Կոսովոյի տնտեսություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Flag of Kosovo.svg
Արժույթեվրո
Ֆիսկալ տարի2014
Վիճակագրություն
ՀՆԱ7.387 միլիոն[1]
ՀՆԱ տեղ16.920 միլիոն[2]
Գնաճ (ՍԳԻ)1.8 %
Աղքատության շեմից ցածր բնակչություն29.7 %
Աշխատուժ1.191.630 մարդ[3]
Գործազրկություն30.9 %

Կոսովոյի տնտեսություն, Կոսովոյի տնտեսությունը, որն անցումային տնտեսություն է: Հարավսլավիայի կազմավորումից հետո Կոսովոն եղել է նրա ամենից աղքատ նահանգը, որի տնտեսությունն արդիականացվել է 1960-70-ական թվականներին: Կոսովոյի տնտեսությունը կախում ունի ալբանական սփյուռքի փոխանցումներից և այլ երկրների հատկացրած օգնությունից: Մեկ շնչին բաժին հասնող գումարը գնողունակության համարժեքությամբ կազմում է տարեկան 8.000 ԱՄՆ դոլար[2]:

Չնայած Կոսովոյի զարգացմանն ուղղված նշանակալից օգնությանը` Կոսովոն եղել է Հարավսլավիայի ամենաաղքատ շրջանը: 1990-ական թվականներին տնտեսական վատ քաղաքականությունը, միջազգային սանկցիաները, ներքին ոչ զարգացած առևտուրը, էթնիկ կոնֆլիկտները մեծապես վնասել են առանց այն էլ թույլ տնտեսությունը[4]:

1999-2007 թվականներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոսովոյի հիմնական արժույթը եղել է եվրոն, որն օգտագործվել է պետական կառույցների և UNMIK-ի կողմից[5]: Սերբական դինարն օգտագործվել է երկրի հյուսիսային մասում սերբ բնակչության կողմից:

2008 թվականից արդի ժամանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էլեկտրակայան Կոսովոյում

2009 թվականին միջին աշխատավարձը կազմել է մոտ 2.98 դոլար աշխատանքային մեկ ժամվա համար:

Տնտեսությունն էապես թուլացել է Կոսովոյի անլուծելի մնացած միջազգային կարգավիճակի պատճառով, ինչը դժվարացնում է ներդրումները ու վարկերի տրամադրումը[6]: Շրջանի տնտեսական թուլությունը հնարավորություն է տվել ստվերային տնտեսության զարգացմանը, որի մեջ էական տեղ են գրավում բենզինը, ծխախոտը և ցեմենտը:

2002 թվականից Եվրոպական հանձնաժողովն ամենամյա զեկուցում է պատրաստում Կոսովոյի մասին:

Եկամտի զգալի մաս են կազմում արտասահմանում ապրող անձանց դրամական փոխանցումները. 2003 թվականին այդ ցուցանիշը կազմել է 633 միլիոն եվրո[7]:

Գործազրկություն և զբաղվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոսովոյի խնդիրներից է գործազրկության բարձր մակարդակը. պաշտոնական տվյալներով 2013 թվականին այն կազմել է աշխատունակ բնակչության 30 %-ը: 2000-ականների վերջից գործազրկության մակարդակը սկսել է նվազել: 2005 թվականին վիճակագրության տեղի կոմիտեի հաշվարկներով այն կազմել է 39.7 %, իսկ 2010 թվականին` արդեն 45.4 %:

Պաշտոնական տվյալներով 2013 թվականին աշխատունակ բնակչությունը եղել է 1.191.630 մարդ, որից աշխատուժը կազմել է 483.193 մարդ (նրանցից 338.364 մարդ ունեցել է աշխատանք, իսկ մնացածը` ոչ): Աշխատողների գրեթե կեսն ընդգրկված է պետական կառույցներում: 2013 թվականին աշխատող բնակչությունը հետևյալ ձևով է տեղաբաշխված եղել.

  • 31.8 % - պետական, հասարակական ծառայություններ, բանակ
  • 13.3 % - պետական ձեռնարկություններ
  • 46.7 % - մասնավոր ձեռնարկություններ
  • 4.3 % - ընտանեկան ձեռնարկություններ` առանց աշխատանքի վճարի
  • 3.9 % - ոչ կառավարական, հումանիտար և այլ կազմակերպություններ:

Ընկերությունների ցանկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բանկեր և ապահովագրական կազմակերպություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2014 թվականի սկզբին Կոսովոյի տարածքում գործել է առևտրական 9 բանկ և ապահովագրական 13 ընկերություն[8].

  • Raifeisen
  • Procredit

Հեռահաղորդակցություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • IPKO
  • PTK
  • Kujtesa

Արդյունաբերություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Kosova Steel

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Kosovo World Bank
  2. 2,0 2,1 «KOSOVO»։ The World Factbook (անգլերեն)։ CIA։ Վերցված է 2013-2-10 
  3. Арляпова, 2014, էջ 108
  4. Kosovo
  5. «Архивированная копия»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2007-10-10-ին։ Վերցված է 2007-10-10 
  6. BBC NEWS | Business | Brussels offers first Kosovo loan
  7. Арляпова, 2014, էջ 109
  8. Арляпова, 2014, էջ 111

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Арляпова Е.С. Косово - экономическая витрина постконфликтного урегулирования? // Обозреватель - Observer : Научно-аналитический журнал. — 2014. — № 12 (299).

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]