Կրուշևո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քաղաք
Կրուշևո
մակեդ.՝ Крушево
Դրոշ Զինանշան
Flag of Kruševo Municipality, North Macedonia.svg Krushevski grb.jpg

Krusevocentre.jpg
ԵրկիրՀյուսիսային Մակեդոնիա Հյուսիսային Մակեդոնիա
ՇրջանՊալագոնիայի շրջան
ՀամայնքԿրուշևոյի համայնք
Առաջին հիշատակում1467 (1467/68)
ԲԾՄ1350 մ
Խոսվող լեզուներմակեդոներեն
Բնակչություն5507 մարդ (2002)
Ժամային գոտիUTC+1, ամառը UTC+2
Հեռախոսային կոդ(+389) 048
Փոստային ինդեքս7550
Փոստային ինդեքսներ7550
Ավտոմոբիլային կոդПП (PP)
Պաշտոնական կայքkrusevo.gov.mk
##Կրուշևո (Հյուսիսային Մակեդոնիա)
Red pog.png

Կրուշևո (մակեդ.՝ Крушево), քաղաք Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության հարավ-արևմուտքում։ Հանդիսանում է համանուն համայնքի վարչական կենտրոնը։ Կրուշևոն Մակեդոնիայի ամենաբարձր տեղակայված քաղաքն է. այն գտնվում է ծովի մակարդակից 1350 մ բարձրության վրա[1]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կրուշևոն եղել է Բյուզանդական կայսրության կազմում։ 1395 թվականին ընկել է Օսմանյան կայսրության տիրապետության տակ։ ХІX դարի 60-ական թվականներին քաղաքում հիմնվում է բուլղարական եկեղեցական համայնքն ու արական դպրոցը[2]։ Հետագայում բացվում է բուլղարական իգական դպրոց[3]։ 1876 թվականին բացվում է ռումինական արական դպրոցը, իսկ 1879 թվականին՝ ռումինական իգական դպրոցը։ 20-րդ դարի սկզբում Կրուշևոն փոքր քաղաք էր, որն ուներ բազմազգ բնակչություն։ Այնտեղ բնակվում էին 4,950 բուլղարացիներ, 4,000 առումիններ և 400 քրիստոնյա ալբանացիներ՝ համաձայն բուլղարացի արխարհագրագետ Վասիլ Կանչովի հաղորդած տվյալների[4]։ Իլինդենյան ապստամբության ժամանակ՝ 1903 թվականին, Կրուշևոն դառնում է Կրուշևոյի Հանրապետության մայրաքաղաքը։ 1929-1941 թվականներին Կրուշևոն եղել է Հարավսլավիայի Թագավորության Վարդարի բանովինայի կազմում։

Սլիվա լեռը Կրուշևոյի մոտ

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մակեդոնիում,
  • Իլինդենյան ապստամբության ու Կրուշևոյի Հանրապետության թանգարան,
  • Ազգային-ազատագրական պատերազմի թանգարան,
  • "Նիկոլա Մարտինովսկի" պատկերասրահ։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչության մեծ մասը (5,275 մարդ կամ 99.0%) ուղղափառ քրիստոնյաներ են։

Կրուշևոյում ծնված անձինք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կրուշևո
  • Բուլղարիա Նիկոլա Կարև (1877—1905), հեղափոխական,
  • Ռումինիա Կոնստանտին Կոնստանտե (1880—1964), ռումինացի հրապարակախոս, գրող, դիվանագետ,
  • Հունաստան Ալեքսանդրոս Սվոլոս (հունարեն՝ Αλέξανδρος Σβώλος, 1892-1956), հույն փաստաբան, ազգային ազատագրության կոմիտեի նախագահ 1944 թվականին Հունական Ազատագրական Բանակի կողմից ազատագրված տարածքներում,
  • ՀարավսլավիաՄելպոմենա Կրնիչևա (1900—1964), բուլղարացի հեղափոխական,
  • Հյուսիսային Մակեդոնիա Ալեքսանդր Մատկովսկի (1922—1992), մակեսոնացի պատմաբան,
  • Հյուսիսային Մակեդոնիա Տակի Ֆիտի (1950), տնտեսագետ և քաղաքական գործիչ, ֆինանսների նախարար, ակադեմիկոս։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Կրուշևոյի մասին travel2macedonia.com.mk կայքում
  2. Иванов, Йордан. Българите в Македония, София 1917, с. 333, Ванчев, Йордан. Новобългарската просвета в Македония през Възраждането, София 1982, с. 115
  3. Божинов, Воин. Българската просвета в Македония и Одринска Тракия 1878–1913, София 1982, с. 73 (Bozhinov, Voin. Bulgarian Education in Macedonia and Adrianopole Thrace 1878–1913, Sofia 1982, p. 73)
  4. Васил Кънчов. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр.240 (Kanchov, Vasil. Macedonia — ethnography and statistics Sofia, 1900, p. 39-53).