Համաշխարհային մաքրության օր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Համաշխարհային մաքրության օր
World Cleanup Day
Տեսակմաքրման աշխատանքներ
Վայրաշխարհով մեկ
Ակտիվայո
Առաջինըսեպտեմբերի 3, 2008
Վերջինըսեպտեմբերի 15, 2018
Մասնակիցներմոտ 300մլն մարդ
worldcleanupday.org

Համաշխարհային մաքրության օր (անգլ.՝ World Cleanup Day), գլոբալ սոցիալական գործողությունների ծրագիր է, որի նպատակն է պայքարել ծովափերում, գետերում, անտառներում և փողոցներում կուտակված աղբի և թափոնների դեմ։ Այն սովորաբար անցկացվում է յուրաքանչյուր տարի սեպտեմբեր ամսին։ Կան բազմաթիվ կազմակերպություններ, որոնք օժանդակում են Համաշխարհային մաքրության օրվա միջացառումների իրականացմանը։ Երկրի օրվա նման Համաշխարհային մաքրման օրը քաղաքական չէ և չի հանդիսանում որևէ ազգային կամ համաշխարհային քաղաքական կուսակցության կամ որևէ անջատ գաղափարախոսության մաս։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարդկության պատմության մեջ գլոբալ մաքրման աշխատանքներ եղել են բազմաթիվ ձևերով և տարբեր ժամանակներում, հատկապես՝ երկրաշարժերի, ջրհեղեղների, ուժեղ ցունամիների և այլ աղետներից հետո[1]։ Հետհակամարտային գոտիներում մաքրման աշխատանքներ իրականացնող համայնքներին սովորաբար աջակցում են տարբեր միջազգային կազմակերպություններ, ինչպիսիք են Միջազգային Կարմիր Խաչը, Օքսֆամը (անգլ.՝ Oxfam) և այլն։ Շատ մշակույթներում սովորաբար պարբերաբար կազմակերպվում են համայնքային մաքրման աշխատանքներ, ինչպիսիք են `

  • Լողափերի մաքրում
  • Գարնանային շաբաթօրյակներ
  • Այգիների մաքրում
  • Դպրոցների մաքրում

Շարժման սկիզբ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շարժումը ծնվել է 2008 թվականին Էստոնիայում, էստոնացի ձեռնարկատեր Ռայներ Նիլվակը հրավիրել է իր չորս ընկերներին և առաջարկել նրանց փորձել երկիրը մաքրել աղբից։ Մայիսի 3-ին երկրի փողոցներ են դուրս եկել 50 հազար մարդ՝ բնակչության 4%-ը։ Ակցիան հետագայում վերածվել է կամավորական շարժման՝ միտված մեկ օրվա ընթացքում մաքրելու երիրը[2]։

Շարժմանն արդեն միացել է 150 երկիր՝ Ադրբեջանը, ԱՄՆ-ն, Արգենտինան, Ավստրալիան, Բելգիան, Բրազիլիան, Գերմանիան, Իսպանիան, Ինդոնեզիան, Իռլանդիան, Իտալիան, Իրանը, Կանադան, Հարավ Աֆրիկյան Հանրապետությունը, Հորդանանը, Ղազախստանը, Ճապոնիան, Մոզամբիկը, Ռուսաստանը, Վիետնամը, Տանզանիան, Քենիան, Ֆրանսիան և այլն[2]։ Ընդհանուր առմամբ 14,5 միլիոն մարդ է ներգրավված շարժման մեջ։

Շարժումը Հայաստանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2018 թվականից Հայաստանը միացել է համաշխարհային շարժմանը։ Նախատեսվում է, որ սեպտեմբերի 15-ին Հայաստանում՝ ինչպես ողջ աշխարհում[3][4], կանցկացվի Համաշխարհային մաքրության օրը և շարժմանը մասնակցելու է մինչև 100 հազար մարդ։ Ակցիան տևելու է երեք ժամ[5]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. After the 2004 tsunami: rebuilding lives, salvaging communities, The Guardian, accessed 05-03-2017
  2. 2,0 2,1 «World Cleanup Day»։ worldcleanupday.org։ Վերցված է 24 Օգոստոս 2018 
  3. World Cleanup Day 2018 - Organization Information, accessed 05-03-2017]
  4. World Cleanup Day 2018 - Let's Do It World, accessed 05-03-2017]
  5. «Ինչպե՞ս մեկ օրում մաքրել Հայաստանն աղբից և սկսել ապրել մաքուր երկրում»։ cleanuparmenia.org։ Արխիվացված է օրիգինալից 2018-08-17-ին։ Վերցված է 24 Օգոստոս 2018