Հադիա Դավլեթշինա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հադիա Դավլեթշինա
բաշկիրերեն՝ Дәүләтшина Һәҙиә Лотфулла ҡыҙы
Памятник Хадие Давлетшиной на территории Бирского филиала Башкирского государственного университета.jpg
Ծնվել էմարտի 5, 1905(1905-03-05)
ԾննդավայրՍամարայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էդեկտեմբերի 5, 1954(1954-12-05) (49 տարեկանում)
Մահվան վայրBirsk, Բաշկիրական Խորհրդային Սոցիալիստական Ինքնավար Մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
ԿրթությունԲաշկորտոստանի պետական համալսարան
Մասնագիտությունգրող և բանաստեղծ
Պարգևներ և
մրցանակներ
Սալավատ Յուլաևի անվան պարգև
Hadiya Davletshina Վիքիպահեստում

Հադիա Լուտֆուլովնա Դավլեթշինա (բաշկիրերեն՝ Дәүләтшина Һәҙиә Лотфулла ҡыҙы, մարտի 5, 1905(1905-03-05), Սամարայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 5, 1954(1954-12-05), Birsk, Բաշկիրական Խորհրդային Սոցիալիստական Ինքնավար Մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային բաշկիր գրող: Բաշկիրիայի ԻԽՍՀ-ի Գրողների միության անդամ (1935):

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1905 թվականի փետրվարի 21-ին Սամարայի նահանգի Պուգաչևսկի ուեզդի Խասանովո գյուղում, աղքատ գյուղացու ընտանիքում:

Ուսում և աշխատանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1920 թվականին՝ ուսուցիչ Սամարայի նահանգի Պուգաչով ուեզդի Իմելեևսկի շրջանի Դենգիզբաևո գյուղում
  • 1920 թվականին՝ ուսում Սամարայի բաշկիրաթաթարական մանկավարժական տեխնիկումում
  • 1932 թվականին՝ ուսում Մոսկվայի Խմբագիրների պատրաստման ինստիտուտը
  • 1935—1937 թվականներին՝ ուսում Բաշկորտոստանի պետական համալսարան
  • 1933 թվականին՝ աշխատանք որպես Բաշկիրիայի ԻԽՍՀ-ի Բայմակսկի շրջանի Զիլաիրի հացահատիկի խորհրդային տնտեսության քաղաքական բաժնի «Հացահատիկային ֆաբրիկա» թերթի գրական աշխատակից (իր ամուսնու՝ բաշկիր գրող Գուբայ Դավլեթշինի հետ, հետագայում Բաշկիրիայի ԻԽՍՀ-ի ժողովրդական կոմիսար):
  • 1937—1942 թվականներին՝ բանտում, որպես աքսորվածի կին, հետո՝ մինչև նրա մահը, ապրում էր Բիրսկ աքսորավայրում:

Մասնակցություն Գրողների միության աշխատանքին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • ԽՍՀՄ գրողների 1-ին համագումարի պատգամավոր (1934),
  • ԽՍՀՄ գրողների 3-րդ պլենիումի պատգամավոր, ք. Մինսկ (1936):

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Առաջին պատմվածք «Պիոներուհի Խըլուկայ» (բաշկիրերեն՝ «Һылыуҡай-пионерка») հրատարակված «Башҡортостан йәштәре» թերթում(«Молодежь Башкортостана»), 1926,
  • պատմվածք «Այբիկա» (Айбикә) 1931,
  • պատմվածք «Հասկերի ալիքները» («Башаҡтар тулҡыны»'), 1932,
  • «Պատմվածքների ժողովածու», 1935,
  • պատմվածք «Հրե տարիներ» («Ялҡынлы йылдар»), 1933-37,
  • վեպ «Իրգիզ» («Ырғыҙ»), 1942-52, հրատ. 1957:

Կոչումներ և պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հադիա Դավլեթշինան 1967 թվականին հետմահու արժանացել է ամենաառաջին Սալամաթ Յուլաեվի անվան մրցանակին «Իրգիզ վեպի համար (հետմահու)» ձևակերպմամբ:

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրողի հիշատակին Ուֆայում անվանակոչվել է բուլվար, փողոց Բայմակսկի շրջանի Ուրգազա գյուղում, ինչպես նաև արձան է կանգնեցվել Սիբայում, Բիրսկ:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

թվայնացված ստեղծագործությունները Բաշկորտորստանի Հանրապետության Ահմետ-Զաքի Վալիդիի անվան ազգային գրադարանում են
այլ աղբյուրներ