Կումուրդոյի մայր տաճար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կումուրդոյի մայր տաճար
վրաց.՝ კუმურდოს ტაძარი
Kumurdo Cathedral.jpg
Հիմնական տվյալներ
Տեսակ մայր տաճար
Երկիր Վրաստան Վրաստան
Տեղագրություն Ախալքալաքի մունիցիպալիտետ
Ժառանգության կարգավիճակ Cultural Monuments of National Importance of Georgia
Ճարտարապետական նկարագրություն
Ճարտարապետական ոճ Վրացական ճարտարապետություն
Կումուրդոյի մայր տաճարը գտնվում է Վրաստանում
Կումուրդոյի մայր տաճար
Կոորդինատներ: 41°23′40.63452009999″ հս․ լ. 43°21′34.679160100013″ ավ. ե. / 41.3946207000277724° հս․. լ. 43.35963310002777860° ավ. ե. / 41.3946207000277724; 43.35963310002777860

Կումուրդոյի տաճար (վրաց.՝ კუმურდოს ტაძარი), վրաց ուղղափառ եկեղեցի, որը գտնվում է Վրաստանի տարածքում՝ Ջավախքի բարձրավանդակում, Ախալքալաք քաղաքից 12 կմ հարավ-արևմուտք[1]:

Համարվում է Ջավախքի հնագույն կրոնական տաճարներից մեկը: Տաճարի պատերին պահպանված հին վրացական գրով՝ ասոմթավրուլիով գրված արձանագրությունների համաձայն՝ այն կառուցվել է Իոանե եպիսկոպոսիկողմից Աբխազիայի թագավոր Լեոն Գ-ի ժամանակաշրջանում՝ 964 թվականին[1][2]:

Միջնադարում Կումուրդոյի տաճարը եղել է կարևոր մշակութային, կրթական, ինչպես նաև հոգևոր կենտրոն: Վերակառուցողական աշխատանքներ տաճարում ընթացել են երկու անգամ: Առաջին անգամ 1930 թվականին և ապա 1970-1980 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում: Այնուամենայնիվ տաճարը մնացել է առանց գմբեթի: 2015 թվականին ընդունվել է տաճարի ամբողջական վերակառուցման նախագիծը[3]:

Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կումուրդոյի տաճարը կառուցված է վրացական ճարտարապետական ոճով: Կառուցումից հետո այն եղել է գմբեթավոր շինություն: Այն կառուցվել է քարից և ունեցել է գեղեցիկ փորագրություններ՝ հին վրացական ասոմթավրուլի գրով:

Զոհասեղանների շուրջը գտնվող հատվածը զարդարված է զանգերի, արծիվների, առյուծների և հրեշտակների պատկերներ ունեցող փորագրություններով: Ներքինից այն զարդարված է միջնադարյան որմնանկարներով:

Յուրահատուկ հետաքրքրություն է վայելում տաճարի ներսում գտնվող Գուրանդուխտ թագուհու դիմապատկերը: Վերջինս եղել է Վրաստանի թագավոր Բագրատ Գ-ի մայրը:

Արձանագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մեզ հասել են մի շարք արձանագրությունների տեսքով փորագրություններ քարի վրա, որոնք հաղորդում են ստույգ տեղեկություններ տաճարի հիմնադրման պատմության հետ կապված: Հայտնի է, որ տաճարը հիմնադրվել է 964 թվականին: Արձանագրության մեջ նշվում է. «Աստծո օգնությամբ հիմնադրեցի այս եկեղեցին իմ ձեռքերով»:

Նշանավոր է նաև հետևյալ փորագրությունը, որը վկայում է այն մասին, որ այն եղել ժամանակի նշանավոր տաճարներից մեկը:

Aquote1.png Սուրբ եկեղեցին կպաշտպանի և ներում կշնորհի քո ծառաներին, և այն մարդիկ, ովքեր մասնակցել են շինարարական աշխատանքներին կհիշվեն դատաստանի օրվա ժամանակ: Քրիստոս, գթա եպիսկոպոս Իովանեին
- Փորագրություններ
Aquote2.png


Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 «Կումուրդոյի տաճար»։ Վրացական պատրիարքություն, Շեմոքմեդի եպիսկոպոսություն։ Վերցված է մարտի 5, 2011 
  2. «Կումուրդոյի եկեղեցական համալիր»։ Վրաստանի խորհրդարան։ Վերցված է մարտի 5, 2011 
  3. «Unique 10th-century Kumurdo Cathedral to be restored»։ փետրվարի 4, 2016 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • ვალერი სილოგავა, კუმურდოს ტაძრის ეპიგრაფიკა. თბილისი, 1994.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]