Հայաստանի ազգային գրադարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հայաստանի ազգային գրադարան
The emblem of the National Library of Armenia.jpg
National Library of Armenia.JPG
ԵրկիրFlag of Armenia.svg Հայաստան[1]
Տեսակազգային գրադարան
Հիմնվել է1832
ՏեղադրությունԵրևան
Այլ տվյալներ
Կայքnla.am
Կոորդինատներ: 40°11′24.000000099992″ հս․ լ. 44°31′23.999988099999″ ավ. ե. / 40.19000000002777284° հս․. լ. 44.52333333002777493° ավ. ե. / 40.19000000002777284; 44.52333333002777493
Հայաստանի Ազգային գրադարանի մասնաշենքը

Հայաստանի ազգային գրադարանը աշխարհի ամենախոշոր հայերեն գրականության պահոցն է։ Հիմնադրվել է 1921 թվականին։ Պաշտոնապես բացվել է 1922 թվականին։ Գտնվում է Աբովյանի պուրակի հարևանությամբ, Տերյան 72 հասցեում։ 2019 թ. մարտից գրադարանի տնօրենի Ժամանակավոր պաշտոնակատարը Հրաչյա Սարիբեկյանն է:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանի ազգային գրադարանի պատմության սկիզբը համարվում է 1832 թ., երբ հիմնադրվում է Երևանի Արական գիմնազիայի գրադարանը։ Հայաստանի Մինիստրների Խորհրդի նիստում ընդունված «Պետական հանրային մատենադարանի մասին» օրենքով գրադարանը ստանում է պետական գլխավոր գրադարանի կարգավիճակ։ 1919-1921 թթ-ին գրադարանի առաջին տնօրեն Ստեփան Կանայանի ջանքերով հաջողվում է հավաքել, գնել և ժողովել Թիֆլիսի, Բաքվի, Ախալցխայի և Կարսի հայկական կազմակերպությունների, ընկերությունների, ուսումնական հաստատությունների գրադարանները և դրանք տեղափոխել Երևան։ Գրադարանը տեղավորված է 4 մասնաշենքում։ Ամենահինը Ալ. Թամանյանի նախագծած գլխավոր մասնաշենքն է (1939 թ.)։ Թամանյանական մասնաշենքի կառուցումը ֆինանսավորել են Խորհրդային Հայաստանի կառավարությունը և «Գրիգոր և Կարապետ Մելքոնյան» հիմնադրամը։ Այնուհետև շենքը հիմնանորոգվել է 2008-2011-ին՝ այս անգամ ՀՀ կառավարության ֆինանսավորմամբ։

Առաջին հավաքածուները, որոնց հիմքի վրա ձևավորվում են գրադարանի ֆոնդերը, հայ պետական, հասարակական և մշակութային գործիչներ Ալեքսանդր Մյասնիկյանի, Ն. Արղությանի, Բ. Ղորղանյանի, Լեոյի անձնական գրադարաններն էին, Ներսիսյան դպրոցի և այլ ազգային, մշակութային, ուսումնական հաստատությունների հավաքածուները։

  • 1925-1990 թթ. գրադարանը կոչվել է Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անունով, քանի որ վերջինս բավականին խոշոր ներդրում էր ունեցել գրադարանի կայացման գործում։
  • 1982 թ.-ին հիմնադրման 150-ամյակի կապակցությամբ, գրադարանը պարգևատրվել է «Ժողովուրդների բարեկամության» շքանշանով։
  • 1999 թ.-ից հուլիսի 4-ը նշվում է որպես Հայաստանի Ազգային գրադարանի օր։
  • 2012 թ.-ին լրանում է Հայաստանի Ազգային գրադարանի 180 և գրադարանի գրահրատարակչական գործունեության 75 ամյակները։

Արտաքին կապեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրադարանը կապեր ունի շուրջ 40 երկրների 130-ից ավելի կրթամշակութային հաստատությունների, գրադարանների և կազմակերպությունների հետ։

Գրքերի ֆոնդը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այժմ Գրադարանում կա ավելի քան 7 միլիոն կտոր գիրք։

Ամենահին գիրքն Ուրբաթագիրքն է։ Այն առաջին հայկական տպագիր գիրքն է (Վենետիկ, 1512 թ.) և տպագրվել է Հակոբ Մեղապարտի կողմից։ Բացի Ուրբաթագրքից, գրադարանում պահպանվում են նաև Մեղապատի կողմից տպագրված բազմաթիվ այլ գրքեր՝ Պատարագատետրը (պատճեն), Պարզատումարը, Տաղարանը, Աղթարքը (պատճեն)։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]