Կոսմոնավտլար (Տաշքենդի մետրոպոլիտեն)
| «Կոսմոնավտլար» կայարան | |
|---|---|
| Տաշքենդի մետրոպոլիտեն | |
| |
| Բացման թվական | դեկտեմբերի 8, 1984 թվական |
| Խորություն, մ | 8 մետր |
| Պլատֆորմ(ների) ֆորմա | ուղիղ |
| Պլատֆորմ(ների) երկարություն, մ | 102 մետր |
| Քանդակագործ | Ս. Սուտյագին, Ս. Սոկոլով |
| Շքասրահի կառուցող ինժեներներ | Ա. Զոկիրով, Ա. Բրասլովսկի |
| Ելք դեպի փողոցներ | Աֆրոսիյոբ, Միրաբադի, Յուսուֆ Խոս Խոջիբի, Շարաֆ Ռաշիդովի պողոտա |
| Վերերկրյա տրանսպորտ | 57, 67, 97, 140, 190 համարի ավտոբուսներ |
| Բացման ժամանակ | 05:00 |
| Փակման ժամանակ | 00:00 |
Կոսմոնավտլար (ուզբ.՝ Kosmonavtlar, «Տիեզերագնացներ», նախկինում կրել է նաև «Տիեզերագնացների պողոտա» անվանումը), Տաշքենդի մետրոպոլիտենի կայարաններից մեկը, որը գտնվում է քաղաքի կենտրոնում։ Կայարանի ներքին հարդարանքը նվիրված է տիեզերագնացության թեմային[1]: Այնտեղ առկա են առաջին տղամարդ և կին տիեզերագնացների՝ Յուրի Գագարինի և Վալենտինա Տերեշկովայի պատկերները[2]։ Մետրոյի կայարանը գործարկվել է 1984 թվականի դեկտեմբերի 8-ին՝ որպես «Ալիշեր Նավոի» - «Տաշքենդ» գծի մաս[3]։
Մինչև 2018 թվականը չէր թույլատրվում լուսանկարներ անել Տաշքենդի մետրոպոլիտենում, որովհետև այն ծառայում էր նաև որպես ռմբապաստարան[4][5]։
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Մինչև 1992 թվականի մայիսի 1-ը կայարանը կրել է «Տիեզերագնացների պողոտա» անվանումը։ Իր ներկայիս անվանումը ստացել է մարդու կողմից տիեզերքի յուրացման պատվին։
2024 թվականի ապրիլի 22-ին «Կոսմոնավտլար» մետրոյի կայարանը ներառվել է Ուզբեկստանի նյութական մշակութային ժառանգության անշարժ գույքի օբյեկտների ազգային ցանկում[6]։
Դիզայն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Կայարանի ճարտարապետական գեղազարդումն արված է տիեզերագնացության թեմայով։ Այն զարդարված է վառ կապույտ անոդացված ալյումինով։ Կայարանի ինտերիերը զարդարված է կապույտ կերամիկական մեդալիոններով, որտեղ առկա են Ուլուգբեկի, Իկարոսի, Վալենտինա Տերեշկովայի, Յուրի Գագարինի, Վլադիսլավ Վոլկովի և Վլադիմիր Ջանիբեկովի պատկերները։ Կապույտ ալիքաձև նախշերն առկա են պլատֆորմի ողջի երկայնքով, որտեղ կարելի է նկատել նաև տիեզերքի հետ առնչվող որոշ անձանց և սարքերի պատկերներ, այդ թվում՝ Գալիլեո Գալիլեյի, Սպուտնիկ 1-ի և Գագարինի պատկերները[7]։ Կայարանի առաստաղի կենտրոնական հատվածում առկա են ապակե աստղեր։ Այն հիշեցնում է Ծիր Կաթին համաստեղությունը[8]։ Տաշքենդի մետրոպոլիտենի այս կայարանի նախագիծը մշակել է Սերգո Սուտյագինը[9][10][11]։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Herfort, Frank (2021 թ․ սեպտեմբեր). CCCP Underground Metro Stations of the Soviet Era. ISBN 978-3-7165-1863-2. OCLC 1164114012.
- ↑ Villasana, Danielle; Hiltner, Stephen (2019 թ․ նոյեմբերի 20). «Peer Inside Tashkent's Art-Filled (and Long-Shrouded) Subway». The New York Times (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0362-4331. Վերցված է 2021 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
- ↑ Schwandl, Robert. «Tashkent». urbanrail.
- ↑ Chapple/RFE/RL, Amos (2018 թ․ օգոստոսի 24). «Uzbekistan's secret underground – in pictures». The Guardian (բրիտանական անգլերեն). ISSN 0261-3077. Վերցված է 2021 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
- ↑ «See photos of beautiful underground train stations in Tashkent, Uzbekistan». Travel (անգլերեն). 2018 թ․ հոկտեմբերի 2. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ մայիսի 18-ին. Վերցված է 2021 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
- ↑ «10 зданий эпохи модернизма внесены в перечень объектов культурного наследия Узбекистана (+фото)». Газета.uz (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2024 թ․ մայիսի 20-ին. Վերցված է 2024 թ․ մայիսի 23-ին.
- ↑ Mayhew, Bradley; Clammer, Paul; Kohn, Michael (2004). Central Asia (անգլերեն). Lonely Planet. ISBN 978-1-86450-296-1.
- ↑ Details of the Tashkent subway
- ↑ «The unseen treasures of Uzbekistan's silk road». www.ft.com. Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 10-ին.
- ↑ «Arxitektor Sergo Sutyagin vafot etdi». uza.uz- National Information Agency of Uzbekistan. Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 10-ին.
- ↑ «Arxitektor Sergo Sutyagin vafot etdi». www.gazeta.uz. Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 10-ին.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը] | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կոսմոնավտլար (Տաշքենդի մետրոպոլիտեն)» հոդվածին։ |