Jump to content

Հակապատերազմական բողոքի ցույցեր Ռուսաստանում (2022-այժմ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հակապատերազմական բողոքի ցույցեր Ռուսաստանում (2022-այժմ)
Մաս Բողոքի ցույցերն ընդդեմ Ուկրաինա ռուսական ներխուժման, ռուս-ուկրաինական պատերազմ և ռուսական ընդդիմության բողոքի հանրահավաքներ
Ամսաթիվ24 Փետրվարի 2022 (2022-02-24)ներկա (4 տարի, 5 ամիս, 2 շաբաթ և 3 օր )
ՎայրՌուսաստան
Պատճառ
Նպատակ
Մեթոդ
ԿարգավիճակՇարունակական
Հակամարտող կողմեր

Ընդդիմություն:[1][2][3][4]

{{{2}}} Ռուսաստանի կառավարություն:

Ղեկավարներ

Կենտրոնացված ղեկավարություն չկա
Որոշ նշանավոր գործիչներ՝
Ալեքսեյ Նավալնի #
Յուլյա Նավալնայա
Լեոնիդ Վոլկով
Լև Պոնոմարյով


Մաքսիմ Կաց
Միխայիլ Կասյանով
Գարրի Կասպարով
Միխայիլ Խոդորկովսկի
Լեոնիդ Իվաշով
Մարինա Օվսյաննիկովա
Իլյա Յաշին
Իլյա Պոնոմարյով
Գենադի Գուդկով
Անդրեյ Իլարիոնով
Մարկ Ֆեյգին
Իգոր Կոչետկով
{{{2}}}Բորիս Նադեժդին
Ժաննա Նեմցովա
{{{2}}} Գրիգորի Յավլինսկի
Միխայիլ Սվետով
{{{2}}} Եկատերինա Դունցովա
Ֆաիլ ԱլսինովԿաղապար:POW
Մարիա Վլադիմիրովնա
Գեորգի Միխայլովիչ
Ռոստիսլավ Ռոմանով
Օլգա Անդրեևնա Ռոմանովա
Նիկոլայ Կիրիլովիչ Ռոմանով
Անտոն Բակով
Ահմեդ Զակաև
Կորուստներ
Կալանավորվածներ19,842+ (2023 թվականի նոյեմբերի 19-ի դրությամբ)[110]

2022 թվականի փետրվարի 24-ին ռուս-ուկրաինական պատերազմից հետո ամբողջ Ռուսաստանում սկսվել են պատերազմի դեմ ցույցեր[111]։ Ցույցերից բացի, գրվել են պատերազմի դեմ մի շարք միջնորդագրեր և բաց նամակներ, մի շարք հասարակական գործիչներ, թե՛ մշակութային, թե՛ քաղաքական․ տարածել են հայտարարություններ են պատերազմի դեմ[112]։

Ռուսաստանի իշխանությունները բողոքի ցույցերը ենթարկել են լայնածավալ բռնաճնշումների։ Ըստ OVD-Info-ի՝ 2022 թվականի փետրվարի 24-ից մարտի 13-ը ձերբակալվել է առնվազն 14,906 մարդ[113][114]։ Մարդու իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող կազմակերպությունները և լրագրողները մտահոգություններ են հայտնել ձերբակալությունների ժամանակ ոստիկանության կողմից կիրառված բռնության վերաբերյալ, և OVD-Info-ն հաղորդել է կալանքի տակ գտնվող ցուցարարների նկատմամբ խոշտանգումների մի քանի դեպքերի մասին։ Կառավարությունը նաև միջոցներ է ձեռնարկել պատերազմի դեմ ընդդիմության այլ ձևերի դեմ, այդ թվում՝ լայնածավալ գրաքննության միջոցառումների ներդրմամբ։ Պատերազմի դեմ ուղղված խնդրագրերը ստորագրած այլ անձինք ենթարկվել են հաշվեհարդարի[115][116]։ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի կողմից սեպտեմբերի 21-ին Ռուսաստանի ռազմական պահեստազորի մասնակի զորահավաքի մասին հայտարարությունից հետո հաջորդ օրերին զանգվածային փողոցային բողոքի ցույցերի ժամանակ ձերբակալվել է ավելի քան 2,000 մարդ[117]։

Բողոքի ցույցեր փողոցում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Բողոքի ցույց Ուկրաինա ներխուժման դեմ (Մոսկվա, 2022 թվականի փետրվարի 24)
Ձերբակալություններ Մոսկվայում հակապատերազմական բողոքի ցույցի ժամանակ (2022 թվականի փետրվարի 24, Տվերսկայա փողոց)

Ներխուժման կեսօրին Ռուսաստանի քննչական կոմիտեն հրապարակել է նախազգուշացում ռուսներին, որ նրանք կենթարկվեն իրավական հետևանքների՝ «արտաքին քաղաքական լարված իրավիճակի» հետ կապված չարտոնված բողոքի ցույցերին միանալու համար[118][119]։ Ընդդիմադիր ակտիվիստ Մարինա Լիտվինովիչը իր ինստագրամյան էջում կոչ է արել փողոցային բողոքի ցույցեր անցկացնել փետրվարի 24-ի երեկոյան[120], սակայն ոստիկանությունը նրան ձերբակալել է իր տնից դուրս գալիս[121]։ Այդ երեկոյան Ռուսաստանի տարբեր քաղաքներում հազարավոր մարդիկ դուրս են եկել փողոցներ՝ պատերազմի դեմ բողոքելու համար։ Ամենամեծ ցույցերը եղել են Մոսկվայում, որտեղ Պուշկինսկայա հրապարակի մոտ հավաքվել է 2000 ցուցարար, և Սանկտ Պետերբուրգում, որտեղ հավաքվել է մինչև 1000 ցուցարար[122][123]։ Հարյուրավոր մարդիկ դուրս են եկել ցույցի Եկատերինբուրգում[124], ինչպես նաև ցույցեր են եղել Չելյաբինսկում, Նիժնի Նովգորոդում, Նովոսիբիրսկում և Պերմում, այդ թվում՝ այլ քաղաքներում[125]։ Ըստ OVD-Info-ի՝ ներխուժման օրվա երեկոյան վերջում 58 քաղաքներում կատարվել է 1820 ձերբակալություն, որոնցից 1002-ը՝ Մոսկվայում[126][127]։ Ռուսաստանի ներքին գործերի նախարարությունը այս ձերբակալությունները հիմնավորել է «կորոնավիրուսի սահմանափակումներով, այդ թվում՝ հանրային միջոցառումների ժամանակ»[128]։

Հաջորդ օրը՝ փետրվարի 25-ին, Մոսկվայում, Սանկտ Պետերբուրգում և այլ քաղաքներում շարունակվել են բողոքի ցույցերը։ Սանկտ Պետերբուրգում մի քանի հարյուր մարդ հավաքվել է քաղաքի կենտրոնում՝ «Ո՛չ պատերազմին» կոչերով։ OVD-Info-ն հայտնել է այդ օրը Ռուսաստանի 26 քաղաքներում 437 ձերբակալության մասին, այդ թվում՝ 226-ը՝ Մոսկվայում և 130-ը՝ Սանկտ Պետերբուրգում[129]։

Փետրվարի 26-ին որոշ ռուս ցուցարարներ որոշել են նվազեցնել ձերբակալությունների հավանականությունը՝ Մոսկվայում և այլ քաղաքային հրապարակներում մեկ անձի մասնակցությամբ բողոքի ցույցեր անցկացնելով։ Մյուսները հավաքվել են փոքր խմբերով՝ փողոցներում ավելի ազատ տեղաշարժվելու համար[130]։ Եկատերինբուրգում հարյուրավոր մարդիկ հավաքվել են՝ գոռալով «Ո՛չ պատերազմին»[131]։ Օրվա ընթացքում 34 քաղաքներում ձերբակալվել է առնվազն 469 մարդ, որոնցից մոտ կեսը՝ Մոսկվայում, ձերբակալությունների ընդհանուր թիվը հասցնելով ավելի քան 3000-ի[130]։

Բողոքի ցույցերը շարունակվել են փետրվարի 27-ին[132]։ Բողոքի ցույցերը համընկել են ընդդիմադիր քաղաքական գործիչ Բորիս Նեմցովի սպանության յոթերորդ տարելիցի հետ, և ձերբակալություններ են եղել Կրեմլի դիմաց տեղադրված իմպրովիզացված հուշարձանի մոտ, որտեղ կրակել են Նեմցովին[133]։ Սանկտ Պետերբուրգի Գրեյթ Գոստինի Դվորի մոտ մոտավորապես 1000 մարդ հավաքվել է հակապատերազմական հանրահավաքի[134]։ OVD-Info-ի տվյալներով՝ կիրակի երեկոյան ոստիկանությունը 44 քաղաքներում ձերբակալել է առնվազն 900 ռուսի, ինչը պատերազմի սկսվելուց ի վեր ձերբակալությունների ընդհանուր թիվը հասցրել է ավելի քան 4000-ի[133]։ Օրվա վերջում այդ թիվը հասել է մոտ 2710 ձերբակալության (պատերազմի սկզբից ի վեր ընդհանուր առմամբ առնվազն 5844), այդ թվում՝ առնվազն 1269 ձերբակալություն Մոսկվայում և 1034-ը՝ Սանկտ Պետերբուրգում[135]։ Ռուսաստանի Դաշնության կոմունիստական կուսակցության[136][137], Ժողովրդական ազատության կուսակցության[138] և «Յաբլոկո»-ի անդամները խոսել են, որ դեմ են պատերազմին[139][140]։ Նույն օրը Պուշկինի հրապարակում վթարի է ենթարկվել և հրդեհվել է մի միկրոավտոբուս, որի վրա ռուսերեն գրված է եղել «Մարդիկ, արթնացե՛ք», «Սա պատերազմ է», «Պուտինը տականք է» ցուցանակներ[141][142]։

Ձյան վրա գրված «Ո՛Չ ՊԱՏԵՐԱԶՄԻՆ», Պետրոզավոդսկ, մարտի 5

Մարտի 1-ին սոցիալական ցանցերում հայտնվել են հաղորդագրություններ և լուսանկարներ, որոնք վերահրապարակվել և հաստատվել են նաև «Նովայա գազետա»-ի կողմից, որոնցում պատկերված են ճաղերի հետևում գտնվող տարրական դպրոցի երեխաներ, որոնք ոստիկանության կողմից ձերբակալվել են Մոսկվայում՝ Ուկրաինայի դեսպանատան մոտ ծաղիկներ դնելու և բազմիցս գրված «Ո՛չ պատերազմին» պաստառներ պահելու համար[143]։ Եկատերինբուրգում ստեղծված հատուկ կալանավայրում չի եղել տեղ բողոքի ցույցերի ժամանակ ձերբակալված կալանավորների համար[144]։

Մարտի 2-ին Սանկտ Պետերբուրգում հակապատերազմական բողոքի ցույցի ժամանակ ձերբակալվածների թվում եղել է 77-ամյա նկարչուհի Ելենա Օսիպովան, որը ծնվել է Լենինգրադի պաշարումը վերապրածների ընտանիքում։ Նրա ձերբակալության տեսանյութերը լայնորեն տարածվել են Twitter և Reddit սոցիալական ցանցերում[145]։ Ոստիկանության գործողությունները ցուցարարների դեմ շարունակվել են նաև հաջորդ օրը[146]։

Մարտի 4-ին ակտիվիստ Յուլիա Գալիամինան ձերբակալվել և մինչև դատավարությունը պահվել է կալանքի տակ՝ մեղադրվելով հանրային միջոցառումների մասին օրենքը խախտելու մեջ՝ փորձելով կազմակերպել հակապատերազմական բողոքի ցույց[147]:

Մարտի 5-ին՝ մարտի 6-ին նախատեսված բողոքի ցույցերից առաջ, ոստիկանությունը խուզարկել և ձերբակալել է հարյուրավոր ռուս լրագրողների, քաղաքական գործիչների և ակտիվիստների[148]։

Մարտի 6-ին եղել են բողոքի ցույցեր առնվազն 60 քաղաքներում[149], այդ թվում՝ Վլադիվոստոկում, Իրկուտսկում և Խաբարովսկում[150]։ OVD-Info-ն հաղորդել է օրվա ընթացքում ավելի քան 5000 ձերբակալության մասին[149]։ Ռուսաստանի ներքին գործերի նախարարությունը հաղորդել է ավելի քան 3500 ձերբակալության մասին[151]։ Տեսանյութը, որտեղ երևում է, թե ինչպես է Կեմերովոյի մարզի նահանգապետ Սերգեյ Ցիվիլյովը փորձում արդարացնել այդ օրը ցուցարարների դեմ գործունեությունը, գտել է մեծ տարածում ինտերնետում[152]։ Ձերբակալությունների ընդհանուր թիվը մարտի 6-ին հասել է 13000-ի[153]։

Մարտի 8-ին՝ Կանանց միջազգային օրը, ֆեմինիստական հակապատերազմական դիմադրության խումբը հայտնել է, որ կանայք ծաղիկներ են դրել պատերազմի հուշարձաններին Ռուսաստանի և միջազգային 94 քաղաքներում[154], ներառյալ Սանկտ Պետերբուրգը, Մոսկվան, Վլադիվոստոկը, Եկատերինբուրգը, Նովոսիբիրսկը, Կրասնոյարսկը, Կանաշը, Յարոսլավլը, Լյուգակարլենսկը, Սմոլենսկը, Իժևսկը, Վոլգոգրադը, Իրկուտսկը, Նիժնի Նովգորոդը, Ուֆան, Օմսկը, Միտիշչին, Գելենջիկը, Պերմը, Կազանը, Զելենոգրադը, Բալաշովը, Սարատովը, Բիյսկը, Խիմկին, Չելյաբինսկը, Կրասնոդարը, Տրոյշչին, Նովորոդաոնեն, Սերպուխովը, Վլադիմիրը, Ռևդան, Տոլյատին, Կալինինգրադը, Նաբերեժնիե Չելնին, Վոլգոդոնսկը, Ռամենսկոեն, Սամարան, Լենինավանի ֆերման, Ստավրոպոլը, Արխանգելսկը, Յոշկար-Օլան, Կրասնոգորսկը, Նովոկույբիշևսկը, Ժելեզնովոդսկը, Մուրոմը, Սնեգիրին, Նախաբինոն, Դոնի Ռոստովը, Չեբոքսարին, Սարանսկը, Ձերժինսկին, Մեծ Նովգորոդը, Տյումենը, Տոբոլսկը, Պոդոլսկը, Տուլան, Գրեբնևո գյուղը, Դոլգոպրուդնին, Մուրինոն, Վլադիկավկազը և Ալագիրը[155]։ Ոստիկանությունը հրամայել է Սանկտ Պետերբուրգի Գոստինի Դվորում ծաղիկներ դնող կանանց ցրվել և ձերբակալել է ավելի քան հինգ հոգու։ Մոսկվայում Ալեքսանդրյան այգին փակվեց՝ Անհայտ զինվորի գերեզման մուտքը փակելու համար, ուստի մարդիկ ծաղիկները թողել են մոտակայքում։ Մոսկվայի Մանեժնայա հրապարակում ձերբակալվել է 11 աղջիկ[156]։ Ձերբակալվել է առնվազն 93 մարդ, որոնցից առնվազն 60-ը՝ Մոսկվայում[154]։

Մարտի 15-ին Անաստասիա Պարշկովան ձերբակալվել է Մոսկվայի Քրիստոս Փրկչի տաճարի առջև միայնակ կանգնելու համար՝ «6-րդ պատվիրան։ Մի՛ սպանիր» գրությամբ պաստառով։ Ըստ «Ավտոզակ Լայվ» հեռուստաալիքի՝ նրան տարել են ոստիկանական բաժանմունք[157][158]:

Կանանց միջազգային օրվան հաջորդող շաբաթվա ընթացքում սոցիալական ցանցերում տարածվել են մի քանի տեսանյութեր, որոնցում երևում էր, թե ինչպես են ռուս ոստիկանները ձերբակալում ցուցարարներին պարզապես դատարկ ցուցանակ պահելու համար[159][160]։ Մեկ այլ կնոջ ձերբակալել են փոքրիկ ցուցանակ պահելու համար, որի վրա պարզապես գրված էր «два слов» (երկու բառ)[161]։

Մարտի վերջին, ըստ հաղորդումների, զանգվածային բողոքի ցույցերը մեծ մասամբ մարել են իշխանությունների կողմից կիրառված բռնաճնշումների շնորհիվ[162]։ Պատերազմի դեմ ընդդիմության որոշ փոքր անհատական գործողություններ շարունակվել են[163]։

Ապրիլ-հունիս

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սոչիում Դիանա Իսակովան և այլ ակտիվիստներ պատրաստել են QR կոդերով թռուցիկներ, որոնք հանգեցրել են Իսակովայի կողմից գրված «Ժամանակն է փոփոխությունների» առցանց հաղորդագրության տարածմանը՝ քննադատելով Պուտինին որպես բռնապետ և կոչ անելով քաղաքացիներին կազմակերպել և իրականացնել ոչ բռնի դիմադրություն Պուտինի կառավարության դեմ[164]։ Ապրիլի 17-ին[165] Իսակովան և նրա գործընկերները տարածել են թռուցիկները[164]։ Իսակովան հետագայում ձերբակալվել է[165], բայց նրա նկատմամբ քրեական հետապնդում չի առաջադրվեց[166]։

Հանդիսատեսը հակապատերազմական բողոքի ցույց է կազմակերպել ռուսական Կիս Կիս խմբի համերգի ժամանակ Սանկտ Պետերբուրգում մայիսին[167]։

Տարածվել են չհաստատված հայտարարություններ հունիսի 12-ին՝ Ռուսաստանի օրը, նախատեսված բողոքի ակցիայի մասին, որը, ի վերջո, տեղի չի ունեցել։ Դրա փոխարեն Մոսկվայի իշխանությունները դեմքի ճանաչման ծրագրով ձերբակալեցին 50 մարդու[168]։

Սեպտեմբերի 21-ին «Վեսնա» շարժումը կոչ է արել ամբողջ երկրում ցույցերի՝ ի պատասխան Պուտինի կողմից Ռուսաստանի ռազմական պահեստազորի մասնակի զորահավաքի հայտարարության, որը տեղի է ունեցել Խարկովի մարզում ուկրաինական հակագրոհի ժամանակ ռուսական բանակի կրած անհաջողություններից հետո[169]։ Մի շարք քաղաքներում, այդ թվում՝ Մոսկվայում, Սանկտ Պետերբուրգում, Եկատերինբուրգում, Նովոսիբիրսկում և Տոմսկում, տեղի են ունեցել բազմաթիվ փոքրածավալ բողոքի ցույցեր[170]։ OVD-Info-ի տվյալներով՝ օրվա վերջում 38 քաղաքներում ձերբակալվել է ավելի քան 1311 ցուցարար[171][172][173]։

Սեպտեմբերի 24-ին տեղի են ունեցել Վեսնայի կողմից կազմակերպված հակամոբիլիզացիոն ցույցեր բազմաթիվ քաղաքներում[174]։ Ցույցերը ժամանակ ոստիկանությունը նկատել է ոչ միայն ցուցարարների, այլև սովորական անցորդների, որը հանգեցրել է զանգվածային ձերբակալություններով[175]։ OVD-Info-ի տվյալներով՝ Մոսկվայի ժամանակով ժամը 22:30-ի դրությամբ ձերբակալվել է ավելի քան 750 մարդ[176]։

Սեպտեմբերի 25-ին Յակուտսկի կանայք դուրս են եկել հանրահավաքի՝ «Մենք չենք հրաժարվի մեր ամուսիններից», «Ո՛չ ցեղասպանությանը», «Ո՛չ պատերազմին» կարգախոսներով։ Մարդիկ պարել են Ուսուհայ ավանդական շուրջպար, որը խորհրդանշում է մայրերի օրհնությունը իրենց ամուսինների և որդիների անվտանգ վերադարձի համար: Կանանց շուտով ցրել են անվտանգության ուժերը[177][178]։ Նույն օրը Դաղստանի Խասավյուրտովսկի շրջանի Էնդիրեյ քաղաքի բնակիչները մասնակցել են զորահավաքի դեմ կազմակերպված հանրահավաքին: Ոստիկանությունը մարտական փամփուշտներ է արձակել օդ՝ փորձելով ցրել հանրահավաքը[179]։

Սեպտեմբերի 25-ի երեկոյան Դաղստանի մայրաքաղաք Մախաչկալայում տեղի է ունեցել հանրահավաք։ Հանրահավաքի ժամանակ ցուցարարները բախվել են ոստիկանության հետ, որն էլ իր հերթին բացել է կրակ օդում։ Օրվա վերջում բողոքի ցույցը ցրվել է Ռուսաստանգվարդիայի զորքերի կողմից[180][181][182]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. «Мнение: «Уже есть первые звоночки — появление альтернативной государственной символики России» [Opinion: "There are already the first signs – the emergence of an alternative state symbolism of Russia"]. ex-press.by. 2022 թ․ մարտի 4. Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 5-ին.
  2. «В твиттере придумали новый флаг России – бело-сине-белый» [Twitter came up with a new flag of Russia – white-blue-white]. 2022 թ․ մարտի 3. Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 5-ին.
  3. «Фотопроект: Россия с другим вариантом флага» [Photo project: Russia with a different version of the flag]. 2022 թ․ մարտի 3. Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 3-ին.
  4. «Orange East». t.me. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 25-ին. Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  5. Комментарий: Настоящее 8 марта – день антивоенного женского сопротивления [Commentary: The real March 8 is the day of anti-war women's resistance]. Deutsche Welle (ռուսերեն). 2022 թ․ մարտի 8. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 15-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 15-ին.
  6. Активисты анонсировали на 27 февраля всероссийскую антивоенную акцию [Activists announced an all-Russian anti-war action for February 27]. The Insider (ռուսերեն). 2022 թ․ փետրվարի 26. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 5-ին.
  7. «The Invasion of Ukraine: Anarchist Interventions and Geopolitical Changes». It's Going Down. 2022 թ․ մարտի 14. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 22-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 27-ին. «Many anarchists are also choosing to fight against the Russian invasion, even though that requires some level of collaboration with Ukrainian government forces. It is significant, though, that many of those fighting are Russians who had already fled their country as Putin's regime became more totalitarian.»
  8. «Moscow Anarchist Black Cross updates, March 2022». libcom.org. 2022 թ․ մարտի 9. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 13-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 27-ին.
  9. «"Русские русских не хоронят". Как арт-протест в России отвечает на войну с Украиной». BBC. 2022 թ․ ապրիլի 13. Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ ապրիլի 20-ին. Վերցված է 2022 թ․ ապրիլի 21-ին.
  10. Павлова, Светлана (2019 թ․ հունվարի 6). «"Живые не вполне живы". Партия мертвых на пути к некроинтернационалу». Radio Free Europe/Radio Liberty. Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ ապրիլի 21-ին. Վերցված է 2022 թ․ ապրիլի 21-ին.
  11. «07.05: антивоенные акции в России и мире». Activatica (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ մայիսի 12-ին. Վերցված է 2022 թ․ մայիսի 29-ին.
  12. «Скажем "НЕТ!" войне!» [Let's say "NO!" war!]. libertarian-party.ru. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 28-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 1-ին.
  13. Скажем "НЕТ!" войне! [Let's say "NO!" war!]. libertarian-party.ru (ռուսերեն). 2022 թ․ մարտի 1. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 28-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 5-ին.
  14. 1 2 События в Украине: классовая интернационалистская позиция [Events in Ukraine: class internationalist position]. Официальный Сайт Марксистской Тенденции | Мт (ռուսերեն). 2022 թ․ փետրվարի 28. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 5-ին.
  15. Заявление ЦК РРП: Нет войне! Главный враг — в своей стране! [Statement of the Central Committee of the WRP: No to war! The main enemy is in your own country!]. rwp.ru (ռուսերեն). 2022 թ․ փետրվարի 24. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 6-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 5-ին.
  16. 23 февраля в Москве [February 23 in Moscow: no war, except class!]. rwp.ru (ռուսերեն). 2022 թ․ փետրվարի 25. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 1-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 5-ին.
  17. Член РРП арестован на 10 суток за антивоенную агитацию [RWP member arrested for 10 days for anti-war agitation The main enemy is in your own country!]. rwp.ru (ռուսերեն). 2022 թ․ փետրվարի 25. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 27-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 5-ին.
  18. Власти хорошо подготовились к сегодняшним митингам. [The authorities are well prepared for today's rallies]. vk.com/rsd_rsm (ռուսերեն). 2022 թ․ մարտի 6. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 10-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 9-ին.
  19. «Нет войне! Активисты участвуют в акциях протеста». Левое Социалистическое Действие (ռուսերեն). 2022 թ․ մարտի 1. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 30-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 30-ին.
  20. «1ADAT». t.me. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 25-ին. Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  21. «Circassian protest plays key role in killing Putin's mobilization program – the Ukrainian Weekly». The Ukrainian Weekly. 2022 թ․ հոկտեմբերի 21. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հոկտեմբերի 22-ին. Վերցված է 2023 թ․ հուլիսի 2-ին.
  22. «Circassian Protest Plays Key Role in Killing Putin's Mobilization Program». Jamestown. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ հունիսի 30-ին. Վերցված է 2023 թ․ հուլիսի 2-ին.
  23. «Ingush activists created the Ingush Liberation Army». 2023 թ․ ապրիլի 28. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ հունիսի 28-ին. Վերցված է 2023 թ․ օգոստոսի 12-ին.
  24. «Ученые и бизнесмены создали Антивоенный комитет России для борьбы с "агрессивной диктатурой" Путина» [Scientists and businessmen set up Russia's Anti-War Committee to fight Putin's 'aggressive dictatorship'] (ռուսերեն). The Insider. 2022 թ․ փետրվարի 27. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 27-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 28-ին.
  25. «Ходорковский, Каспаров и Гуриев создали Антивоенный комитет России» [Khodorkovsky, Kasparov and Guriev created the Anti-War Committee of Russia] (ռուսերեն). Meduza. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 28-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 28-ին.
  26. Наш дом (nashdom.us) (2022 թ․ նոյեմբերի 9). «Оппоненты путинского режима собрались в знаковом месте Польши». Наш дом (nashdom.us) (ռուսերեն). Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 12-ին.(չաշխատող հղում)
  27. «В Вильнюсе объявили о создании "Российского комитета действия"». Эхо Кавказа (ռուսերեն). 2022 թ․ մայիսի 20. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 26-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 26-ին.
  28. Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ «lgbtnetwork» անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  29. Shcherbakova, Irina (2022 թ․ ապրիլի 27). «'This War Is a Vampire': Buryat Activists Protest Ukraine Invasion». The Moscow Times. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հուլիսի 7-ին. Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 12-ին.
  30. «Rusya – Ukrayna Savaşı ve Çerkesler Hakkında – KAFFED». Արխիվացված օրիգինալից 2024 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2023 թ․ հուլիսի 2-ին.
  31. «How the War in Ukraine Catalyzed a Re-awakening of National Identity Among Russia's Indigenous Peoples | Free Russia Foundation». Free Russia Foundation (ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2023-01-14-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 21-ին.
  32. «Kalmyk people congress – let oligarchs and their children fight!». Free Idel-Ural (ամերիկյան անգլերեն). 2022 թ․ մարտի 10. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ մարտի 21-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 21-ին.
  33. «Конгресс ойрат-калмыцкого народа опубликовал декларацию о независимости Калмыкии» [The Oirat-Kalmyk People's Congress published a declaration on the independence of Kalmykia]. Idel Real (ռուսերեն). 2022 թ․ հոկտեմբերի 28. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ հունիսի 21-ին. Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 4-ին.
  34. Prothero, Mitchell (2022 թ․ մարտի 2). «'My MMA Gym Will Be Empty': Chechens Head to Ukraine to Fight Kadyrov». Vice Media. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 2-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 7-ին.
  35. MacKinnon, Mark (2022 թ․ փետրվարի 13). «Chechens and Georgians in Ukraine preparing to continue fight against Putin on a new front». The Globe and Mail. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 7-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 7-ին.
  36. «Jihadis in Idlib bash Chechen leader Ramzan Kadyrov for role in Ukraine war». Al-Monitor. 2022 թ․ մարտի 6. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 6-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 27-ին.
  37. «Leader of unrecognised Ichkeria met with officials in Ukraine». Caucasus Watch. 2022 թ․ մայիսի 30. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հոկտեմբերի 18-ին. Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 18-ին.
  38. «Chechen Fighters in Ukraine Set Sights on Homeland». Jamestown. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 13-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 25-ին.
  39. «Chechen batallionsin Ukraine: Common fight against Russia». Ukraine Сrisis Media Center. 2022 թ․ օգոստոսի 19. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հոկտեմբերի 28-ին. Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 14-ին.
  40. al-Kanj, Sultan (2022 թ․ հոկտեմբերի 22). «Chechen fighters leave Syria to battle Russians in Ukraine». Al-Monitor. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ մարտի 27-ին. Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 14-ին.
  41. «Ichkeria recognized the Holodomor as genocide of the Ukrainian people». uaposition.com. 2022 թ․ նոյեմբերի 28. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ դեկտեմբերի 2-ին. Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 30-ին.
  42. «Belarusians Protest Russian Invasion Of Ukraine During Vote On Constitutional Changes». RFE/RL. 2022 թ․ փետրվարի 27. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 28-ին.
  43. «"Мы окажем помощь": штаб Навального призвал поджигать военкоматы из-за мобилизации в РФ». ФОКУС (ռուսերեն). 2022 թ․ սեպտեմբերի 21. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 22-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
  44. «Жечь военкоматы и готовиться к революции. Представители антипутинского подполья о жизни после мобилизации». Вот Так (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ մայիսի 29-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
  45. «Антивоенный протест российской диаспоры». True Russia (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 22-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 26-ին.
  46. «Руслан Габбасов: "Идет неприкрытый лингвоцид и этноцид"». RFE/RL (ռուսերեն). 2022 թ․ մայիսի 8. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հուլիսի 28-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 12-ին.
  47. «Russian opposition figure Alexey Navalny calls on people in Russia and Belarus to go to the main squares of their cities and protest against invasion of Ukraine». The Spectator Index. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 2-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 2-ին.
  48. «The Yabloko party considers the war against Ukraine the gravest crime». 2022 թ․ փետրվարի 24. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 28-ին.
  49. «40,000 people have signed Yabloko' petition». 2022 թ․ փետրվարի 24. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 28-ին.
  50. ЗАЯВЛЕНИЕ ПАРНАС О ВОЙНЕ С УКРАИНОЙ [Parnas Statement On The War With Ukraine] (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 24-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 28-ին.
  51. «... того, кого нельзя называть вслух, с Украиной» [The ... of the one who cannot be called aloud, with Ukraine]. pirate-party.ru (ռուսերեն). 2022 թ․ փետրվարի 24. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 7-ին.
  52. «НЕТ ВОЙНЕ!» [NO TO WAR!]. 5dec.ru (ռուսերեն). 2022 թ․ մարտի 3. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 3-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 3-ին.
  53. «Движение "Солидарность"» [Solidarity movement]. Facebook (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ ապրիլի 7-ին. Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  54. Елена Ульянова: Пора остановиться и договориться [Elena Ulyanova: It's time to stop and agree]. rost.ru (ռուսերեն). 2022 թ․ մարտի 1. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 8-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 8-ին.
  55. Ксения Безуглова: Нам всем нужен мир [Ksenia Bezuglova: We all need peace]. rost.ru (ռուսերեն). 2022 թ․ մարտի 1. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 8-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 8-ին.
  56. «24.02.2022. Андрей Нечаев: День позора!». grazhdan-in.ru. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 8-ին. Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  57. «Заявление партии "Демократический выбор" о "признании народных республик" РФ »». demvybor.ru. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ ապրիլի 6-ին. Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  58. «Официальная позиция группы. #НЕТБРАТСКОЙВОЙНЕ | Молодежное отделение РОС | VK». 2022 թ․ ապրիլի 7. Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ ապրիլի 7-ին. Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  59. «The Dusk before Dawn: "Trends of order and chaos", episode 43». libertarian-party.ru. 2022 թ․ փետրվարի 27. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 27-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 5-ին.
  60. В России заблокирован сайт "Социалистической Альтернативы" [Website of "Socialist Alternative" blocked in Russia]. Radio Svoboda (ռուսերեն). 2022 թ․ փետրվարի 27. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 3-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 5-ին.
  61. К стороннику Социалистической Альтернативы Джавиду Мамедову подселили в камеру "шпиона СБУ" [An "SBU spy" was placed in the cell of Javid Mammadov, a "Socialist Alternative" supporter]. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մայիսի 3-ին. Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 19-ին.
  62. «РОТ ФРОНТ Российский Трудовой Фронт (РТФ)». t.me. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  63. Антивоенное заявление Левого блока [Anti-war statement of the Left Bloc]. leftblock.org (ռուսերեն). 2022 թ․ փետրվարի 23. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 1-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 5-ին.
  64. «Союз марксистов». t.me. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հուլիսի 11-ին. Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  65. И еще раз про исторические параллели [And once again about historical parallels]. trudross.ru (ռուսերեն). 2022 թ․ մարտի 18. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 5-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 3-ին.
  66. Вниманию распространителей и читателей БТР [To the attention of BTR distributors and readers]. trudross.ru (ռուսերեն). 2022 թ․ մարտ. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հուլիսի 19-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 3-ին.
  67. «Заявление членов ОКП – интернационалистов» [Statement by members of the UCP – internationalists] (ռուսերեն). 2022 թ․ ապրիլի 8. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 23-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 24-ին.
  68. «'Defending the Donbas is one thing. Bombing Kyiv is another' Russia's Communist Party officially supports the war against Ukraine. But its younger members are speaking out». Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունիսի 13-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 11-ին.
  69. «Russia: Communist Youth expels opponents of war in Ukraine». 2022 թ․ մարտի 22. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մայիսի 13-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 11-ին.
  70. «Российский Императорский Дом – 2022-02-24 Обращение Главы Дома Романовых». imperialhouse.ru. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 8-ին. Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  71. «"В отличие от Ройзмана, я давно заткнулся". Миллиардер Баков — о выборах и бизнесе в эпоху спецоперации». e1.ru – новости Екатеринбурга. 2022 թ․ սեպտեմբերի 2. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հոկտեմբերի 5-ին. Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  72. «Декоммунизация». t.me. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 4-ին. Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  73. «Сопротивление». t.me. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հուլիսի 21-ին. Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  74. «ЭНО [Расформировано]». t.me. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ ապրիլի 11-ին. Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  75. «#нетвойне | ПРАВЫЙ БЛОК | VK». vk.com. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հուլիսի 25-ին. Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  76. «Statement of the Bashkir national movement abroad». Anti-imperial Block of Nations (բրիտանական անգլերեն). 2024 թ․ հունվարի 20. Արխիվացված օրիգինալից 2024 թ․ հունվարի 23-ին. Վերցված է 2024 թ․ հունվարի 24-ին.
  77. «Looking Ahead at Russia's Ethnic Republics in 2025». www.themoscowtimes.com. 2025 թ․ հունվարի 7.
  78. https://www.themoscowtimes.com/2026/02/25/russias-exiled-anti-war-movements-are-learning-to-play-the-long-game-a92049
  79. Eckford, Ayman (2025-06-19). «Fatima Suleymanova: 'Europeans Have Far More in Common With Chechens Than With Russians'». The Moscow Times (անգլերեն). Վերցված է 2025-08-20-ին.
  80. Reimann, Nicholas (2022 թ․ մարտի 18). «Putin Holds Massive Pro-War Rally In Moscow». Forbes. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 19-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 19-ին.
  81. «#СвоихНеБросаем!» [#WeDon'tAbandonOurOwn!]. City of Khabarovsk (ռուսերեն). 2022 թ․ մարտի 11. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 16-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 12-ին.
  82. Zamakhina, Tatiana (2022 թ․ փետրվարի 24). «"New People" Agree that the World Cannot Solve the Problem with Ukraine». rg.ru. Russian Gazette. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունիսի 9-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 20-ին.
  83. Махачкала: представители партии провели патриотический флешмоб в поддержку российской армии и Президента [Makhachkala: party representatives held a patriotic flash mob in support of the Russian army and the President]. spravedlivo.ru (ռուսերեն). 2022 թ․ մարտի 3. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 10-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 9-ին.
  84. Журавлев: Некоторые "деятели культуры" встали на путь измены Родине! [Zhuravlev: Some "cultural figures" have embarked on the path of treason!]. rodina.ru (ռուսերեն). 2022 թ․ փետրվարի 28. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 28-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 9-ին.
  85. Алексей Журавлев: Ныть про санкции и паниковать — предательство [Alexey Zhuravlev: Whining about sanctions and panicking is a betrayal]. rodina.ru (ռուսերեն). 2022 թ․ փետրվարի 28. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 28-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 9-ին.
  86. «Президент РФ Владимир Путин заявил, что принял решение о проведении специальной военной операции в связи с ситуацией в Донбассе». Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 28-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 28-ին.
  87. Общественная палата: "Военные преступления украинских националистов: остановить, рассказать правду, предать правосудию" [Public Chamber: "War crimes of Ukrainian nationalists: stop, tell the truth, bring to justice"]. праваяпартия.рф (ռուսերեն). 2022 թ․ մարտի 2. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 10-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 14-ին.
  88. «Нам пишут. Похоже, что операция "Денацификация" войдет в историю военного искусства. Первые итоги». Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 5-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 3-ին.
  89. «В Екатеринбурге прошел пикет в поддержку ДНР и ЛНР». Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 3-ին.
  90. «"Зелёные" в Чебоксарах провели автопробег в поддержку спецоперации на Украине». Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 3-ին.
  91. «Где смелость — там победа». 2023 թ․ հուլիսի 11. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 3-ին.
  92. «Шило в мешке. Западная пропаганда невольно обличает нацизм на Украине». Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 3-ին.
  93. «Кургинян: Что мы должны сделать для победы? — проблемы операции ВС РФ на Украине | Суть времени». Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 28-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 28-ին.
  94. «Россия берется всерьез за Украину». Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 5-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 3-ին.
  95. Хохлы, go home! [Khokhols, go home!]. drugoros.ru (ռուսերեն). 2022 թ․ փետրվարի 23. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 8-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 8-ին.
  96. Моя страна – агрессор? [My country is the aggressor?]. drugoros.ru (ռուսերեն). 2022 թ․ փետրվարի 25. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 29-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 3-ին.
  97. «Важно снова и снова повторять: военная операция направлена против атлантизма и глобализма, против однополярного мира». Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 5-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 3-ին.
  98. Зюганов обратился к украинцам с призывом выгнать засевшую в Киеве свору [Zyuganov appealed to the Ukrainians with a call to expel the pack settled in Kyiv]. ria.ru. 2022 թ․ փետրվարի 24. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 6-ին.
  99. США и Евросоюз берут курс на реабилитацию фашизма [The US and the EU are heading for the rehabilitation of fascism]. kprf.ru (ռուսերեն). 2022 թ․ մարտի 4. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 7-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 7-ին.
  100. Г.А. Зюганов: Нет фашизму на нашей земле! [G.A. Zyuganov: No to fascism on our land!]. kprf.ru (ռուսերեն). 2022 թ․ մարտի 4. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 7-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 7-ին.
  101. «Депутаты-коммунисты дали оценку событиям в ДНР и ЛНР». Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 3-ին.
  102. Новосибирск в поддержку РОССИЙСКОЙ АРМИИ!!! [Novosibirsk in support of the RUSSIAN ARMY!!!]. ew-socialism.org (ռուսերեն). 2022 թ․ մարտի 7. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 10-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 9-ին.
  103. Демонтаж капитализма — лучший способ прекратить войну! Заявление Левого Фронта в связи с событиями на Украине [The dismantling of capitalism is the best way to end the war! Statement of the Left Front concerning the events in Ukraine]. leftfront.org (ռուսերեն). 2022 թ․ փետրվարի 28. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հուլիսի 18-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 5-ին.
  104. «Picketing by Left Front members blaming Oligarchs and Capitalism in both countries for the war». Twitter.com. 2022 թ․ փետրվարի 23. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 8-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 8-ին.
  105. Новосибирск в поддержку РОССИЙСКОЙ АРМИИ!!! [Statement of the VIIth Plenum of the Central Committee of the United Communist Party "On the SITUATION IN UKRAINE"]. ucp.su (ռուսերեն). 2022 թ․ մարտի 7. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 10-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 9-ին.
  106. Депутаты ЛДПР предложили отправлять в Донбасс задержанных на митингах [LDPR deputies proposed to send detainees at rallies to Donbass]. RBK (ռուսերեն). 2022 թ․ փետրվարի 11. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 4-ին.
  107. «Обращение РОССИЙСКОГО ОБЩЕНАРОДНОГО СОЮЗА к Президенту РФ 5 апреля 2022 г.». 2022 թ․ ապրիլի 5. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 3-ին.
  108. «Оправдание медлительности Путина». Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 5-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 3-ին.
  109. Ахметова, Дания (2024 թ․ հունվարի 17). «"Государство наше – террорист": в Баймаке не думают прекращать протест». Arbat Media (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2024 թ․ հունվարի 24-ին. Վերցված է 2024 թ․ հունվարի 24-ին.
  110. «Методология подсчета количества задержаний за антивоенную позицию». ovdinfo.or. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ սեպտեմբերի 29-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 27-ին.
  111. Burakovsky, Arik (2022 թ․ մարտի 3). «Putin's Invasion of Ukraine Has Sparked Antiwar Protests in Russia. They Could Be His Undoing». Time. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 3-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 4-ին.
  112. Кто против войны. Все открытые письма с призывами остановить вторжение в Украину [Who is against the war. All open letters with calls to stop the invasion of Ukraine]. Zona.media (ռուսերեն). Mediazona. 2022 թ․ փետրվարի 27. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 27-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 8-ին.
  113. Нет войне – Как российские власти борются с антивоенными протестами [No to war – How Russian authorities are fighting anti-war protests]. OVD-Info (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 22-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 28-ին.
  114. Shevchenko, Vitaly (2022 թ․ մարտի 15). «Ukraine war: Protester exposes cracks in Kremlin's war message». BBC News. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 15-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 15-ին.
  115. «Russia: Brutal Arrests and Torture, Ill-Treatment of Anti-War Protesters – Russian Federation». ReliefWeb (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 22-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 23-ին.
  116. «More than 15,000 Russians have been arrested in anti-war protests». The Economist. 2022 թ․ մարտի 22. ISSN 0013-0613. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 22-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 26-ին.
  117. «Ukraine war: Protests in Russia's Dagestan region against new draft». BBC News. 2022 թ․ սեպտեմբերի 27. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հոկտեմբերի 1-ին. Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
  118. «Moscow Warns Russians Against Staging Anti-War Protests». Voice of America. 2022 թ․ փետրվարի 24. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 25-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 24-ին.
  119. «Nicola Sturgeon praises Russians' courage as anti-war protests erupt in Moscow». The National (Scotland). 2022 թ․ փետրվարի 24. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 25-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 24-ին.
  120. «Russian celebrities risk being banned for life to slam Putin's attack on Ukraine». Fortune. 2022 թ․ փետրվարի 24. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 25-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 24-ին.
  121. «Russia detains opposition activist who called for anti-war protests in Moscow». 2022 թ․ փետրվարի 24. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 25-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 24-ին.
  122. «Thousands join anti-war protests in Russia after Ukraine invasion». The Guardian. 2022 թ․ փետրվարի 24. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 24-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 24-ին.
  123. «In Russia, police arrest thousands participating in 'anti-war' protests, threaten with 'legal repercussions'». WION. 2022 թ․ փետրվարի 25. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 25-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 25-ին.
  124. Jackson, Siba (2022 թ․ փետրվարի 24). «Ukraine: Police arrest more than 1,700 anti-war protesters in Russia as anger erupts over invasion». Sky News. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 24-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 24-ին.
  125. «Russia-Ukraine: Mapping anti-war protests around the world». Al Jazeera. 2022 թ․ փետրվարի 25. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 25-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 25-ին.
  126. "Нет войне": итоги акции против войны с Украиной 24 февраля ["No to war": the results of the action against the war with Ukraine on February 24]. OVD-Info (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 27-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 27-ին.
  127. Litvinova, Dasha (2022 թ․ փետրվարի 25). «Protests in Russia resume as government seeks to quash antiwar voices». Los Angeles Times. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 25-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 26-ին.
  128. «Alec Luhn». 2022 թ․ փետրվարի 24. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 25-ին.
  129. «Russia arrests hundreds of protesters as anti-war demonstrations grow». Portland Press Herald. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 25-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 25-ին.
  130. 1 2 Kim, Lisa (2022 թ․ փետրվարի 26). «Russian Police Detain Over 3,000 Anti-War Protesters, Human Rights Organization Says». Forbes. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 26-ին.
  131. «'Burning With Shame': Russian Anti-War Protesters Rally In Yekaterinburg». Radio Free Europe/Radio Liberty. 2022 թ․ փետրվարի 26. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 1-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 1-ին.
  132. «Russians hold anti-war rallies amid ominous threats by Putin». The Independent. 2022 թ․ փետրվարի 27. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 27-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 27-ին.
  133. 1 2 «Police detain more than 900 people at anti-war protests across Russia – monitoring group». Reuters. 2022 թ․ փետրվարի 27. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 27-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 27-ին.
  134. Сотни петербуржцев снова вышли на антивоенную акцию у Гостиного двора. Задержания не заставили себя ждать [Hundreds of Petersburgers again took to the anti-war rally near Gostiny Dvor. The arrests were not long in coming]. Fontanka (ռուսերեն). 2022 թ․ փետրվարի 27. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 27-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 27-ին.
  135. Списки задержанных в связи с акциями против войны с Украиной 27 февраля 2022 года [Lists of detainees in connection with actions against the war with Ukraine on February 27, 2022]. ОВД-News (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 28-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 28-ին.
  136. Дмитрий Новиков: "России и Украине нужен прочный мир" [Dmitry Novikov: "Russia and Ukraine need a lasting peace"]. kprf.ru (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 28-ին.
  137. Народ Украины не должен быть жертвой мирового капитала и олигархических кланов. Заявление Президиума ЦК КПРФ [The people of Ukraine should not be a victim of world capital and oligarchic clans. Statement of the Presidium of the Central Committee of the Communist Party of the Russian Federation]. kprf.ru (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 25-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 28-ին.
  138. «Заявление ПАРНАС о войне с Украиной» [PARNAS statement on the war with Ukraine]. parnasparty.ru. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 24-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 28-ին.
  139. Yavlinsky, Grigory (2022 թ․ փետրվարի 24). «The Yabloko party considers the war against Ukraine the gravest crime». yabloko.ru. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 28-ին.
  140. Yavlinsky, Grigory (2022 թ․ փետրվարի 24). «40,000 people have signed Yabloko' petition». yabloko.ru. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 26-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 28-ին.
  141. «Van with captions 'People, wake up!', 'This is war', 'Putin is scum!' ...». Twitter. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 28-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 28-ին.
  142. «On February 27, on Pushkin Square in Moscow, a car with the lyrics "people,... – 91434f34». controlc.com. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 28-ին.
  143. Gatehouse, Gabriel (2022 թ․ մարտի 2). «Russian primary school children detained for anti-war protest». BBC News. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 2-ին.
  144. «В спецприемнике Екатеринбурга, где размещают арестованных за митинги, закончились места» [In the special detention center in Yekaterinburg, where those arrested for rallies are held, there are no more places]. znak.com. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 1-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 2-ին.
  145. Mishra, Stuti (2022 թ․ մարտի 3). «Russian activist, 77, who survived Nazi Germany siege is arrested at protest against Ukraine invasion». The Independent. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 3-ին.
  146. (Թվիթ) https://twitter.com/ via Թվիթթեր. {{cite web}}: Missing or empty |title= (օգնություն); {{Cite tweet}}: Missing or empty |user=; Missing or empty |number= (help)
  147. «Russian Activist Charged Over Anti-War Actions». Radio Free Europe/Radio Liberty. 2022 թ․ մարտի 4. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 5-ին.
  148. «Activatica» В России идут облавы на активистов [Activists are rounded up in Russia]. Activatica (ռուսերեն). 2022 թ․ մարտի 5. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 6-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 5-ին.
  149. 1 2 «Russia arrests over 5,000 in single day for protesting Ukraine war». The Hindu. 2022 թ․ մարտի 7. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 8-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 7-ին.
  150. Антивоенные митинги по всей России [Anti-war rallies across Russia] (ռուսերեն). 2022 թ․ մարտի 6. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 7-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 6-ին.
  151. «More than 3,500 detained at anti-war protests in Russia». Reuters. 2022 թ․ մարտի 6. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 9-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 6-ին.
  152. «Russian Citizens Confront Official Over Ukraine Invasion in Sign of Domestic Cracks». The Moscow Times. 2022 թ․ մարտի 7. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 9-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 7-ին.
  153. Weber, Peter (2022 թ․ մարտի 7). «Human rights group: At least 4,640 anti-war protesters arrested Sunday in Russia». The Week. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մայիսի 4-ին. Վերցված է 2022 թ․ ապրիլի 8-ին.
  154. 1 2 «Russian Feminists Stage Anti-War Protests in 100 Cities». The Moscow Times. 2022 թ․ մարտի 9. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 9-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 9-ին.
  155. Феминистское Антивоенное Сопротивление [Feminist Anti-War Resistance]. t.me (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 9-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 9-ին.
  156. Протесты против вторжения в Украину [Protests against the invasion of Ukraine]. MediaZona (ռուսերեն). 2022 թ․ մարտի 8. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 7-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 8-ին.
  157. «Avtosak LIVE». Telegram. 2022 թ․ մարտի 15. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ նոյեմբերի 16-ին. Վերցված է 2022 թ․ ապրիլի 15-ին.
  158. Silina, Maria (2022 թ․ ապրիլի 7). «Russia's feminists are protesting the war and its propaganda with stickers, posters, performance and graffiti». The Conversation. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ ապրիլի 9-ին. Վերցված է 2022 թ․ ապրիլի 15-ին.
  159. «Demonstrators In Russia Resort To Blank-Sign Protests — And Still Get Arrested». Huffington Post. 2022 թ․ մարտի 14. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 14-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 14-ին.
  160. «Video Shows Back-to-Back Arrests of Anti- and Pro-War Activists in Moscow». The Moscow Times. 2022 թ․ մարտի 14. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 14-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 14-ին.
  161. «Viral protests: Russians continue to denounce war, risking imprisonment». Deutsche Welle. 2022 թ․ մարտի 16. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 23-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 17-ին.
  162. Troianovski, Anton; Nechepurenko, Ivan; Safronova, Valeriya (2022 թ․ ապրիլի 1). «Shaken at First, Many Russians Now Rally Behind Putin's Invasion». The New York Times. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ ապրիլի 10-ին. Վերցված է 2022 թ․ ապրիլի 11-ին.
  163. Vladimirova, Alexandra (2022 թ․ ապրիլի 14). «Closed Shops, Zs, Green Ribbons: Russia's Post-Invasion Reality». The Moscow Times. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ ապրիլի 20-ին. Վերցված է 2022 թ․ ապրիլի 15-ին.
  164. 1 2 Safonova, Kristina; Breazeale, Sam (2022 թ․ օգոստոսի 24). «'It was him or me' The daughter of a conservative Russian senator on her decision to speak out against the war — and lose her father». Meduza. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 25-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 28-ին.
  165. 1 2 Nazarova, Nina; Zatari, Amalia (2022 թ․ օգոստոսի 19). «'Диктатура рано или поздно падет'. Дочь российского сенатора выступила против войны и уехала из страны» ['The dictatorship will fall sooner or later.' The daughter of a Russian senator spoke out against the war and left the country]. BBC News (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 19-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 28-ին.
  166. Kerpner, Joachim (2022 թ․ օգոստոսի 19). «Fadern startade kriget – nu har dottern flytt Ryssland» [Father started the war – the daughter has now fled Russia]. Aftonbladet (շվեդերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 28-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 28-ին.
  167. «Russians defiantly shout 'f**k the war' at concert in St Petersburg». The Independent. 2022 թ․ մայիսի 23. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մայիսի 30-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 2-ին.
  168. «Свыше 50 человек были задержаны в московском метро». Радио Свобода (ռուսերեն). 2022 թ․ հունիսի 12. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ հոկտեմբերի 9-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 13-ին.
  169. «Hundreds arrested at anti-mobilisation protests in Russia». Al Jazeera (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 26-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 22-ին.
  170. (Թվիթ) https://twitter.com/ via Թվիթթեր. {{cite web}}: Missing or empty |title= (օգնություն); {{Cite tweet}}: Missing or empty |user=; Missing or empty |number= (help)
  171. «Several Hundred Detained as Russians Protest Mobilization». Moscow Times. 2022 թ․ սեպտեմբերի 21. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 22-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 21-ին.
  172. «Hundreds arrested at anti-mobilisation protests in Russia». Al Jazeera (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 26-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 21-ին.
  173. «Russia protests: more than 1,300 arrested at anti-war demonstrations». The Guardian (անգլերեն). 2022 թ․ սեպտեմբերի 21. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 27-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 22-ին.
  174. «Движение "Весна" назначило на 24 сентября новые акции против мобилизации». Meduza (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 22-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 22-ին.
  175. «В городах России проходят протесты против мобилизации. Уже задержано около 500 человек». Настоящее Время (ռուսերեն). 2022 թ․ սեպտեմբերի 24. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 26-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 24-ին.
  176. «Новости | ОВД-Инфо». ovd.news (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ ապրիլի 19-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 24-ին.
  177. «Прекратите геноцид: в Якутске женщины вышли на митинг против мобилизации (видео)». Fokus (ռուսերեն). 2022 թ․ սեպտեմբերի 25. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 25-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 25-ին.
  178. «В Якутске прошли протесты против мобилизации». newtimes.ru. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 26-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 25-ին.
  179. «У селения Эндирей полиция выстрелами в воздух пытается разогнать противников мобилизации | Черновик». chernovik.net. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 25-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 25-ին.
  180. «В Махачкале на митинге против мобилизации силовики жестко задерживают протестующих». RFE/RL (ռուսերեն). 2022 թ․ սեպտեմբերի 25. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 25-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 25-ին.
  181. «Полиция разогнала митинг против мобилизации в Махачкале». Радио Свобода (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 25-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 25-ին.
  182. Массовые протесты в Дагестане 25 сентября и их разгон: как это было (ռուսերեն), 2022 թ․ սեպտեմբերի 25, Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 25-ին, Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 25-ին