակահայ հալածանքներէն, այդուհանդերձ կը նախընտրէ շարունակել իր ծառայութիւնը։ Այդպիսով, ան կը կիսէ իր հարազատ ժողովուրդին ճակատագիրը եւ կը նահատակուի 1921-ին, Խարբերդի բանտին մէջ։
Արմենակ Հայկազեանի ազգականները՝ Մէրի Մեխակեան եւ Ֆլորընս Մեխակեան-Կերթմէնեան, գործակցութեամբ Ստեփան Փիլիպպոսեանի, Ամերիկայի Հայ Աւետարանչական Ընկերակցութեան մօտ կը հաստատեն դրամագլուխ մը, որով 17 Հոկտեմբեր 1955-ին կը հիմնուի Հայկազեան Գոլէճը Ա.Հ.Ա. Ընկերակցութեան եւ Մ.Ա.Հ.Ա.Ե. Միութեան կողմէ, իբրեւ «ազատ արուեստից» բարձրագոյն ուսմանց հաստատութիւն, պատրաստելու համար ապագայ ուսուցիչներ եւ հոգեւոր hովիւներ։
Նորաստեղծ Գոլէճին կը միանան Ուսուցչաց Պատրաստութեան Հիմնարկը եւ Հայ Աւետարանական Գոլէճի բարձրագոյն դասարանները։
Համալսարանը նախ կը մեկնարկէ 2 դասարաններով, իբրեւ կրտսեր գոլէճ, սակայն, հետագային, անսալով պահանջներու, կ՚որդեգրէ քառամեայ բարձրագոյն ուսմանց ծրագիր։
Մինչեւ 1991, Հայկազեանը կը կոչուէր Գոլէճ. 1992-ին, անիկա կը փոխուի Համալսարանական Գոլէճի։ 28 Դեկտեմբեր 1996-ին, Լիբանանի Մշակոյթի եւ Բարձրագոյն Ուսման Նախարարութիւնը, թիւ 9657 հրամանագիրով կ՚արտօնէ Համալսարան բառին գործածութիւնը։
Առաջին տարին, Հայկազեանը կ՚ունենայ 43 ուսանող։ 1975-ին, այդ թիւը կը բարձրանայ 650-ի։ Հայկազեանէն շրջանաւարտներու թիւը 2014-ին կը հասնէր 3200-ի։
1987-ին, ապահովական պատճառներով, Հայկազեանը կը փոխադրուի Պէյրութի Էշրէֆիէ շրջանին մէջ գտնուող Քրիստնէական Բժշկական Կեդրոնի (CMC) շէնքը։ 27 Մարտ 1996-ին, հոգաբարձութիւնը կ՚որոշէ վերադառնալ հիմնական մասնաշէնքեր։ 16 Փետրուար 1997-ին ծայր կ՚առնէ վերանորոգութեան աշխատանքը, եւ յաջորդ տարեշրջանի սկիզբը՝ 6 Հոկտեմբեր 1997-ին, Հայկազեան իր դռները կը բանայ իր մայր շրջափակին մէջ, Քանթարի թաղ։

Ժամանակագրութիւն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1955 – Հիմնադրութիւն Ուէպ շէնքին մէջ։
1966 – Ճանաչում իբրեւ բարձրագոյն ուսմանց հաստատութիւն, թիւ 3/3991 հրամանագրով։
1970 – Մուկար պատմական շէնքի յաւելում։
1971 – Պսակաւոր Արուեստից, Պսակաւոր Գիտութեանց եւ Մանկավարժական Վկայականի պաշտօնական վաւերացում։
1987 – Փոխադրութիւն դէպի CMC։
1992 – Վերանուանւում Հայկազեան Համալսարանական Գոլէճի (HUC)։
1996 – Մագիստրոս աստիճանի շնորհման թոյլտւութիւն թիւ 9657 հրամանագրով։
1997 – Վերադարձ դէպի մայր շրջափակ, Քանթարի թաղ։
2000 – ԱՄՆ-ի մէջ ճանաչում իբրեւ ոչ-շահութաբեր (501(c)(3)) կազմակերպութիւն։
2001 – 4րդ մասնաշէնքին շինութիւնը Մուկարի շրջափակէն ներս։
2004 – Դրկից Հայ Աւետարանական Գոլէճի ձախ թեւի վարձում եւ յաւելում համալսարանին։
2011 – Հայկազեան Հրատարակչականի արձանագրութիւն։
2012 – Heritage շէնքի բացում։
2012 – Հայկազեան Համալսարանի Հայկական Սփիւռքի Ուսումնասիրութեան Կեդրոնի բացում

Պաշտօնական վաւերացումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

25 Մարտ 1966 - Բարձրագոյն ուսմանց հաստատութիւն։ Հրամանագիր թիւ 3/3991։
17 Մայիս 1971 – Պսակաւոր Արուեստից, Պսակաւոր Գիտութեանց եւ Մանկավարժական Վկայականի պաշտօնական վաւերացում եւ համապատասխանեցում Լիբանանեան Համալսարանի համապատասխան վկայականներուն։ Հրամանագիր թիւ 1152/70։
28 Դեկտեմբեր 1996 - Մագիստրոս աստիճանի շնորհման թոյլտւութիւն։ Հրամանագիր թիւ 9657։

Մասնագիտական անդամակցութիւն եւ համագործակցութիւն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայկազեան Համալսարանը անդամ է Ամերիկեան Միջազգային Գոլէճներու եւ Համալսարաններու Ընկերակցութեան (AAICU)։
Հայկազեան համալսարանը գործակից է հետեւեալ բարձրագոյն ուսմանց հաստատութիւններուն.

  • Յունաստանի Ամերիկեան Համալսարան
  • Գահիրէի Ամերիկեան Համալսարան
  • Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարան
  • Ֆրանքլին Գոլէճ, Զուիցերիա
  • Ամերիկեան Համալսարաններու Հիմնարկ, Ֆրանսա
  • Լիբանանի Ամերիկեան Համալսարան
  • Լոնտոնի Ամերիկեան Միջազգային Համալսարան, Ռիչմընտ Գոլէճ
  • Պուլկարիայի Ամերիկեան Համալսարան
  • Փարիզի Ամերիկեան Համալսարան
  • Ճոն Քապոթ Համալսարան, Իտալիա
  • Լա Վըրն Համալսարան, Յունաստան
  • Սէնթ Լուիս Համալսարան, Սպանիա
  • Հայաստանի Ամերիկեան Համալսարան
  • Շարժայի Ամերիկեան Համալսարան
  • Կեդրոնական Ասիոյ Ամերիկեան Համալսարան
  • Լիբանանեան Համալսարան

Համալսարանի նախագահներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Դոկտ. Ճան Մարգարեան (1955-1966, 1972-1982)
  • Դոկտ. Ճան Պիլէզիկեան (1967-1971)
  • Դոկտ. Վերն Ֆլեչըր (1983-1985)
  • Վեր. Դոկտ. Ճոն Խանճեան (1995-2002)
  • Վեր. Դոկտ. Փօլ Հայտօսթեան (2002 - )
  • Փետրուար 1985-էն մինչեւ Օգոստոս 1995, ի չգոյէ նախագահի, վարչական դեկան Օրդ. Ուիլմա Չոլաքեան կը ստանձնէ Համալսարանի ղեկավարութիւնը։

Հոգաբարձութիւն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայկազեան Համալսարանի հոգաբարձութիւնը կը բաղկանայ 18 անդամներէ։ Անոնք կը նշանակուին Ա.Հ.Ա. Ընկերակցութեան եւ Մ.Ա.Հ.Ա.Ե. Միութեան կողմէ։ Ի պաշտօնէ հոգաբարձութեան կ՚անդամակցին Ա.Հ.Ա.Ը.-ի գործադիր տնօրէնը (Նիւ Ճըրզի), Մ.Ա.Հ.Ա.Ե.Մ.-ի նախագահը (Պէյրութ) եւ Փիլիպպոսեան Հիմնարկութեան նախագահը։ Հոգաբարձուներէն վեցը կ՚ընտրուին Լիբանանէն, միւսները՝ ԱՄՆ-ի տարբեր նահանգներէն։

Կալուած եւ մասնաշէնքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համալսարանին ընդհանուր տարածութիւնը 6475 քառակուսի մեթր է, որուն 1952-ը՝ ուսումնական նպատակներու կը գործածուի, իսկ 1096-ը՝ վարչական։ Հայկազեան Համալսարանի շրջափակը կը բաղկանայ 6 մասնաշէնքերէ.-

  1. Ուէպ շէնքը՝ աշակերտական գործունէութիւններու կեդրոն։
  2. Մեխակեան շէնքը՝ դասարաններ, տարրալուծարաններ, դասախօսներու գրասենեակներ եւ սրահ։
  3. Մուկար պատմական շէնքը՝ վարչական գրասենեակներ եւ զոյգ գրադարաններ։
  4. Ահարոնեան շէնքը՝ սրահ, ժողովասրահ եւ դասախօսներու գրասենեակներ։
  5. Գոլէճ շէնքը՝ դասարաններ, համակարգչային դասարան եւ քննութեանց սրահ։
  6. Heritage պատմական շէնքը՝ վարչական գրասենեակներ եւ Հայկական Սփիւռքի Ուսումնասիրութեան Կեդրոն։

Աղբիւրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին յղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Haigazian University, The University