Հակապապ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Բենեդիկտոս XIII հակապապի զինանշանը

Հակապապ, եզրույթ, որով Կաթոլիկ եկեղեցում ընդունված է անվանել այն մարդուն, ով ապօրինի կրել է Պապի կոչում։ Սովորաբար այն հարցը, թե ովքեր են հավակնորդները, որոնք միաժամանակ վիճարկել են հայրապետական սանը, ո՞վ է եղել օրինական պապ, իսկ ո՞վ՝ հակապապ, վճռվել է արդեն հավակնորդներից մեկի պատմական «հաղթանակի» արդյունքում։ Պապության որոշ հավակնորդների վերաբերյալ խնդիրը մինչ օրս չի լուծվել։

Ավանդաբար համարվում է, որ առաջին հակապապն էր սուրբ Հիպպոլիտոսը (3-րդ դար), իսկ վերջինը՝ Փելիքս V-ը (1440-1449)։ Եկեղեցու առավել լուրջ պառակտում լինում էր, երբ միաժամանակ իշխում էին տարբեր երկրների կողմից ճանաչված երկու պապեր (ապա և երեք՝ Հռոմում, Ավինյոնում և Պիզայում). դա 14-րդ դարի վերջերի և 15-րդ դարի սկզբերի Արևելյան մեծ երկպառակությունն էր։  Միանգամից մի քանի հակամարտող պապերի առկայությունը, ինչպես նաև պապական ընտրությունների ժամանակ կոռուպցիայի մասին խոսակցությունները էապես քայքայել էին եկեղեցու հեղինակությունը։

Պապերի կողմից հերթական համարն ընդունելիս սովորաբար հակապապ ճանաչված պապի համարը հաշվի չի առնվում։ Բայց այսպես լինում է ոչ միշտ. օրինակ՝ Ալեքսանդր VI-ը ընդունել է վեցերորդ համարը, թեև Ալեքսանդր V-ը եղել հակապապ։

Հակապապերը (մինչ Ֆելիքս V-ը) ներառվում են Հռոմի պապերի պաշտոնական ցանկում (Annuario pontifico)՝ համապատասխան նշումով։

Հակապապերի ցանկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Հռոմի պապերի ու հակապապերի ցանկ
Հ/հ Անուն Պոնտիֆիկատ Ծագում Ծանոթություն
Սկիզբ Վերջ
1 Նատալիուս 199  ? Հռոմի առաջին հակաեպիսկոպոս
2 Հիպպոլիտոս 217 235 հռոմեացի[1]:306 Եկեղեցական գրող։ Աքսորվել է Սարդինիա։ Հաշտվել է Պոնտիանոս պապի հետ։ Նահատակվել է։
3 Նովատիանոս 251 258 հռոմեացի[1]:306 Համարվում է նահատակված
4 Փելիքս II 355 357 հռոմեացի[1]:307 Վտարվել է
5 Ուրսինոս 366 367 հռոմեացի[1]:307 Ենթարկվել է Դամասոս I պապին։
6 Եվլալիոս 29 դեկտեմբերի, 418 ապրիլ, 419 հռոմեացի ?[1]:307
7 Լավրենտիոս 22 նոյեմբերի, 498 501—505[1]:307 կամ 506
8 Դիոսկորոս 22 սեպտեմբերի, 530 14 հոկտեմբերի, 530 ալեքսանդրիացի[1]:307
9 Թեոդորոս[1]:309 687 687
10 Պասքալիս 687 692
11 Կոստանդինոս II 28 ապրիլի կամ 28 հունիսի, 767 769 իտալացի Նեպիից[2]:309
12 Փիլիպպոս 31 հուլիսի, 768 31 հուլիսի, 768 Ընտրվելուց անմիջապես հետո փակվել է վանքում[2]:309։
13 Հովհաննես VIII հունվար, 844 հունվար, 844[2]:310
14 Անաստաս օգոստոս, 855 սեպտեմբեր, 855[2]:310 իտալացի Տոսկանայից
15 Քրիստափոր հոկտեմբեր, 903 հունվար, 904 հռոմեացի[2]:310 Մինչև 20-րդ դարի սկիզբը Քրիստափորը համարվել է օրինական Հռոմի պապ։
16 Բոնիփակիոս VII հունիսի, 974 օգոստոս, 974 հռոմեացի Սուրբ աթոռն զբաղեցրել է Բենեդիկտոս VI-ի տապալումից հետո, սակայն 974 թվականի օգոստոսին փախել է Կոստանդնուպոլիս։ 980 թվականի ամռանը կրկին բազմել է Սուրբ աթոռին, սակայն 981 թվականի մարտին վտարվել է Օտտոն II-ի զորքերի կողմից[3]։
17 Դոմն II[Ն 1][4][5] 973 974
18 Հովհաննես XVI
19 Գրիգոր VI
20 Բենեդիկտոս X
21 Ոնորիոս II
22 Կղեմես III
23 Թեոդորիկ
24 Ալբերտոս
25 Սեղբեսարոս IV
26 Գրիգոր VIII
27 Կելեստինոս II
28 Անակղետոս II
29 Վիկտոր IV
30 Վիկտոր IV II
31 Պասքալիս III
32 Կալիստրատոս III
33 Իննովկենտիոս III
34 Գրիգոր XI
35 Նիկողայոս V
36 Կղեմես VII
37 Բենեդիկտոս XIII
38 Ալեքսանդր V
39 Հովհաննես XXIII
40 Կղեմես VIII
41 Բենեդիկտոս XIV
42 Բենեդիկտոս XIV II
43 Փելիքս V

20-րդ դարի հակապապեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սեդեվականտիստների որոշ խմբեր, ովքեր հայտարարեցին հայրապետական աթոռը թափուր (sede vacante) Վատիկանի երկրորդ խորհրդից հետո, ընտրեցին իրենց սեփական «Հռոմի պապերին», որոնց հաճախ անվանում են հակապապեր։ Ի դեպ, դրանք անհամեմատ ավելի քիչ հետևորդներ ունեին, քան միջնադարյան հակապապերը։ Վատիկանի կողմից հրապարակվող պապերի պաշտոնական ցանկերում նրանք չեն ընդգրկվում։

Անունը Աշխարհիկ անունը Մեկնաբանություն
Պետրոս II Ignatius Солтыс (Ігнатій Солтис) ինքնահռչակ հակապապ (1954-1981), " Սլավոնական Սուրբ Հոգու եկեղեցու առաջնորդ (Слов’янська Церква Святого Духа)
Գրիգորի XVII Կղեմենտ Դոմինգես ի Գոմես (Clemente Domínguez y Gómez) ինքնահռչակ հակապապ (1978-2005), Իսպանիա, Պալմարիայի կաթոլիկ եկեղեցու առաջնորդը (Palmarian Catholic Church)
Պետրոս II Մանուել Ալոնսո Կոռալ (Manuel Alonso Corral) հակապապ, փոխարինել է 2005 թվականին Պալմարիայի կաթոլիկ եկեղեցու գահին Գրիգոր XVII-ին, մահացել է 2011 թվականին։
Գրիգորի XVIII Սերխիո Մարիա փոխարինել է 2011 թվականին մահացած Պալմարիայի կաթոլիկ եկեղեցու գահին Պետրոս II-ին
Միխայիլ I Դավիթ Բոուդենը (David Bawden) հակապապ, ինքնահռչակվել է 1990 թվականին, Միացյալ Նահանգներ։
Պիոս XIII Լյուցիան Պուլվերմախեր (Lucian Pulvermacher) հակապապ, ինքնահռչակ (1998-2009), Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, Ճշմարիտ կաթոլիկ եկեղեցու (True Catholic Church) առաջնորդ։
Հովհաննես XX Ռոբերտո Կարնևալե իտալացի, 2005 թվականին իրեն հռչակեց պապ և իրեն անուն է վերցրել պապական ցուցակում ազատ անունը։

Նշումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Գոյություն ունի վարկած, որ Դոմն II-ը Սուրբ աթոռին բազմել է միայն մի քանի օր, իսկ համաձայն 1871 թվականի «Պապական տարեգրքի»՝ Հռոմի պապ է եղել 973 թվականի դեկտեմբերից մինչև 974 թվականի մարտ կամ հունիս:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Черняк И. Список пап и антипап // Католицизм: Словарь атеиста / Под общ. ред. Л. Н. Великовича. — Москва: Политиздат, 1991. — 320 с. — ISBN 5-250-00779-1
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Черняк И. Список пап и антипап // Католицизм: Словарь атеиста / Под общ. ред. Л. Н. Великовича. — Москва: Политиздат, 1991. — 320 с. — ISBN 5-250-00779-1
  3. «Boniface VII (Antipope)» (անգլերեն)։ Catholic Encyclopedia (1913)։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-06-22-ին։ Վերցված է 2012-05-07 
  4. «Domno» (անգլերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-06-22-ին։ Վերցված է 8.5.2012 
  5. Alfonso Chacon. Donus II // Vitae et res gestae pontificum romanorum et S. R. E. .... — P. et A. de Rubeis, 1677. — С. 730.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]