Հայաստանի Հանրային Հեռուստաընկերություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հայաստանի Հանրային Հեռուստաընկերություն
Public Television of Armenia logo.jpg
Տեսակ հեռուստաընկերություն
Հիմնադրված է նոյեմբերի 29, 1956[1]
Հիմնադիր 1955 թ. սեպտեմբերի 5
Վայր Երևան[2]
Երկիր Հայաստան
Գլխավոր անձինք Մարգարիտա Գրիգորյան (գործադիր տնօրեն)
Սպասարկվող տարածք ՀայաստանՀայաստան
ԱրցախԱրցախ
Երկիրմիջազգային[3]
Արտադրանք մեդիա
Ծառայություններ հեռուստատեսություն, կայքեր
Զուտ շահույթ 3,448,664,000 ֏ (2015)[4]
Ստորաբաժանումներ Առաջին ալիք
Համահայկական ալիք
Սեփականատեր Հայաստան
Կայք http://www.1tv.am/
Մասնակից է Եվրոպական հեռարձակողների միություն

Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերությունը (Առաջին ալիք) հիմնադրվել է 1955 թվականի սեպտեմբերի 5-ին։ Հայաստանի ամենադիտվող հեռուստաալիքներից է։[5] Առաջին ալիքի ներկայիս գործադիր տնօրենն է Մարգարիտա Գրիգորյանը։[6] Պոտենցիալ հեռուստադիտողների թիվը եթերային հեռարձակմամբ կազմում է մոտ 3,3 միլիոն մարդ։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանի հեռուստատեսությունը հիմնվել է 1955 թ. սեպտեմբերի 5-ին ԽՍՀՄ Գերագորյն Խորհրդի որոշմամբ։ Առաջին եթերը կայացավ 1956 թ. նոյեմբեևրի 29-ին՝ սկիզբ դրված կանոնավոր հաղորդումները եթեր տրվեցին շաբաթական չորս անգամ՝ երեքշաբթի, հինգշաբթի, շաբաթ և կիրակի օրերին՝ 2 ժամով։ Պաշտոնապես գրանցում է ստացել միայն 1957 թ. փետրվարի 9-ին, երբ սկսվեց պարբերական հեռարձակումը։ Առաջին լրատվական թողարկումը «Շաբաթվա նորություններ» անվանումով հեռարձակվել է 1957 թ. օգոստոսի 6-ին։ Հաղորդումը թողարկվում էր շաբաթական մեկ անգամ, որը պարբերական չէր։ Միայն 1958-ի փետրվարից հեռուստաալիքի լրատվական թողարկումը՝ «Նորություններ» անվամբ, դարձավ պարբերական։ Նույն թվականին էլ ստեղծվեց հեռուստատեսության լուրերի խմբագրությունը։ 1957 թ. հոկտեմբերի 13-ին ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի կողմից ձևակերպվեց Հայկական ԽՍՀ հեռուստատեսության և ռադիոյի պետական կոմիտեն։ 1970-ականներին Հայկական հեռուստաալիքի տիրույթը դուրս եկավ Երևանի սահմաններից։ Առաջին հաղորդումները մայրաքաղաքից դուրս հեռարձակվեցին Կապանում, Քաջարանում, Սիսիանում, ավելի ուշ՝ նաև Ղուկասյանում և Ամասիայում։ 1973 թ. մարտին սկսվեցին սև-սպիտակից գունավոր հեռուստաեթերի անցնելու պատրաստությունները, և նույն թվականի մայիսի 1-ին Հ1-ը առաջին անգամ եթեր դուրս եկավ գունավոր հեռարձակմամբ, ցուցադրելով Մոսկվայի Կարմիր հրապարակում անցկացվող Մայիսի 1-ի կապակցությամբ շքերթը։ Արդեն 1978 թվականին հաղորդումների կեսը գունավոր էին։ 1977 թ. նոյեմբերին հեռուստաալիքը սկսեց հեռարձակումը Երևանի նորակառույց հեռուստաաշտարակից, որն ունի 311,7 մետր բարձրություն, «Օրբիտա-2» արբանյակի շնորհիվ։

1990-ականների սկզբում հեռուստատեսությունը համեմատաբար ազատվեց գրաքննությունից։ Հասարակական-քաղաքական հաղորդումներին զուգահեռ ավելացան և նոր ձևով ներկայացան ժամանցային հաղորդումները։ Մեծ մասսայականություն էր վայելում «Խճանկար» ծրագիրը, որը 1990 թ. վերջին օրը ներկայացրեց «Ճամփորդություն դեպի 1991 թվականը» 24 ժամանոց հեռուստամարաթոնը։ Մեկ ամիս անց ծնվեց նոր հաղորդաշար՝ «3-րդ ալիք»-ը, որի հիմնական ստեղծագործական խումբը հավաքվեց առաջին օրվանից. Արտակ Արզումանյան, Էլմիրա Արսենյան, Արտավազդ Եղոյան, Վաչագան Ներսիսյան, Կարեն Քոչարյան։

1996 թվականից Հ1-ը Hot Bird արբանյակից սկսեց հեռարձակվել Եվրապայում, Մերձավոր Արևելքում և Հյուսիսային Աֆրիկայում, իսկ 2000 թ.-ից նաև Հեռավոր Արևելքում, Ավստրալիայում, ԱՄՆ-ում և Կանադայում։ 1999 թ.-ից Հայաստանի հեռուստատեսությունը սկսեց հեռարձակվել արբանյակային կապով, որն իրականացավ ՀՀ Կապի նախարարության և իտալական «Տելեսպազիո» ընկերության միջև կնքված պայմանագրով։ Ներկայում Հանրային Հեռուստաընկերության միջազգային «Հայաստան 1» արբանյակային հեռուստաալիքը հեռարձակվում է ողջ աշխարհում։[7] Իսկ ահա 2000 թ. գործողության մեջ մտած նոր օրենքի համաձայն Ազգային հեռուստատեսությունը վերանվանվեց Հանրային հեռուստաընկերության՝ «Հ1» լոգոտիպով։ Այդ նույն թվականին գործողության մեջ մտած «Հեռուստատեսության և ռադիոյի մասին» ՀՀ օրենքի համաձայն՝ Հանրային հեռուստաընկերությունը պարտավորվեց մինչև 2005 թ. հունվարի 1-ը բոլոր հաղորդումները և ֆիլմերը եթեր հեռարձակել հայերենով։ Սկզբում թարգմանվեցին մուլտֆիլմերը, այնուհետև՝ սերիալները։

2005 թվականի հուլիսի 7-8-ը Դուբրովնիկում տեղի ունեցած Եվրոպական հեռարձակողների միության 56-րդ գլխավոր համագումարում Հայաստանի Հանրային հեռուստաընկերությունն ու ռադիոն դարձան Եվրոպական հեռարձակողների միության լիիրավ անդամ, որի արդյունքում 2006 թ.-ից Հայաստանը սկսել է մասնակցել Եվրատեսիլ երգի մրցույթին։[8] 2007-ին ստեղծվեց Հանրային հեռուստաընկերության երկրորդ՝ Արարատ հեռուստաալիքը, որը սակայն դադարեցրեց իր գործունեությունը 2010 թվականին, զիջելով իր եթերային ալիքը Շողակաթ հեռուստաալիքին։[9]

2008 թ. նվազեցին, այնուհետև եթերից դուրս եկան մի շարք շոու ծրագրեր, որոնց փոխարինելու եկան հայրենական արտադրության ֆիլմերն ու հաղորդումները: Սկսվեց գեղարվեստական և հեռուստաֆիլմերի արտադրության նոր փուլ:

2009 թ. Հեռուստաֆիլմերի «Երևան» ստուդիայում նկարահանվեց «Սպանված աղավնի» գեղարվեստական ֆիլմը՝ Նար-Դոսի համանուն վիպակի մոտիվներով, 2010-ին հեռուստադիտողին ներկայացվեց Րաֆֆու «Խաչագողի հիշատակարանը» վեպի հիման վրա նկարահանված համանուն վերնագրով և հինգ մասից բաղկացած հեռուստատեսային գեղարվեստական ֆիլմը, 2011 թ.՝ «Արտիստը»՝ Շիրվանզադեի համանուն պատմվածքի հիման վրա: Հայկական սերիալների արտադրության առաջնեկներից էին «Որբեր» և «Աննա» սերիալները (2009 թ.), 2013 թ.՝ «Մեր գյուղը», 2014 թ.՝ «Շտապօգնություն» սերիալները: 2015 թ. սկսվեց «Հատուկ բաժին» հեռուստասերիալի ցուցադրությունը:

2010 թվականից առ այսօր եթերում է «Երգ երգոց» երաժշտական նախագիծը, 2013-ին բացվեց «Հայադարան» գրական հաղորդաշարը:

Այս տարիներին hեռուստատեխնիկայի մշտական զարգացումը նախադրյալներ ստեղծեց անցում կատարելու թվային հեռարձակման:

2014 թ. ձեռք բերվեց համաշխարհային համբավ ունեցող Avid ընկերության համակարգը, (որն հաջողությամբ աշխատում էր մի շարք հեռուuտաընկերություններում /ОРТ, РТР, BBC, ABC /)` տեսասերվերներով, համալրող բաղադրիչներով, ինչպես նաև համակարգչային գրաֆիկայի ընձեռած լայն հնարավորություններով:

2015 թ. Հանրային հեռուստաընկերությունը Չինատանի Ժողովրդական Հանրապետության կառավարությունից ստացավ նոր՝ 10 տեսախցիկով զինված HD շարժական հեռուստատեսային կայան և HD արբանյակային հեռարձակման կայան: Չինաստանի կառավարությունը Հանրային հեռուստաընկերությանը անհատույց տրամադրեց նաև թվային լրահավաք մեքենա:

Ներկայումս Հանրային հեռուստաընկերության եթերին կարելի է հետևել ինչպես անհատական համակարգիչներով, այնպես էլ բջջային հեռախոսներով և պլանշետներով։ Ստեղծվել են հավելվածներ (Application) հանրածանոթ IOS և Android համակարգերի համար, որոնք կարելի է ներբեռնել անվճար։

2016-ի սեպտեմբերի 13-ին մեկնարկեց Հանրային հեռուստաընկերության 60-րդ եթերաշրջանը, և նույն օրը անցում կատարվեց բարձր հստակության (HD որակի) հեռարձակման թե՛ մետրային, թե՛ արբանյակային հաճախականությունների համար:

Հաղորդումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լրատվական
  • Առաջին լրատվական
  • Առաջին Տնտեսական


Վերլուծական
  • Խորհրդարանական շաբաթ
  • Հրապարակում
  • Եռանկյունի
  • Հարցազրույց
  • Տեսանկյուն
  • Հանրային օրակարգ


Հասարակական
  • Չակերտներ
  • Մարտիկ
  • Դեպի Արցախ
  • Մերոնք
  • Նվիրյալները
  • Հեռուստատեսային ֆիլմեր
  • Ագրոժամ
  • Ճակատագրեր.օվկիանոսից այն կողմ
  • Հույժ գաղտնի
  • Հայն ու Հայաստանը
  • Զինուժ
  • 02


Ժամանցային
  • Առավոտ լուսո
  • Մեր մեջ ասած
  • Երաժշտական փոստարկղ
  • Եվրատեսիլ
  • Ինչուների մոլորակ
  • Երգ երգոց
  • Ընտանյոք Հանդերձ
  • Գուշակիր մեղեդին
  • Դեպի եվրատեսիլ
  • Կյանքը ափի մեջ
  • Բենեֆիս
  • Հենց այսպես էլ ապրում ենք
  • Ամենակարող երգիչ
  • Պատրաստենք միասին
Կրթական-ճանաչողական
  • Հայ ասպետ
  • Ամբողջի մի մասը
  • Բացահայտիր
  • Անծանոթ Հայաստան
  • Հայաստանը մենք ենք
  • Հայաստանի համը
  • Օտար, ամայի ճամփեքի վրա
  • Հայաստանի ճամփեքով
  • Հայաստանի առեղծվածները
  • Մատենադարանի գաղտնիքները
  • Արքիմեդիա


Սպորտ
  • Լրացուցիչ ժամանակ
  • Խաղից դուրս
  • Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնության ընտրական փուլ
  • Ֆուտբոլի Հայաստանի առաջնություն
  • Ֆուտբոլի ընկերական հանդիպումներ
  • Շախմատի աշխարհ
  • ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի լիգա


Մշակութային
  • Արվեստակիրներ
  • Արվեստանոց
  • Արտկանոն
  • հոգևոր հայրենիք
  • Հայաստանի համը


Սոցիալական
  • Մասնագիտությունը՝ լրագրող
  • Համի որակ
  • Եթե բոլորը


Սերիալներ
  • Հատուկ բաժին
  • Վերջին Մոհիկյանը
  • Ընտանյոք հանդերձ
  • Գրանդ հոթել


Առաջին ալիքիի կողմից արտադրված հեռուստասերիալներ

  • Հանուն սիրո
  • Աննա
  • Հրեշտակների դպրոց
  • Սպանված աղավնին
  • Արտիստ
  • Գեներալի աղջիկը
  • Խաչագողի հիշատակարանը
  • Կյանքը շարունակվում է

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]