Jump to content

Կրանս Մոնտանայի բարի հրդեհ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
 Այս հոդվածում նկարագրվում են ընթացիկ իրադարձություններ:

Տեղեկատվությունը, իրադարձությունների զարգացմանը զուգահեռ, կարող է շատ արագ փոփոխվել, իսկ սկզբնական լրահոսային հաղորդագրությունները կարող են լինել ոչ արժանահավատ:
Հոդվածի վերջին փոփոխությունները կարող են չարտացոլել ներկա տեղեկատվությունը:(1 հունվարի 2026)
Դուք դիտում եք հոդվածի 4 հունվարի 2026 թվականի 12:22 (UTC) տարբերակը (թարմացնել):
Մի՛ մոռացեք ընթացիկ իրադարձության մասին հաղորդագրությունն ավելացնել «Նորություններ» բաժնում:

Կրանս Մոնտանայի բարի հրդեհ
Տեսակհրդեհ, manmade disaster?, fire fatality?, incident? և իրադարձություն
ՎայրԿրանս Մոնտանա
ՏեղադրանքLe Constellation?[1]
Երկիր Շվեյցարիա
Տարեթիվհունվարի 1, 2026[2]
Զոհվածներ40 մարդ (հունվարի 2, 2026)[3]
Վիրավորներ116[4]
Քարտեզ
Քարտեզ
 2026 Crans-Montana bar fire Վիքիպահեստում

Կրանս Մոնտանայի բարի հրդեհ, 2026 թվականի հունվարի 1-ին, տեղական ժամանակով ժամը 01:30-ին, Շվեյցարիայի Վալե նահանգի Կրան-Մոնտանա լեռնադահուկային հանգստավայրի Le Constellation բարում տեղի ունեցած հրդեհ, որին հաջորդել է պայթյուն[5]: Միջադեպի հետևանքով զոհվել է առնվազն 40 մարդ, իսկ ավելի քան 115-ը վիրավորվել են, որոնցից շատերը ծանր վիճակում են[6][7]: Հրդեհի պատճառը հետաքննվում է[8][9]:

Նախապատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Le Constellation»-ը բար, գիշերային ակումբ և սրճարան էր Կրան-Մոնտանայում, որը հիմնականում հայտնի էր միջազգային զբոսաշրջիկների շրջանում: Այն կարող էր տեղավորել 300 մարդ, իսկ 40-ը կարող էին տեղավորվել պատշգամբում: Բարն ուներ շիշա և ծխելու գոտի, ինչպես նաև 14 հեռուստացույց՝ սպորտային հաղորդումներ, մասնավորապես՝ ֆուտբոլ դիտելու համար[10]:

BBC News-ի հաղորդմամբ՝ բարը «իսկական հաստատություն» էր և «գոյություն ուներ առնվազն 40 տարի»[11]։ Այն ձեռք է բերվել և վերանորոգվել 2015 թվականին Կորսիկացի ամուսնական զույգի կողմից, որոնք տարածաշրջանում մի քանի հաստատությունների սեփականատերեր են։  Շվեյցարական լրատվամիջոցները հայտնել են, որ հյուրերը նախկինում բարը ցածր են գնահատել առցանց գնահատման հարթակներում՝ բողոքելով անձնակազմի նկատմամբ վատ վերաբերմունքից, պրոֆեսիոնալիզմի պակասից և անվտանգության թերություններից[10]։

Հրդեհ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
[12]

Հրդեհի պահին բարում ավելի քան 100 մարդ է գտնվել, որոնք նշել են Նոր տարին[13]։

Վալե կանտոնալ ոստիկանությունը հայտնել է, որ իշխանություններին առաջին անգամ ահազանգը տրվել է Կենտրոնական Եվրոպայի ժամանակով ժամը 01:30-ին՝ բարից դուրս եկող ծխի պատճառով[14]: Ականատեսները հայտնել են, որ տեսել են մատուցողուհու, որը կանգնած է եղել մատուցողի ուսերին՝ ձեռքին շամպայնի շիշ, որից բենգալյան կրակ էր դուրս գալիս[15]: Կրակն անցել է էր փայտե առաստաղին, և այն բռնկվել է:  Մի ականատես ասել է, որ հրդեհը այնուհետև «մոտ տասը վայրկյանի ընթացքում» տարածվել է գիշերային ակումբում:  Մարդկանց հոսք է առաջացել, երբ նկուղային գիշերային ակումբում գտնվող մարդիկ փորձել են փախչել նեղ աստիճաններով և նեղ դռնով[16]:

Կարճ ժամանակ անց դեպքի վայր են ժամանել ոստիկաններն ու հրշեջները[17]։ Դեպքի վայր են ուղարկել 150 մարդ[18], 10 ուղղաթիռ և 40 շտապօգնության մեքենա[19]։ Ոստիկանությունը շրջափակել է Կրանս Մոնտանան ամբողջությամբ և քաղաքի վրա հայտարարել թռիչքներից արգելված գոտի[17]։ Վալե կանտոնալ կառավարությունը հայտարարեց արտակարգ դրություն[20]։

Զոհեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շվեյցարիայի իշխանությունները հայտնել են, որ զոհվել է մոտ 40 մարդ, իսկ մոտ 115-ը՝ վիրավորվել[18]։  Զոհերի մի մասը օտարերկրյա զբոսաշրջիկներ են եղել, այդ թվում՝ երկու Ֆրանսիայի քաղաքացիներ[21][22]։ Օդային շտապօգնության մեքենաները վիրավորներին տեղափոխել են Սիոնի և Ժնևի հիվանդանոցներ , ինչպես նաև Լոզանի և Ցյուրիխի այրվածքների զոհերի բուժման ազգային կենտրոններ[17]։ Վալեի վերակենդանացման բաժանմունքները հասել են իրենց ծանրաբեռնվածության լիարժեք հզորությանը, ինչի պատճառով հիվանդներին տեղափոխել են երկրի այլ հիվանդանոցներ[19][23][24]։ Իտալիայում Միլանի Ospedale Niguarda Ca' Granda- ում բացվել է այրվածքների բաժանմունք։ Ստեղծվել են ընդունարան և մասնագիտացված թեժ գիծ՝ տուժած ընտանիքներին աջակցություն ցուցաբերելու համար[18]։

Հետաքննություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հրդեհի պատճառը դեռևս քննվում է[8][6]։ Վալեի իշխանությունների հայտարարության համաձայն՝ բարում տեղի է ունեցել բռնկում, որը հանգեցրել է «մեկ կամ մի քանի պայթյունների»[25]։

Կանտոնային նախարարները, ոստիկանությունը և կանտոնային գլխավոր դատախազ Բեատրիս Պիլլուդը հունվարի 1-ի առավոտյան մամուլի ասուլիս են անցկացրել[26]: Պիլլուդը նշել է, որ պայթյունի պատճառը հարձակումը չի համարվում[17]: Նույն օրվա երեկոյան կանտոնի իշխանությունները և Շվեյցարիայի Համադաշնության նախագահ Գի Պարմելենը , որը այցելել էր աղետի վայր, երկրորդ մամուլի ասուլիսն են անցկացրել[27]։

Հետևանքներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իշխանությունները խնդրել են մարդկանց խուսափել Կրանս Մոնտանայի տարածքում դահուկավազքից, քանի որ վնասվածքները կարող են ծանրաբեռնել տեղական հիվանդանոցները, որոնք արդեն իսկ լիքն են[28]։

Աշխարհի քաղաքական առաջնորդներն ու կառավարությունները հրդեհից հետո համերաշխություն են հայտնել Շվեյցարիային և ցավակցական հայտարարություններ են արեցլ[29]։ Դաշնային խորհուրդը հրամայել է դաշնային շենքերի վրա դրոշները կիսով չափ իջեցնել[30]։

Լյուցեռն քաղաքը չեղյալ է հայտարարել իր ավանդական ամանորյա հրավառությունը՝ «հարգանքով վերաբերվելով տուժածներին»[31]։ Նախագահ Պարմելենը նաև հետաձգել է ազգին ուղղված ամենամյա ամանորյա ուղերձը, որը պետք է հեռարձակվեր հունվարի 1-ի կեսօրին[32]։ Նա հրդեհն անվանել է «մեր երկրի [Շվեյցարիա] ապրած ամենասարսափելի ողբերգություններից մեկը»[33]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ Michael C., Giuffrida A., Harding L. About 40 killed and 115 injured in fire at bar in Swiss ski resort of Crans-Montana (բրիտ․ անգլ.) — 2026. — ISSN 0261-3077
  2. ↑ https://www.tagesanzeiger.ch/crans-montana-rekonstruktion-der-toedlichen-brandkatastrophe-500287723390
  3. ↑ https://www.policevalais.ch/communiques-pour-les-medias/crans-montana-identification-des-victimes-et-point-sur-lenquete/
  4. ↑ https://www.rts.ch/info/regions/valais/2026/minute-par-minute/29107733.html#timeline-anchor-ac422a6a-7bfc-4fae-92a8-96e5e8c12088
  5. ↑ Tobias, Ben (2026 թ․ հունվարի 1). «What we know about the Switzerland ski resort fire» (բրիտանական անգլերեն). BBC News. Վերցված է 2026 թ․ հունվարի 1-ին.
  6. ↑ 6,0 6,1 «Around 40 people killed and 115 injured in New Year fire at Swiss bar, police say». BBC News. 2026 թ․ հունվարի 1. Վերցված է 2026 թ․ հունվարի 1-ին.
  7. ↑ «Switzerland ski fire latest: Around 40 people killed and 115 injured in New Year fire at Swiss bar, police say». BBC News (բրիտանական անգլերեն). 2026-01-01. Վերցված է 2026-01-01-ին.
  8. ↑ 8,0 8,1 Giuffrida, Angela (2026 թ․ հունվարի 1). «Several dead and injured in explosion at Swiss ski resort town Crans-Montana, police say». The Guardian. Վերցված է 2026 թ․ հունվարի 1-ին.
  9. ↑ «'Several' people killed after explosion in Swiss ski resort bar, police say».
  10. ↑ 10,0 10,1 «Magnet für Junge und immer mehr US-Touristen – das ist Crans-Montana und der Club «Le Constellation»». Tages-Anzeiger (գերմաներեն). 2026-01-01. Վերցված է 2026-01-01-ին.
  11. ↑ «Le Constellation is a 'real institution' where people watch football».
  12. ↑ http://edition.cnn.com/2026/01/02/europe/how-swiss-club-fire-unfolded-vis-intl
  13. ↑ «Bar had capacity to hold more than 300 people».
  14. ↑ «Jetzt live: Walliser Behörden informieren über Brandtragödie».
  15. ↑ Knight, Camille; Goillandeau, Martin (2026 թ․ հունվարի 1). «Fire originated from sparklers on champagne bottles, witnesses tell CNN affiliate BFMTV». CNN. Վերցված է 2026 թ․ հունվարի 1-ին.
  16. ↑ Ambrose, Tom; Phipps, Claire (2026 թ․ հունվարի 1). «Switzerland resort fire latest news: 'several dozen' dead after blast at ski town of Crans-Montana, police say». The Guardian. ISSN 0261-3077. Վերցված է 2026 թ․ հունվարի 1-ին.
  17. ↑ 17,0 17,1 17,2 17,3 Schneider, Philipp; Schwab, Nico (2026 թ․ հունվարի 1). «Jetzt live: Walliser Behörden informieren über Brandtragödie». Schweizer Radio und Fernsehen (SRF) (գերմաներեն). Վերցված է 2026 թ․ հունվարի 1-ին.
  18. ↑ 18,0 18,1 18,2 «'Dozens' killed in Swiss ski resort blaze: What we know». Al Jazeera. 2026 թ․ հունվարի 1. Վերցված է 2026 թ․ հունվարի 1-ին.
  19. ↑ 19,0 19,1 «Hospital intensive care unit is at capacity». Sky News. 2026 թ․ հունվարի 1. Վերցված է 2026 թ․ հունվարի 1-ին.
  20. ↑ «State of emergency declared». Sky News. 2026 թ․ հունվարի 1. Վերցված է 2026 թ․ հունվարի 1-ին.
  21. ↑ «Authorities rule out attack and say some victims are from other countries». Sky News. 2026 թ․ հունվարի 1. Վերցված է 2026 թ․ հունվարի 1-ին.
  22. ↑ «Two French nationals among injured».
  23. ↑ «Swiss hospitals dealing with 'influx of injured people'». {{cite web}}: Check |archive-url= value (օգնություն)
  24. ↑ «What we know – and what we don't».
  25. ↑ «Brand in Bar an Neujahrsfeier - Behörden: «Flashover» verursachte eine oder mehrere Explosionen». Schweizer Radio und Fernsehen (SRF) (գերմաներեն). Վերցված է 2026 թ․ հունվարի 1-ին.
  26. ↑ «Police statement in full».
  27. ↑ «Tote und Schwerverletzte im Wallis: Medienkonferenz mit Guy Parmelin zur Brandkatastrophe».
  28. ↑ «Fire at Swiss Ski Resort Kills Roughly 40». Wall Street Journal. 2026 թ․ հունվարի 1. Վերցված է 2026 թ․ հունվարի 1-ին.
  29. ↑ «Brand in Bar an Neujahrsfeier - «Flashover» verursachte Explosionen ++ Weltweite Anteilnahme».
  30. ↑ «Flaggen auf dem Bundeshaus stehen auf Halbmast (Flags at half-mast on the Federal Palace)».
  31. ↑ «Luzern sagt Neujahrsfeuerwerk ab».
  32. ↑ «About 40 people killed, 115 injured in blaze at Swiss ski resort town».
  33. ↑ «What we know about the Switzerland ski resort fire».
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Կրանս_Մոնտանայի_բարի_հրդեհ&oldid=10640866» էջից