Հայիթիի երկրորդ կայսրություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հայիթիի երկրորդ կայսրություն
Հայիթիի դրոշ Զինանշան
Flag of Haiti (1849-1859) - Second Empire of Haiti.svg
Coat of arms of Haiti (1849-1859) - Second Empire of Haiti.svg
Haiti (orthographic projection).svg
Կարգավիճակպատմական պետություն
Պետական լեզուֆրանսերեն և Haitian Creole?
ՄայրաքաղաքՊորտ-օ-Պրենս
Պետական կարգԲացարձակ միապետություն
Հիմնադրված էօգոստոսի 26, 1849 թ.
Կոորդինատներ: 19°6′1.000051159077e-07″ հս․ լ. 72°19′59.999988100008″ ամ. ե. / 19.100000000027780089340013° հս․. լ. 72.33333333002778431° ավ. ե. / 19.100000000027780089340013; 72.33333333002778431

Հայիթիի երկրորդ կայսրություն, որը պաշտոնապես հայտնի է որպես Հայիթիի կայսրություն (ֆր.՝ Empire d'Haïti; Haitian Creole: Anpi an Ayiti), եղել է պետություն, որը գոյություն է ունեցել 1849-1859 թվականները։ 1848 թվականի փետրվարի 28-ին Հայիթիի նախագահ Ժան Բատիստ Ռիշեի մահվանից հետո, նախկին գեներալ-լեյտենանտ և նախագահական պահակախմբի գլխավոր նախագահ Ֆոստին Սուլուկին ոգեշնչված Նապոլեոնից, 1849 թվականի օգոստոսի 26-ին Պորտ-օ-Պրենսի Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման տաճարում իրեն հռչակում է որպես Հայիթիի կայսր[1][2]։ Ֆոսթինի անհաջող գրավման փորձը (մասամբ Միացյալ Նահանգների և Իսպանիայի դիվանագիտական միջամտության պատճառով[3]) Դոմինկյան Հանրապետության (1849, 1850, 1855 և 1856 թվականներին), որն անջատվել էր 1844 թվականին, խաթարել է երկրի նկատմամբ նրա վերահսկողությունը։ 1858 թվականին սկսվեց հեղափոխությունը, որը ղեկավարում էր գեներալ Ֆաբր Գեֆրարդը՝ Տաբարայի դուքսը։ Նույն թվականի դեկտեմբերին գեֆրարդը ջախջախում է Կայսերական բանակը և վերահսկողություն ձեռք բերում երկրի մեծ մասի նկատմամբ։ Արդյունքում, 1859 թվականի հունվարի 15-ին կայսրը հրաժարվում է գահից։ Հրաժարվելով ֆրանսիական դիվանագիտական առաքելության օգնությունից, 1859 թվականի հունվարի 22-ին Ֆոսթենին արտաքսում են բրիտանական ռազմանավից։ Գեներալ Գեֆրարդը նրան փոխարինում է նախագահի պաշտոնում։ Կարճ ժամանակ անց կայսրը և նրա ընտանիքը ժամանում են Քինգսթոն (Ճամայկա), որտեղ նրանք անցկացնում են մի քանի տարի։ Հայիթի վերադառնալու թույլտվություն ստանալով՝ Ֆոսթենը վերադառնում է։ Նա մահանում է 1867 թվականի օգոստոսի 6-ին՝ Հայիթիի վարչական շրջաններից Փեթիթ Գոավայում և թաղվում Ֆորտ Սուլուկում[4]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. The impact of the Haitian Revolution in the Atlantic world. David Patrick Geggus (ed), p. 25. University of South Carolina Press, 2001. 1-57003-416-8, 978-1-57003-416-9.
  2. Davis, H. P. Black Democracy - The Story of Haiti, Read Books, 2008, p. 161. 1-4437-2849-7, 978-1-4437-2849-2.
  3. Baur John E. (1949)։ «Faustin Soulouque, Emperor of Haiti His Character and His Reign»։ The Americas 6 (2): 131–166։ JSTOR 978436։ doi:10.2307/978436 
  4. Rogozinski Jan (1999)։ A Brief History of the Caribbean (Revised ed.)։ New York: Facts on File, Inc.։ էջեր 220։ ISBN 0-8160-3811-2