Կուլեշովի էֆֆեկտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կուլեշովի էֆֆեկտի պատկերում

Կուլեշովի էֆֆեկտ, մոնտաժի ժամանակ կինոյում կողք կողքի դրված երկու կադրերի համադրումից նոր իմաստի ի հայտ գալը: Նկարագրված է ռուսական կինոյի դպրոցի հիմնադիր Լև Կուլեշովի «Կինոյի արվեստ» գրքում, որը հրատարակվել է 1929 թվականին և ավելի վաղ հոդվածներում:

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լև Կուլեշովի իրականացրած փորձի իմաստը հետևյալն է:

Նախ իրականացվել է դերասան Մոզժուխինի խոշոր պլանով նկարահանում, երբ նա նստած է և պարզապես նայում է ինչ-որ տեղ: Գիտափորձի համար նկարահանվեցին նաև 3 այլ պլաններ՝ գոլորշի բարձրացող ափսեով տաք ապուր, երեխան դագաղի մեջ ու երիտասարդ աղջիկ բազմոցին, որից հետո դերասանի պլանով ժապավենը կտրվել է երեք մասի և առանձին սոսնձվել է ապուրով լցված ափսեի կադրին, դագաղում երեխայի կադրին և բազմոցին պառկած աղջկա կադրին: Սկզբում Մոզժուխինի դեմքով մոնտաժային կտորներից յուրաքանչյուրը Կուլեշովը ցույցադրեց փոքր լսարանին, որը բաղկացած էր կինոարտադրության նրա գործընկերներից:

Կուլեշովի էֆֆեկտի վերականգնում

Հատվածները դիտած հանդիսատեսները միմյանցից անկախ եկան այն եզրակացության, որ առաջին հատվածի հերոսը ցանկանում է ուտել և գրավված է լավ ճաշով, երկրորդում տխուր է երեխայի մահվան փաստից, երրորդում՝ հիացած բազմոցին պառկած աղջկանով: Իրականում դերասանի դեմքի արտահայտությունը երեք դեպքերում էլ, իհարկե, միևնույնն է:

Փորձը համոզիչ կերպով ցույց է տվել, որ հաջորդող կադրի բովանդակությունը կարող է լիովին փոխել նախորդող կադրի իմաստը: Սա անվանվեց «Կուլեշովի էֆֆեկտ»:

Փորձը ձեռք բերեց համաշխարհային հռչակ և Կուլեշովի «աշխարհագրական» փորձի հետ դարձել կինոյում մոնտաժի երկու գլխավոր գործառույթների դասագրքային բացատրությունը: Տարիներ անց ամերիկացի կինոռեժիսոր Հիչքոկը «Կուլեշովի էֆֆեկտի» մասին կասի. «Սա գաղափարներ ստեղծելու իսկական արվեստ է»[1]:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Соколов А. Г. Монтаж: телевидение, кино, видео. Часть 1. — М., 2000. — 242 с. — 3000 экз. — ISBN 5-9900144-3-0

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «What Is The Kuleshov Effect in Editing?»։ Վերցված է 2016-08-16 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]